10. kadencja, 16. posiedzenie, 2. dzień (24-07-2024)

40. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia 119. rocznicy stracenia Stefana Okrzei (druki nr 568 i 572).

Poseł Barbara Okuła:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przypomnijmy fakty, 26 marca 1905 r. oddział organizacji bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej dokonał próby zamachu na powszechnie znienawidzonego oberpolicmajstra Karla Nolkena. Zamach się nie udał, a jeden z jego wykonawców, młody 18-letni robotnik Stefan Okrzeja, został ranny, schwytany i postawiony przed rosyjskim sądem wojskowym. Został skazany na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano na stokach Cytadeli Warszawskiej 21 lipca 1905 r. Okrzeję pochowano w nieznanym miejscu. Złowrogie miejsce, Warszawska Cytadela, zostało wybudowane na rozkaz cara Mikołaja I po upadku powstania listopadowego, by górując nad niepokornym miastem, straszyć i przypominać, że opór wobec potężnego okupanta jest bezcelowy. Cytadela pełniła także rolę więzienia śledczego, osławiony X pawilon, a na jej stokach wykonywano egzekucje polskich działaczy narodowych i rewolucjonistów. Tam zostali straceni, choć w różnym czasie: Romuald Traugutt, Marcin Kasprzak, Henryk Baron, Michał Ossowski. Groźny cień cytadeli nad Warszawą nie wystraszył bojowników o niepodległość. Polacy nieustannie prowadzili walkę o odzyskanie niepodległości. Śmierć Stefana Okrzei, jedna z wielu danin krwi na polskiej drodze ku niepodległości, przypomina nam, jak wiele trzeba było znieść i wycierpieć, by Polska się odrodziła, albo jak pisali romantycy, z martwych wstała. Rok 1905 to rok rewolucji, która choć zaczęła się w Rosji, to ogarnęła też Królestwo Polskie, choć zgoła pod innymi celami i żądaniami. Było to powszechne wystąpienie przeciw opresyjnemu systemowi politycznemu i ekonomicznemu, ale przede wszystkim wykrzyczano słowo: niepodległość.

    Nazwisko i postać Stefana Okrzei jest symbolem kolejnej odsłony nieustającej walki o niepodległość toczonej od insurekcji kościuszkowskiej po wielką wojnę. Okrzeja to jeden z wielu kamieni na szańcu walki o wolność ojczyzny. Nie warto toczyć o nie wojny ideologicznej. Klub Parlamentarny Polska 2050 popiera uchwałę w sprawie uczczenia 119. rocznicy stracenia Stefana Okrzei. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia