11. kadencja, 11. posiedzenie, 2. dzień (09-05-2024)
10. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Cezary Tomczyk:
Bardzo dziękuję.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Odpowiem, zaczynając od ostatniego pytania. 1 czerwca wojsko wraca do normalnego trybu, jeżeli chodzi o kwestię ćwiczeń. Opowiem w pierwszej kolejności o podjętych działaniach. Sztab Generalny Wojska Polskiego dokonał przeglądu obowiązujących zasad bezpieczeństwa, programów szkolenia oraz podjął działania w celu opracowania metodyki oceny ryzyka w szkoleniu. Te procedury są wdrażane. Tak jak powiedziałem, do końca maja będziemy po tym pierwszym bloku, który doprowadzi do tego, że będziemy mogli wznowić działania. Ale myślę, że jest bardzo wiele kwestii, jeżeli chodzi o przyczyny, o których warto powiedzieć.
Po pierwsze, szanowni państwo, ustawa o obronie Ojczyzny to jest temat, który dla nas wszystkich jest ważny. Ta ustawa przechodziła przez Wysoką Izbę. Zacytuję państwu art. 61. Ustawa mówi, że jeżeli żołnierz przeszedł kwalifikację wojskową, która zakończyła się przyznaniem kategorii A, to jeżeli w ciągu 3 lat chce wstąpić do wojska w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, nie musi przechodzić badań psychologicznych i lekarskich. Będziemy chcieli do Wysokiej Izby w trybie pilnym skierować nowelizację ustawy o obronie Ojczyzny, żeby tę lukę prawną, która była stworzona przez poprzedni rząd, absolutnie wyeliminować. Nie może być tak, że nie mamy badań psychologicznych w przypadku żołnierzy, którzy mają ciągły dostęp do broni. To jest pierwsza rzecz.
Druga rzecz, chciałbym zaznaczyć, że w 2024 r. mamy znaczny wzrost aktywności szkoleniowej Sił Zbrojnych. Średniodobowo od stycznia do kwietnia 2024 r. szkoliło się nawet do 40% więcej żołnierzy niż w latach 2020-2023. Aby zdać sobie sprawę ze skali, jeżeli chodzi o zaangażowanie Sił Zbrojnych, o szkolenie, to aktualnie dobowo w szkolenie poligonowe oraz na przykoszarowych placach ćwiczeń zaangażowanych jest ok. 60 tys. żołnierzy. To jest liczba, którą każdy z nas powinien wziąć pod uwagę. W latach 2020-2023 główna aktywność Sił Zbrojnych skupiała się na zabezpieczeniu działań anty-COVID-owych, a następnie na działaniach wspierających Straż Graniczną na granicy z Białorusią, a nie na tych działaniach, o których powiedziałem przed chwilą.
(Poseł Andrzej Śliwka: Panie ministrze, do 2023...)
W minionych latach mniejsza aktywność szkoleniowa skutkowała też obniżeniem poziomu wyszkolenia indywidualnego żołnierzy, obniżeniem poziomu przygotowania i realizacji szkoleń poligonowych, w tym poziomu przygotowania i realizacji przedsięwzięć szkoleniowych. Na pewno negatywny wpływ na proces szkolenia miał również udział wojska w licznych piknikach wojskowych. Uważam, że nie powinno się odciągać wojska od spraw, które są ściśle wojskowe.
(Poseł Andrzej Śliwka: Rok do roku, panie ministrze, jakie są stawki?)
To jest głęboka patologia, z którą na pewno skończyliśmy i która nigdy nie wróci, jeżeli chodzi o całość działań.
(Poseł Andrzej Śliwka: Pan minister nie odpowiada na pytanie.)
Przepraszam bardzo...
Wicemarszałek Dorota Niedziela:
Bardzo przepraszam, panie pośle, pan miał czas zadawania pytania.
Proszę pozwolić panu ministrowi odpowiedzieć.
Panie ministrze, moment.
Macie państwo jeszcze pytanie uzupełniające i proszę zadać ewentualne pytanie uzupełniające.
Bardzo proszę, panie ministrze.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Cezary Tomczyk:
Chciałbym też zwrócić uwagę, że nad każdą z tych spraw, o których mówili panowie posłowie, czuwa prokurator, który zajmuje się wyjaśnianiem tej sprawy, czuwa też Żandarmeria Wojskowa, bo nie ma rzeczy cenniejszej dla Polski niż życie i zdrowie polskich żołnierzy. Nie ma takiej rzeczy, która jest cenniejsza, dlatego tak jak powiedziałem: metodyka, przegląd, nowelizacja ustawy o obronie Ojczyzny - możliwie szybko, mam nadzieję, że przy pełnej akceptacji Wysokiej Izby, a jednocześnie zwrócenie uwagi na to, że zakres szkolenia poligonowego oraz przy jednostkach zwiększył się znacząco. Dobowe zaangażowanie to jest 60 tys. żołnierzy.
Chciałbym też przekazać państwu informację. To jest informacja z ostatnich dni: podjęto decyzję o utworzeniu zarządu szkolenia P7 w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego, który kompleksowo zajmie się procesem szkolenia w siłach zbrojnych. Do tej pory był to jeden z elementów w samym Sztabie Generalnym. Chcemy, żeby proces szkolenia został de facto wyjęty, żeby ten przegląd następował właściwie każdorazowo, bo bezpieczeństwo żołnierzy jest, tak jak powiedziałem, dla Polski absolutnie najważniejsze. Z tego miejsca też chciałbym podziękować, może w sposób nietypowy, panu ministrowi Siewierze z Biura Bezpieczeństwa Narodowego, który zabrał głos też w sprawie różnego rodzaju wypadków, z którymi mieliśmy do czynienia. Powiedział też bardzo jasno jako żołnierz, żeby każdy w Polsce zdawał sobie sprawę, jak ciężka jest dzisiaj służba, z jak wieloma zagadnieniami ma do czynienia polskie wojsko, ale też jaka jest skala ćwiczeń w Polsce.
Ten temat, o którym pan mówił i o którym pan wspomniał jako pierwszy, czyli przypadek hiszpańskiego żołnierza - zwróćmy uwagę też na to, że to jest w ramach ćwiczeń amerykańskich, w ramach wielonarodowej dywizji północ w Elblągu. Natomiast tam nie było zaangażowania polskich żołnierzy, tylko mówimy o wypadkach, o ogniu i o próbie ogniowej, która była prowadzona przez wojska amerykańskie.
(Poseł Andrzej Śliwka: Ale mówimy o wypadkach w Polsce.)
Wiemy dobrze, jak wygląda sytuacja na świecie. Wiemy, że to jest bardzo trudna materia. Musimy podchodzić do tych spraw z pełnym szacunkiem. Jestem przekonany, że państwa pytania (Dzwonek) nie wynikają z jakichś kwestii politycznych, ale tylko z kwestii troski o bezpieczeństwo i zdrowie polskich żołnierzy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia