do ministra infrastruktury
w sprawie przebiegu drogi S5 na odcinku Wirwajdy-Nowe Marzy
Zgłaszający: Stanisław Gorczyca
Data wpływu: 16-05-2025
Szanowny Panie Ministrze,
budowa drogi ekspresowej S5 między Ostródą a Grudziądzem to przedsięwzięcie o istotnym znaczeniu dla województwa warmińsko-mazurskiego. Strategiczny charakter tej blisko 90-kilometrowej trasy, której około 50-kilometrowy odcinek przebiega na terenie Mazur Zachodnich, sprowadza się do tego, że ma ona połączyć drogą szybkiego ruchu ekspresową S7 (Ostróda) z autostradą A1 (Grudziądz), tworząc korytarz transportowy wschód-zachód.
Przyjęcie takiego założenia miało w praktyce oznaczać przeniesienie ruchu tranzytowego poza obszary zurbanizowane i tym samym odciążenie sieci drogowej przechodzącej przez centra miast, takich jak Ostróda czy Iława. Dlatego zarówno władze regionalne, lokalne, jak i mieszkańcy pokładają w realizacji tej inwestycji ogromne nadzieje na poprawę nie tylko dostępności komunikacyjnej województwa, ale jakości i bezpieczeństwa podróżowania.
Z przykrością muszę stwierdzić, że docierające do mnie coraz liczniejsze głosy sprzeciwu wobec planowanego przez inwestora – Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) kształtu wspomnianej drogi na odcinku Wirwajdy-Nowe Marzy niweczą optymizm, który towarzyszył władzom gmin miejskich i wiejskich Ostródy, Iławy oraz społecznościom lokalnym tych jednostek samorządu terytorialnego w momencie, kiedy zapadały decyzje o podjęciu realizacji tego przedsięwzięcia i wpisaniu go do Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych i Autostrad do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.).
Z przekazanej mi informacji wynika, że na posiedzeniu Komisji Oceny Projektów Inwestycyjnych przy GDDKiA, które odbyło się 13 marca br., jako preferowany przebieg wspomnianej trasy wybrano wariant W4, stanowiący kompilację wariantów W1 i W3.
W tym miejscu pozwolę sobie przypomnieć, że wariant W1 to wariant przebiegający najbardziej na północ i najbliżej istniejącej drogi krajowej nr 16 (DK16). Rozpoczyna się w Wirwajdach, na połączeniu z oddanym już do użytku odcinkiem S5 Ornowo-Wirwajdy. Omija Iławę od południa, zapewniając obsługę komunikacyjną tego miasta poprzez 3 węzły (Franciszkowo, Iława Zachód i Iława Południe), biegnąc następnie do węzła Mierzyn, gdzie łączy się z odcinkiem S5, na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Wariant W3 ma na odcinku Wirwajdy-Iława przebieg zbliżony do wariantu W1. Następnie kieruje się w stronę południowo-zachodnią, biegnąc w sąsiedztwie linii kolejowej nr 353, do węzła Mierzyn.
Zastrzeżenia artykułowane w odniesieniu do rekomendowanego wariantu W4 przez włodarzy wspomnianych powyżej gmin i tamtejsze środowiska lokalne są w moim odczuciu na tyle poważne i uzasadnione, że nie powinny zostać zlekceważone.
Chodzi przede wszystkim o fakt zaproponowania przez inwestora w cytowanym wariancie zbyt małej liczby węzłów, tj. zaledwie trzech na 45-kilometrowym odcinku (we Franciszkowie, przy Iławie na przecięciu z drogą wojewódzką 536 oraz obok Biskupca – na przecięciu z drogą wojewódzką 538). Jest to sytuacja nieakceptowalna, biorąc pod uwagę znaczenie ostródzko-iławskiego obszaru funkcjonalnego, zamieszkiwanego przez około 100 tysięcy osób dla rozwoju Warmii i Mazur. Realizacja wariantu W4 skutkowałaby stworzeniem na wyżej wymienionym obszarze de facto eksterytorialnej trasy, niedostępnej dla mieszkańców. Mieliby oni bowiem do dyspozycji węzły usytuowane co 15 km, przy braku jakichkolwiek nakładów na drogi serwisowe czy drogi dojazdowe do tychże węzłów.
Realizacja przedmiotowej inwestycji w rekomendowanym przez GDDKiA wariancie W4 oznaczałaby dla Iławy konieczność budowy obwodnic od wschodu i zachodu z budżetów wojewódzkich, co uznać należy za sytuację kuriozalną i wręcz skandaliczną wobec faktu, że w obecnych warunkach przez miasto przebiega tranzyt w ciągu drogi krajowej DK16. Niejako naturalnym obowiązkiem inwestora, czyli GDDKiA, powinna być budowa w tym przebiegu obwodnicy, do czego zresztą lata temu GDDKiA się zobowiązała. Tymczasem budowa S5, która - jak wynika chociażby z przymierzanego do realizacji wariantu W4 - obwodnicą Iławy się nie stanie, spowoduje, że DK16 straci status drogi krajowej i mówiąc kolokwialnie, generalna dyrekcja pozbędzie się problemu.
Nie ulega natomiast wątpliwości, że wariant W4 przyniósłby Iławie, zamiast diametralnej poprawy sytuacji komunikacyjnej, kolosalną presję na ulicę Lubawską w ciągu DW536 jako jedynego dojazdu do jedynego węzła dla liczącego 30 tysięcy mieszkańców miasta, do którego zwłaszcza w sezonie letnim, ale nie tylko, zjeżdżają tysiące turystów.
W świetle przedstawionej sytuacji zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy poza oficjalnymi wariantami przekazanymi do konsultacji rozważane były, w trybie roboczym, inne opcje przebiegu cytowanej trasy? Jeśli tak, to jakie i z jakich powodów nie zostały ujawnione?
Jeśli nie, to dlaczego budowa przedmiotowego odcinka drogi była analizowana w tak małej liczbie wariantów, podczas gdy dla przebudowy drogi S16 na odcinku pomiędzy Mrągowem a Ełkiem przygotowano podobno aż 44 różne przebiegi? Władze zainteresowanych samorządów oraz ich mieszkańcy odbierają rażącą dysproporcję w tej materii jako rodzaj dyskryminacji.
Dlaczego nie przeprowadzono spotkań z mieszkańcami ani na terenie gminy Ostróda, ani na terenie gminy Iława, chociaż inwestor miał obowiązek ich organizacji?
Dlaczego dokonując rekomendacji wariantu W4, pominięto wiele istotnych przesłanek, takich jak m.in. przyszłe koszty rozbudowy i utrzymania dróg lokalnych czy ochrona terenów zamieszkałych i rolnictwa?
Jakie względy zadecydowały o zaprojektowaniu w proponowanym wariancie W4 zaledwie trzech węzłów (co 15 km), podczas gdy standardowo powinny powstawać one w odstępach co 6-7 km?
Jestem przekonany, że intencją projektodawców każdej inwestycji, w tym także drogowej, jest założenie, aby jak najlepiej, najpełniej spełniała ona oczekiwania i potrzeby tych, którym ma służyć. Ufam, że nie inaczej jest również w przypadku drogi ekspresowej S5 Wirwajdy-Nowe Marzy.
Składając przedmiotową interpelację, niezależnie od powyższego, proszę Pana Ministra o wstrzymanie decyzji sankcjonującej przyjęcie do dalszego procedowania wariantu W4 i zobligowanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do ponownej analizy możliwych przebiegów przedmiotowego odcinka drogi S5, uwzględniających głosy społeczności lokalnej oraz postulaty samorządów.
Z poważaniem
Stanisław Gorczyca