Interpelacja nr 9507

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie braku odpowiedniego wsparcia dla bibliotek publicznych w obliczu pogłębiającego się kryzysu czytelnictwa

Zgłaszający: Marek Matuszewski

Data wpływu: 23-04-2025

Zwracam się z interpelacją w sprawie niepokojącego braku wystarczającego wsparcia dla bibliotek publicznych, które odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu kompetencji czytelniczych, edukacji kulturalnej i integracji społecznej, szczególnie w mniejszych miejscowościach oraz środowiskach defaworyzowanych.

Z danych przedstawianych przez Bibliotekę Narodową oraz liczne organizacje pozarządowe wynika, że poziom czytelnictwa w Polsce utrzymuje się na alarmująco niskim poziomie – w 2023 roku jedynie 34% Polaków zadeklarowało przeczytanie przynajmniej jednej książki w ciągu roku. Jednocześnie biblioteki publiczne, jako jedno z głównych ogniw walki z tym zjawiskiem, borykają się z licznymi trudnościami: niedofinansowaniem, brakiem inwestycji w infrastrukturę, niedoborem nowości wydawniczych oraz kadrowymi brakami.

W wielu gminach obserwujemy postępującą marginalizację roli bibliotek. Brak systemowego wsparcia przekłada się na zamykanie placówek, skracanie godzin otwarcia oraz ograniczanie działalności animacyjnej i edukacyjnej. Takie działania stoją w sprzeczności z deklarowaną przez rząd polityką wspierania kultury oraz rozwoju kompetencji społecznych i cyfrowych obywateli.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w celu wsparcia bibliotek publicznych, w szczególności w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich?
  2. Czy planowane są dodatkowe środki w budżecie państwa na lata 2025-2026 na modernizację i rozwój infrastruktury bibliotecznej?
  3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie programu wspierającego zakup nowości wydawniczych dla bibliotek?
  4. Czy prowadzone są prace nad systemowym wsparciem dla kadry bibliotekarskiej, w tym szkoleniami i podnoszeniem wynagrodzeń?

Zwracam się z apelem o podjęcie zdecydowanych kroków w celu wzmocnienia roli bibliotek publicznych jako instytucji pierwszego kontaktu z kulturą i edukacją. Brak takiego wsparcia to nie tylko cios w kulturę czytelniczą, ale także zagrożenie dla spójności społecznej oraz rozwoju kompetencji obywatelskich.