do ministra obrony narodowej
w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej, a którzy napotykają na poważne trudności związane z zaliczeniem okresu tej służby do wysługi wojskowej uprawniającej do świadczeń emerytalnych, a dokładniej z potrzebą podjęcia działań legislacyjnych zmierzających do nowelizacji art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. 2024 poz. 242).
W obecnym brzmieniu przepis ten pomija funkcjonariuszy Służby Celnej oraz Służby Celno-Skarbowej, co prowadzi do nierównego traktowania żołnierzy, którzy przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej pełnili służbę właśnie w tych formacjach.
Obecnie okres służby w ww. formacjach nie jest zaliczany do wysługi lat uprawniającej do wojskowej emerytury, mimo że w przypadku innych formacji mundurowych (np. Policji, Straży Granicznej czy Służby Więziennej) taki mechanizm funkcjonuje. Skutkuje to sytuacją, w której funkcjonariusze Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 2013 r., tracą prawo do emerytury po 15 latach służby, podczas gdy ich koledzy z innych formacji je zachowują.
Obecny stan prawny zawiera lukę prawną, która prowadzi do krzywdzącej sytuacji funkcjonariuszy, którzy przez wiele lat służyli w strukturach Służby Celnej i Celno-Skarbowej, a następnie przeszli do zawodowej służby wojskowej.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, służba w formacjach mundurowych podległych MSWiA jest zaliczana do wysługi emerytalnej, jednak pominięcie Służby Celnej oraz jej następczyni prawnej – Służby Celno-Skarbowej – sprawia, że byli funkcjonariusze tych służb, którzy rozpoczęli służbę wojskową po 1 stycznia 2013 r., nie mają prawa do świadczenia emerytalnego na zasadach obowiązujących żołnierzy zawodowych.
Powoduje to sytuację, w której osoby z ponad 25-letnim stażem służby (a często znacznie dłuższym) nie mają możliwości uzyskania emerytury mundurowej w systemie wojskowym, podczas gdy analogiczna sytuacja w odwrotnym kierunku – przejście żołnierza zawodowego do Służby Celno-Skarbowej – skutkuje pełnym zaliczeniem wysługi.
Taki stan prawny narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) i budzi poważne wątpliwości co do zgodności z zasadą sprawiedliwości społecznej. Ponadto prowadzi do dowolności w interpretacji przepisów przez wojskowe biura emerytalne, co skutkuje wydawaniem odmiennych decyzji w sprawach żołnierzy o podobnym przebiegu służby.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: