Odpowiedź na interpelację nr 9522

w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom miejscowości, w których zlokalizowane są ośrodki dla migrantów

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 26-05-2025

Szanowny Panie Marszałku,

na wstępie chciałbym zaznaczyć, że sugestie zawarte w Interpelacji Pana Posła jakoby Polska pozwalała Niemcom przerzucać migrantów do Polski oraz jakoby Rząd Rzeczypospolitej Polskiej (RP) szykowałby się na przyjęcie „setek tysięcy nielegalnych migrantów” nie znajdują żadnego uzasadnienia, a więc są nieprawdziwe.

Odpowiadając na pytania Pana Posła chciałbym stwierdzić, że kwestia zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa mieszkańcom, jak również cudzoziemcom przebywającym w ośrodkach dla osób ubiegających się o ochronę międzynarodową na terytorium RP, pozostaje w stałym zainteresowaniu Policji. Jednocześnie należy jednoznacznie stwierdzić, że wykroczenia związane z pobytem cudzoziemców w ośrodkach mają charakter zupełnie incydentalny. Na przestrzeni lat nie odnotowano żadnego poważnego naruszenia prawa. Należy jednak podkreślić, że funkcjonariusze podejmują czynności służbowe każdorazowo, gdy zachodzi podejrzenie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Tym samym, w sytuacji pozyskania informacji przez Policję o możliwości popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, są podejmowane działania zmierzające do ustalenia okoliczności zdarzenia, a następnie w zależności od stanu faktycznego stosowne, adekwatnie do stwierdzonego naruszenia, środki przewidziane przepisami prawa. Zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa zarówno mieszkańcom sąsiadujących z ośrodkami dla cudzoziemców miejscowości, jak również przebywającym w nim cudzoziemcom realizują na co dzień funkcjonariusze jednostek Policji, na terenie których są usytuowane ośrodki.

W ramach współpracy pomiędzy Policją a Strażą Graniczną są realizowane skoordynowane działania polegające na pozyskiwaniu oraz weryfikacji informacji dotyczących osób przebywających w ośrodkach.

Na podstawie zawartego w dniu 25 marca 2008 r. Porozumienia w sprawie standardowych procedur postępowania w zakresie rozpoznawania, przeciwdziałania oraz reagowania na przypadki przemocy seksualnej lub przemocy związanej z płcią wobec cudzoziemców przebywających w ośrodkach dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy, na terenie ośrodków okresowo (raz na kwartał) są organizowane spotkania z udziałem Policji, w ramach Lokalnych Zespołów Współdziałania. W trakcie tych spotkań jest omawiana również aktualna sytuacja w ośrodku, a także pojawiające się bieżące problemy, w tym naruszenia porządku publicznego. Funkcjonariusze kontynuują, zapoczątkowany w 2017 r. i rozwijany w latach 2019, 2022 i 2024, cykl wizyt studyjnych we wszystkich ośrodkach dla cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową.

Natomiast odnosząc się stricte do funkcjonowania ośrodków dla cudzoziemców informuję, że ośrodki prowadzone przez Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdsC) działają zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz pod stałym nadzorem odpowiednich służb i instytucji państwowych. Funkcjonowanie każdej placówki zostało zaplanowane w przemyślany sposób, z uwzględnieniem dostępności potrzebnej infrastruktury, jak również zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa mieszkańcom ośrodków oraz lokalnej społeczności.

W ośrodkach prowadzonych przez UdsC obowiązuje regulamin pobytu, stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 października 2015 r. w sprawie regulaminu pobytu w ośrodku dla cudzoziemców^[1]. Do ośrodka mogą się zgłosić wyłącznie osoby, które ubiegają się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP oraz osoby, którym zostały wydane zaświadczenia o korzystaniu z ochrony czasowej na terytorium RP. Osoby zakwaterowane w ośrodkach mają zweryfikowaną tożsamość i zostały im wydane dokumenty zapewniające legalny pobyt na terytorium kraju, na czas rozpatrywania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej. Jednocześnie należy podkreślić, że cudzoziemcy ubiegający się o ochronę międzynarodową w Polsce, w tym osoby składające wnioski na granicy, są weryfikowani przez Straż Graniczną, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w szczególności ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej^[2] oraz ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach^[3]. W ramach procedury przyjmowania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej Straż Graniczna ustala m.in. tożsamość i obywatelstwo cudzoziemca, trasę jego podróży oraz okoliczności wjazdu na terytorium RP. Cudzoziemiec jest zobowiązany do przekazania dokumentów, jeśli je posiada, i złożenia odcisków linii papilarnych. W sytuacji zaistnienia wątpliwości co do tożsamości cudzoziemca, jest możliwe jego tymczasowe zatrzymanie na okres niezbędny do jej ustalenia. Na etapie kontroli granicznej dane cudzoziemców są weryfikowane w krajowych i międzynarodowych bazach danych, takich jak System Informacyjny Schengen (SIS) czy EURODAC^[4]. W przypadku podejrzeń dotyczących powiązań z działalnością przestępczą, wywiadowczą lub zagrażającą interesom RP, informacje te są przekazywane właściwym służbom. Dane uzyskane w toku czynności, w tym informacje o możliwym zagrożeniu bezpieczeństwa, są następnie przekazywane Szefowi UdsC w celu dalszego rozpoznania sprawy.

Na terenie ośrodków, w których przebywają cudzoziemcy, funkcjonuje całodobowa ochrona fizyczna, pełniona przez kwalifikowanych pracowników ochrony. W większości ośrodków jest stosowany również monitoring wizyjny. Pracownicy ochrony prowadzą systematyczne patrole całego terenu wewnątrz i zewnątrz obiektu, w nieregularnych odstępach czasu, nie rzadziej niż co 2 godziny. Kontrolują wejścia i wyjścia z ośrodków oraz przeciwdziałają zakłócaniu porządku. Dostępne są również patrole interwencyjne w ramach obowiązujących umów ochrony.

W kwestii bezpieczeństwa epidemicznego informuję, że każdy cudzoziemiec przyjmowany do ośrodka dla cudzoziemców przechodzi specjalną, trzyetapową procedurę wstępną w ramach Filtra Sanitarno-Epidemiologicznego, obejmującą m.in.: wywiad z ankietą medyczną oraz badanie lekarskie, badanie laboratoryjne krwi i moczu (w kierunku wirusowego zapalenia B i C, nosicielstwa wirusa HIV, pozytywnych (+) odczynów kiłowych VDRL) oraz badanie radiologiczne klatki piersiowej w kierunku zdiagnozowania gruźlicy. Powyższy obowiązek przeprowadzania tzw. badań filtrowych wynika z art. 82 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony międzynarodowej. W zakresie bezpieczeństwa sanitarno-epidemiologicznego w ośrodkach dla cudzoziemców UdsC na bieżąco współpracuje z Państwową Inspekcją Sanitarną i jej powiatowymi jednostkami, właściwymi terytorialnie dla każdego z ośrodków.

Szef UdsC prowadzi 9 ośrodków otwartych dla cudzoziemców na terytorium RP, w tym 4 będące w trwałym zarządzie UdsC (własne) oraz 5 administrowanych wyłonionych w drodze przetargu na świadczenie usług zakwaterowania i wyżywienia dla cudzoziemców objętych pomocą socjalną udzielaną przez Szefa UdsC. Ośrodki są zlokalizowane w:

• woj. lubelskim – 4 (Biała Podlaska, Bezwola, Łuków, Kolonia Horbów);
• woj. mazowieckim – 2 (Podkowa Leśna-Dębak, Linin);
• woj. podlaskim – 2 (Białystok, Czerwony Bór);
• woj. kujawsko-pomorskim – 1 (Grupa koło Grudziądza).

Dodatkowo Straż Graniczna prowadzi 6 ośrodków strzeżonych dla cudzoziemców, szczegółowe informacje przedstawia poniższa tabela.

Jednocześnie informuję, że obecnie nie jest budowany żaden ośrodek dla cudzoziemców o charakterze otwartym prowadzony przez Szefa UdsC ani ośrodek strzeżony dla cudzoziemców prowadzony przez Straż Graniczną.

Należy również wskazać, że opieka nad cudzoziemcami w ośrodkach dla cudzoziemców nie jest zlecana organizacjom pozarządowym.

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. poz. 1828

^[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 223, z późn. zm., dalej: ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony

^[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 769, z późn. zm.

^[4] Europejski Zautomatyzowany System Rozpoznawania Odcisków Palców