10. kadencja, 16. posiedzenie, 2. dzień (24-07-2024)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Lorek (tekst niewygłoszony):

    15 lipca 1910 r. po raz pierwszy odśpiewano publicznie ˝Rotę˝ Marii Konopnickiej z muzyką Feliksa Nowowiejskiego.

    ˝Rota˝ jest pieśnią patriotyczną, której powstanie ściśle wiązało się z represjami wobec Polaków w zaborze pruskim. Napisała ją w 1908 r. Maria Konopnicka do melodii skomponowanej przez Feliksa Nowowiejskiego.

    15 lipca 1910 r. zjechało do Krakowa ok. 100 tys. Polaków ze wszystkich zaborów i z emigracji. Przybył wówczas również nasz najbardziej znany w świecie rodak, wielki pianista Ignacy Jan Paderewski. Był on także fundatorem pomnika Władysława Jagiełły, który tego dnia, podczas uroczystości 500-lecia bitwy pod Grunwaldem, miał być odsłonięty przy pl. Matejki. Pomnik zaprojektował artysta rzeźbiarz Antoni Wiwulski.

    Po mszy dziękczynnej w kościele Najświętszej Marii Panny, podczas której m.in. Feliks Nowowiejski improwizował na organach na temat melodii ˝Bogurodzicy˝, tysięczne tłumy zebrały się na pl. Matejki. Owacje po przemówieniu Paderewskiego przerwały nagłe fanfary. W tym momencie 600-osobowy chór pod dyrekcją Feliksa Nowowiejskiego, wyłoniony z 6000 śpiewaków z różnych chórów działających we wszystkich trzech zaborach, po raz pierwszy wykonał publicznie ˝Rotę˝, z towarzyszeniem orkiestry. Kilka lat później, podczas I wojny światowej, stała się ona jedną z najpopularniejszych pieśni patriotycznych, a emigracja polska przyjęła ją jako swój hymn. Po odzyskaniu niepodległości ˝Rota˝ kandydowała do miana hymnu państwowego.

    W 1927 r. ks. Aleksander Piotrowski napisał do melodii Nowowiejskiego tekst ˝Roty katolików˝: Nie rzucim, Chryste, świątyń Twych, która jest dziś często śpiewana we wszystkich polskich kościołach.

    ˝Rota˝ Marii Konopnickiej i Feliksa Nowowiejskiego stała się jedną z głównych pieśni hymnicznych w polskim repertuarze śpiewów narodowych.

Przebieg posiedzenia