Interpelacja nr 9977

do ministra edukacji

w sprawie interpretacji przepisu rozporządzenia dotyczącego oceniania uczniów

Zgłaszający: Józefa Szczurek-Żelazko

Data wpływu: 23-05-2025

Działając w wykonaniu uprawnień wynikających z art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, a także art. 192 Regulaminu Sejmu RP, niniejszym pragnę złożyć interpelację poselską w związku z sygnalizacjami uzyskanymi od jednego ze stowarzyszeń z regionu tarnowskiego, działającego na rzecz rozwoju intelektualnego oraz edukacyjnego dzieci, w przedmiocie interpretacji przepisu rozporządzenia dotyczącego oceniania uczniów, który w obecnym kształcie działa na niekorzyść zarówno uczniów, jak i nauczycieli.

Jak wynika z rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 22 marca 2024 r., które zmieniło rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych:

1. W klasach I–III szkoły podstawowej nauczyciele nie będą zadawać prac domowych do wykonania przez ucznia w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych. Wyjątek stanowią prace dotyczące usprawniania motoryki małej, czyli ćwiczeń polegających na rozwijaniu umiejętności ruchowych dłoni.
2. W klasach IV-VIII szkoły podstawowej uczniowie nie będą mieli obowiązku wykonywania prac domowych zadawanych w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych. Wykonanie lub niewykonanie pracy domowej nie będzie oceniane.

Jak wskazuje interesariusze, przepis ten w swojej nieprecyzyjnej konstrukcji, uniemożliwia nauczycielom ocenianie dodatkowych prac wykonanych przez chętnych uczniów poza obowiązkowym programem nauczania. W ich ocenie taka interpretacja przepisu prowadzi do sytuacji, w której uczeń, pomimo wykazania się inicjatywą i zaangażowaniem, nie może zostać doceniony za swoje dodatkowe wysiłki, jest to nie tylko niesprawiedliwe, ale również demotywujące dla uczniów, którzy w takiej sytuacji tracą chęć do podejmowania dodatkowych działań edukacyjnych. Dodatkowo nauczyciel, który chciałby docenić ucznia, który wykazał się ponadprzeciętną aktywnością i zaangażowaniem, mógłby naruszyć przedmiotowy zapis, a tym samym narazić się na odpowiedzialność deonotologiczną i pracowniczą. Rozwiązaniem przedmiotowej, według interesariuszy kwestii upatruje się w takich postulatach:

a) podjęcie działań legislacyjnych mających na celu doprecyzowanie przepisu tak, aby umożliwiał on ocenianie dodatkowych prac uczniów,
b) wsparcie nauczycieli w podejmowaniu kreatywnych działań edukacyjnych, które motywują uczniów do rozwijania swoich umiejętności i poszerzania wiedzy.

Warto zaznaczyć, że dzieci i młodzież w procesie edukacji kierują się różnymi formami motywacji. Szczególnie ważna w szkolnym środowisku jest motywacja zewnętrzna, w tym docenianie wysiłku ucznia w formie oceny. Brak takiego uznania za dodatkowy wkład pracy skutkuje poczuciem, że wysiłek nie jest zauważany ani wartościowy. Uczniowie, którzy nie są motywowani ocenami za ponadprogramową pracę, często rezygnują z podejmowania wyzwań, co prowadzi do stagnacji ich rozwoju.

Dzieci i młodzież naturalnie dążą do uznania swoich wysiłków. Brak pozytywnej informacji zwrotnej, np. w formie dodatkowej oceny, może skutkować przekonaniem, że ich ponadprogramowa praca nie ma znaczenia. Tymczasem docenienie w formie oceny może być silnym impulsem do działania, dając uczniowi poczucie, że jego wysiłek został zauważony i ma wartość. Brak zachęt do aktywności wykraczających poza podstawowy program edukacyjny prowadzi do sytuacji, w której uczniowie wybierają łatwiejsze sposoby spędzania czasu, takie jak scrollowanie mediów społecznościowych czy granie w gry. Te aktywności, choć atrakcyjne i relaksujące, nie rozwijają ich umiejętności ani talentów, które mogłyby przyczynić się do sukcesu w przyszłości.

W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na wskazane poniżej pytania:

1. Czy ministerstwo dostrzega wskazaną problematykę i planuję zmiany w tym zakresie, ukierunkowane na realizację postulatów interesariuszy?
2. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie zmian zmierzających do modyfikacji rozporządzenia zgodnie z kierunkiem wskazanym w treści interpelacji?
3. Czy nauczyciel, który w obecnym stanie prawnym wystawiłby ocenę za dodatkowe zadanie domowe dla aktywnego ucznia naraża się na odpowiedzialność zawodową i pracowniczą?

Mając na uwadze powyższe, proszę o rozpatrzenie mojej interpelacji w terminie przewidzianym w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP.