w sprawie zmniejszenia kwoty subwencji przyznawanej na jednego ucznia w szkołach niepublicznych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 03-06-2025
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki na Sejm RP Pani Lidii Czechak w sprawie w sprawie zmniejszenia kwoty subwencji przyznawanej na jednego ucznia w szkołach niepublicznych.
Szanowna Pani Poseł,
25 października weszła w życie nowa ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572). Nowa ustawa wprowadza zmianę podstawy naliczania dochodów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku PIT i CIT z podatku należnego na dochody podatników co wpłynie na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów jednostek samorządu terytorialnego poprzez zwiększenie ich dochodów własnych. Wprowadzeniu nowej ustawy przyświecało założenie, że każdy samorząd będzie miał zagwarantowane wyższe dochody niż w poprzednim systemie. Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z projektu ustawy był dla jednostek samorządu terytorialnego pozytywny i oznaczał zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w stosunku do poprzedniego systemu.
Od 2019 r. do podziału algorytmicznego części oświatowej subwencji ogólnej wprowadzono wagę P3 jako mechanizm połączenia wskaźnika „zamożności” ustalanego na podstawie dochodów podatkowych i wskaźnika określającego wielkość szkoły dla dzieci i młodzieży. W 2021 roku zwiększono wsparcie w tym zakresie. Ponieważ dotychczas duże wsparcie w subwencji kierowane było do szkół położonych na terenach wiejskich i w miastach do 5 tys. mieszkańców istniała potrzeba dofinansowania małych szkół spoza terenów wiejskich, których samorządowe organy prowadzące lub dotujące je znajdowały się w trudniejszej sytuacji finansowej.
Kwoty potrzeb oświatowych w 2025 roku (zastępujące w wyniku reformy dawną część oświatową subwencji ogólnej) szacowane w wadze P3 zależą zatem od 2 warunków – wielkości szkoły oraz wskaźnika zamożności jednostki samorządu terytorialnego na terenie której zlokalizowana jest szkoła. Niespełnienie któregokolwiek z wspomnianych kryteriów automatycznie wyłącza szkoły z naliczenia środków w wadze P3. W 2025 roku, w wyniku reformy dochodów jednostek samorządu terytorialnego, sytuacja finansowa powiatu jarocińskiego uległa poprawie. W konsekwencji nie został spełniony warunek zamożności – dochody powiatu na jednego mieszkańca przeliczeniowego przekroczyły 90% wskaźnika wyliczonego dla wszystkich powiatów w kraju. Skutkowało to automatycznym wyłączeniem z wagi P3 wszystkich szkół zlokalizowanych na terenie powiatu, w tym także szkół niepublicznych dotowanych przez samorząd.
Powyższe miało bezpośredni wpływ na wysokość dotacji przekazywanych szkołom niepublicznym przez powiat jarociński. Ponieważ kwota dotacji zależy od liczby uczniów oraz wartości potrzeb oświatowych naliczanych na tych uczniów, powiat jarociński – począwszy od 2025 roku – nie przekazywał szkołom niepublicznym środków wynikających z naliczenia wagi P3, gdyż sam również nie otrzymywał takich środków na szkoły, dla których jest organem prowadzącym.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu