Interpelacja nr 9811

do ministra rolnictwa i rozwoju wsi

w sprawie potwierdzonych 81 ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI)

Zgłaszający: Ewa Szymanowska, Izabela Bodnar, Piotr Górnikiewicz, Łukasz Osmalak, Bartosz Romowicz, Ewa Schädler, Wioleta Tomczak

Data wpływu: 12-05-2025

Szanowny Panie Ministrze,

w Polsce potwierdzonych jest już 81 ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI) w stadach komercyjnych, co jest najwyższą liczbą zakażeń w całej Unii Europejskiej.

Główny lekarz weterynarii podaje, że na zwalczanie tej choroby wydano do tej pory ponad 66 mln zł, ale nie są to koszty ostateczne, ponieważ bardzo dużą liczbę ognisk odnotowano w marcu i w kwietniu - spodziewane wydatki sięgną kilkuset milionów złotych. W 2024 r. wydatki na zwalczanie ptasiej grypy wyniosły ponad 193 mln zł.
Unijne przepisy dotyczące zapobiegania chorobom i ich zwalczania, w przypadku wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI), mają zastosowanie jedynie do ptaków. Tymczasem wiadomo, że istnieje podatność coraz szerszej grupy innych gatunków zwierząt, w tym lisów, norek i jenotów, na ryzyko zakażenia wirusem grypy ptaków. Jednocześnie, grypa ptaków u zwierząt hodowanych na futro nie należy do jednostek chorobowych podlegających na terytorium Polski obowiązkowi rejestracji, zwalczania i monitorowania.

Polska jest największym producentem futer w Europie, najwięcej ferm zwierząt futerkowych znajduje się w województwie wielkopolskim - wg GIW w grudniu 2024 było tam 64 aktywnych ferm norek. Najwięcej ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków również wykryto w tym właśnie województwie.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo widzi konieczność wzmocnienia bezpieczeństwa biologicznego w sektorze hodowli zwierząt futerkowych oraz natychmiastowego wdrożenia programów nadzoru w celu wykrycia występowania zakażeń u tych zwierząt, mimo braku uregulowań unijnych?
2. Czy ministerstwo planuje zobligować hodowców zwierząt futerkowych do raportowania śmiertelności tych zwierząt, aby możliwe było wczesne wykrycie sygnałów o wirusie HPAI?
3. Jakie kroki zostaną podjęte w momencie wykrycia wirusa HPAI u zwierząt hodowanych na futro w Polsce? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązku wyznaczania obszaru zapowietrzonego lub zagrożonego w obrębie takiej fermy zwierząt?
4. Czy ministerstwo widzi potrzebę zbierania informacji na poziomie centralnym lub lokalnym o tym, ile ferm drobiu w Polsce znajduje się w sąsiedztwie ferm zwierząt futerkowych wystarczająco bliskim do rozprzestrzeniania się skażonych cząstek pyłu za pośrednictwem wiatru z jednej fermy na drugą i tym samym jest narażonych na straty w przypadku wykrycia ptasiej grypy?
5. Czy ministerstwo dostrzega związek między najwyższą w całej Unii Europejskiej liczbą zakażeń zjadliwą grypą ptaków (HPAI) w stadach komercyjnych drobiu w Polsce, oraz faktem, że Polska jest największym producentem futer w Europie, a brakiem informacji o osobach, które pracują jednocześnie na fermach zwierząt futerkowych, jak i na fermach drobiu? Czy planowane jest zbieranie informacji o takich osobach i sprawdzanie istnienia korelacji między ich pracą w obu rodzajach ferm a wystąpieniem zakażeń na fermach bądź ich braku?
6. Biorąc pod uwagę ryzyko transmisji wirusa H5N1 na ludzi, czy prowadzone lub planowane są profilaktyczne badania pracowników ferm zwierząt futerkowych w kierunku wirusa H5N1 inicjowane przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego?