Odpowiedź na interpelację nr 9827

w sprawie liczby procedur natychmiastowej izolacji sprawcy przemocy w rodzinie przeprowadzonych przez polską Policję

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 11-07-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 9827 Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic w sprawie liczby procedur natychmiastowej izolacji sprawcy przemocy w rodzinie przeprowadzonych przez polską Policję, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.

Zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej, w tym zasady postępowania wobec osób doznających przemocy domowej, jak i osób stosujących przemoc, zostały określone w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej^[1].

Policja jest jednym z wielu wskazanych w ww. ustawie podmiotów zobowiązanych do podejmowania działań na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, w tym realizuje działania celem poprawy m. in. bezpieczeństwa osób jej doznających.

W ramach przeciwdziałania przemocy domowej, na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej funkcjonuje procedura Niebieskie Karty, która obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez osoby, o których mowa w art. 9a ust. 11-11d przedmiotowej ustawy, w związku z uzasadnionym podejrzeniem stosowania przemocy domowej. Wszczynając powyższą procedurę, podejmuje się działania interwencyjne, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa osobie doznającej przemocy domowej.

W kontekście omawianego zagadnienia należy zauważyć, że w 2023 r. ogłoszone zostały akty normatywne, które wprowadziły nowe regulacje w zakresie działania podmiotów uprawnionych do realizacji zadań w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej.

Fundamentem wprowadzonych zmian były: ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz niektórych innych ustaw^[2], która weszła w życie 22 czerwca 2023 r. oraz ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw^[3], która weszła w życie 15 sierpnia 2023 r.

W konsekwencji powyższego, istotnym zmianom uległ również zakres uprawnień i obowiązków nadanych Policji w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej, co znalazło odzwierciedlenie w regulacjach wprowadzonych do ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji^[4].

Nowy katalog uprawnień, ale też i obowiązków Policji w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej został skonstruowany na potrzeby natychmiastowej ochrony osoby lub osób doznających przemocy domowej, w którym wartością nadrzędną jest zapewnienie bezpieczeństwa tym osobom.

Zgodnie z art. 15aa ustawy o Policji, policjant ma prawo wydać wobec osoby stosującej przemoc domową w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, stwarzającej zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby doznającej tej przemocy, nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia i zakaz zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.

Z kolei w oparciu o art. 15aaa ustawy o Policji, policjant ma również prawo wydać wobec osoby stosującej przemoc domową w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, stwarzającej zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby doznającej tej przemocy, zakaz zbliżania się do tej osoby na wyrażoną w metrach odległość lub zakaz kontaktowania się z osobą doznającą przemocy domowej. Jeżeli osoba doznająca przemocy domowej uczęszcza do szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, uprawia sport lub pracuje, policjant ma prawo wydać wobec osoby stosującej przemoc domową, stwarzającej zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby doznającej tej przemocy, zakaz wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, obiektu sportowego lub miejsca pracy, i przebywania na tym terenie, chyba że osoba stosująca przemoc jest tam zatrudniona lub pobiera naukę.

Należy podkreślić, że nakaz i zakaz, zakaz zbliżania, zakaz kontaktowania lub zakaz wstępu mogą być stosowane łącznie.

Mając na uwadze przedmiot i istotę nowych regulacji, w KGP podjęto szereg niezbędnych działań celem przygotowania formacji do wypełniania nadanych uprawnień w sposób umożliwiający skuteczną realizację zadań wynikających z wejścia w życie ww. przepisów prawa. W tym celu prowadzone były szkolenia z zakresu nowych regulacji, uprawnień policjantów w tym zakresie czy aspektów psychologicznych dotyczących postępowania z osobą doznającą przemocy domowej oraz osobą stosującą przemoc domową. Dodatkowo opracowano pomoce dydaktyczne służące samokształceniu funkcjonariuszy Policji w przedmiotowym zakresie.

Zbiór zadań dla Policji wskazany w ww. aktach prawnych spowodował, że zaistniała również potrzeba dostosowania regulacji Policji o charakterze wewnętrznym, spójnie określających sposób postępowania policjantów wobec zjawiska przemocy domowej, do nowych rozwiązań prawnych.

W związku z powyższym w KGP opracowano wytyczne nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 lipca 2024 r. w sprawie wykonywania przez policjantów niektórych czynności w ramach procedury „Niebieskie Karty“ oraz w związku z wydawaniem nakazu i zakazu, zakazu zbliżania, zakazu kontaktowania lub zakazu wstępu^[5] (dalej: Wytyczne). Regulacje zawarte w Wytycznych zapewniają jednolity sposób podejmowania decyzji przez policjantów, a tym samym usuwają ewentualne wątpliwości interpretacyjne.

Należy wyraźnie podkreślić, że działania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej są traktowane przez Policję priorytetowo. W każdej komendzie wojewódzkiej Policji funkcjonuje koordynator procedury „Niebieskie Karty“, którego zadaniem jest m.in. bieżące monitorowanie skali zjawiska przemocy domowej oraz nadzorowanie realizacji procedury „Niebieskie Karty“ przez policjantów podległych jednostek organizacyjnych Policji. Ponadto Biuro Prewencji KGP, jako odpowiedzialne merytorycznie za obszar przeciwdziałania przemocy domowej, na bieżąco monitoruje występujące na terenie kraju zdarzenia, w których doszło m.in. do zabójstwa lub jego usiłowania, dokonanego przez członka rodziny, jak i rozszerzonego samobójstwa, a także innego przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu z użyciem przemocy.

Policja podejmuje również szereg innych działań i inicjatyw zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa osób doznających przemocy domowej, które obejmują m.in. bezpośredni udział policjantów w szkoleniach, konferencjach i seminariach czy też spotkaniach profilaktyczno-edukacyjnych poświęconych zagadnieniu przemocy domowej.

Natomiast odnosząc się do danych, o które wnioskuje Pani Poseł należy zauważyć, że w związku ze zmianą przepisów prawa wynikającą z ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, w sierpniu 2023 r. zmianie uległ sposób gromadzenia danych w omawianym zakresie w stosunku do 2022 r.

Obecnie zakres i forma gromadzonych przez Policję danych uniemożliwia ich wygenerowanie w zakresie, o który wnioskuje Pani Poseł. Dlatego w poniższych tabelach przedstawiono przedmiotowe dane, z podziałem na poszczególne lata oraz komendy wojewódzkie (Stołeczną) Policji.

Tab. 1. Liczba wydanych przez policjantów nakazów natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazów zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia w okresie 1 stycznia – 31 grudnia 2022 r. (stan na 4 stycznia 2023 r.).

Tab. 2. Liczba wydanych nakazów lub zakazów w okresie 1 stycznia – 14 sierpnia 2023 r. (stan na 9 stycznia 2024 r.)

Tab. 3. Liczba wydanych nakazów lub zakazów w okresie 15 sierpnia – 31 grudnia 2023 r. (stan na 9 stycznia 2024 r.).

Tab. 4. Liczba wydanych nakazów i zakazów oraz zakazów w okresie 1 stycznia – 31 grudnia 2024 r. (stan na 7 stycznia 2025 r.).

Przedstawiając powyższe informacje, pragnę jednocześnie wyjaśnić, że KGP, dla potrzeb związanych z koordynacją przedsięwzięć w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej, pozyskuje przedmiotowe dane z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji, które analizuje i opracowuje w zestawieniu rocznym z podziałem na poszczególne garnizony Policji. Z tego też powodu w niniejszej odpowiedzi zaprezentowane zostały dane, w zakresie wnioskowanym przez Panią Poseł, w podziale na poszczególne komendy wojewódzkie (Stołeczną) Policji.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1673.

^[2] Dz. U. poz. 535.

^[3] Dz. U. poz. 289, z późn. zm.

^[4] Dz. U. z 2025 r. poz. 636.

^[5] Dz. Urz. KGP poz. 39

^[6] nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia (wydano tylko nakaz).

^[7] zakaz zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia (wydano tylko zakaz).

^[8] Komenda Wojewódzka Policji

^[9] Komenda Stołeczna Policji

^[10] nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia (wydano tylko nakaz).

^[11] zakaz zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia (wydano tylko zakaz).