Interpelacja nr 9572

do ministra sprawiedliwości

w sprawie przedterminowego zwalniania więźniów

Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko

Data wpływu: 25-04-2025

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z zapowiedzią Pana zastępczyni z 2024 roku zwracam się z interpelacją dotyczącą realizacji przez Ministerstwo Sprawiedliwości procesu przedterminowych zwolnień około 20 tysięcy więźniów.

W artykułach medialnych wskazano, że wiceminister sprawiedliwości Maria Ejchart poinformowała o rozpoczęciu procesu przedterminowych zwolnień, motywując to przeludnieniem zakładów karnych, wynikającym z surowości prawa. Podkreślono, że pierwsze zwolnienia już miały miejsce, a resort planuje zmiany w przepisach prawa karnego oraz szersze stosowanie dozoru elektronicznego. Wiceminister wskazała również, że zlikwidowano cele, w których przebywało powyżej dziesięciu osadzonych, co miało poprawić warunki resocjalizacji.

Zapowiedź masowego zwolnienia więźniów budzi jednak istotne wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa publicznego, transparentności procesu oraz skuteczności resocjalizacji. W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Czy zgodnie z zapowiedzią Ministerstwa Sprawiedliwości proces przedterminowego zwolnienia więźniów jest realizowany? Jeśli tak, ilu więźniów zostało zwolnionych przedterminowo od momentu objęcia władzy przez obecny rząd do chwili obecnej (kwiecień 2025 r.)?

  2. Na jakiej podstawie prawnej podejmowane są decyzje o przedterminowym zwolnieniu więźniów? Czy są to indywidualne decyzje sądów penitencjarnych, czy też ministerstwo wprowadziło nowe wytyczne lub procedury ułatwiające takie zwolnienia? Jeśli tak, to jakie?

  3. Za jakie przestępstwa zostali skazani więźniowie, którzy zostali zwolnieni przedterminowo? Proszę o informacje dotyczące liczby osób skazanych w zakresie poszczególnych typów przestepstw. Czy wśród zwolnionych znajdują się osoby skazane za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, mieniu, przestępstwa seksualne lub inne poważne czyny?

  4. Kto podejmuje decyzje o przedterminowym zwolnieniu więźniów? Czy są to wyłącznie sądy penitencjarne, czy też Ministerstwo Sprawiedliwości lub Służba Więzienna mają wpływ na ten proces, np. poprzez rekomendacje lub wnioski dyrektorów zakładów karnych? Jeśli tak, to ile było takich wniosków skierowanych przez poszczególne instytucje i jaki był efekt skierowanych wniosków?

  5. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości monitoruje przypadki recydywy wśród więźniów zwolnionych przedterminowo w ramach tej inicjatywy? Jeśli tak, ile takich przypadków odnotowano, i jakie działania podjęto w celu zapobiegania powrotowi do przestępstwa?

  6. Jakie środki prewencyjne, takie jak dozór elektroniczny czy programy resocjalizacyjne, są stosowane wobec zwolnionych więźniów, aby zminimalizować ryzyko recydywy i zapewnić bezpieczeństwo społeczne?

  7. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę wpływu przedterminowych zwolnień na poziom bezpieczeństwa publicznego? Jeśli tak, jakie są wnioski z tej analizy?

Zwracam uwagę, że brak szczegółowych informacji na temat skali, zasad i skutków przedterminowych zwolnień może prowadzić do niepokoju społecznego oraz podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Oczekuję szczegółowych wyjaśnień, które pozwolą ocenić, czy proces ten jest prowadzony w sposób odpowiedzialny i zgodny z interesem publicznym.

Z poważaniem