10. kadencja, 16. posiedzenie, 2. dzień (24-07-2024)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2025 Rokiem Franciszka Duszeńko (druki nr 359 i 531).

Poseł Marek Biernacki:

    Jeszcze raz.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga w pełni popiera swoją uchwałę, którą zgłosił do parlamentu, żeby rok 2025 ustanowić Rokiem Franciszka Duszeńki.

    Franciszek Duszeńko, tak jak tu państwo posłowie, Wysoka Izba, przedmówcy przedstawiali, jest osobą mniej znaną. Nie miał PR-u, na pewno nie miał PR-u, ale zostawił po sobie wiekopomne, monumentalne dzieła. Do dzisiaj Polaków zawsze wstrząsa zwłaszcza Westerplatte. W ogóle ciekawa historia jest związana z budową pomnika Westerplatte. Sama inicjatywa - mówię to, żeby Wysoka Izba wiedziała - powstała tak naprawdę po zmianie zabudowy przez kapitanat portu, który chciał pogłębić kanały w Gdańsku. Cała ziemia usypana została w przeogromny, wielki kopiec, na którym właśnie później zagospodarowania przestrzennego dokonał architekt Haupt razem z panem Franciszkiem Duszeńką. Co jest istotne? Sama symbolika, bo cały pomnik, nasz wspaniały pomnik, jest pomieszaniem serii stylów. Jak każdy mówi, jest bardzo nasycony treścią. Jedna z interpretacji mówi, że to jest bagnet, który jest wyszczerbiony. Zawsze podkreślam - podkreślałem to też w komisji - że ten bagnet nie jest rzucony, tylko ten bagnet stoi. Ten pomnik ma wielką wymowę antywojenną, ale ma też drugą wymowę. Jak się wpływa do Polski, wpływa się do Gdańska, to też jest sygnał: kto nie jest proszony... Ten bagnet może być wyszczerbiony, ale zawsze będzie gotowy do użycia. Jest też silna doza patriotyzmu, którą widzimy - żołnierz AK.

    Jak mówili też moi przedmówcy, pomnik w Treblince poświęcony ofiarom - w Treblince to również jest wiele hektarów zagospodarowanej ziemi - jest bardzo wysoko oceniony, same rzeźby, przez artystów i znawców sztuki podkreślających, że to jest jeden z najwybitniejszych pomników Holocaustu. Co ciekawe, ten pomnik jest ciągle żywy, ponieważ nawet w latach 90., na początku XX w. dopisywane były nazwy miejscowości, z których pochodziły ofiary. Samorządowcy dopisywali nazwy swoich miejscowości w wielkim spisie dotyczącym tej wielkiej hekatomby, jaką były Holocaust i II wojna światowa.

    To także jest umiejętność - że te dwa pomniki żyją. Pomnik Westerplatte, proszę zwrócić uwagę, cały czas jest wielkim uderzeniem patriotyzmu. Gdy widzimy ten pomnik, to wiemy, że chodzi o Polskę. I to też jest istotne.

    Jest również pomnik Marii Konopnickiej, wspaniały, całkiem inny, wyprzedzający epokę. Tak jak teraz pomniki sytuuje się w tłumie, wśród ludzi (Dzwonek), tak pomnik Marii Konopnickiej został tak usytuowany w Gdańsku, i to w latach 70. Dla nas, dla mojego klubu też istotny, ponieważ to Maria Konopnicka jest twórcą ˝Roty˝. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia