10. kadencja, 16. posiedzenie, 3. dzień (25-07-2024)

23. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Katarzyna Nowakowska:

    Dziękuję.

    Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Odkąd przeczytałam to pytanie, dostałam je przed posiedzeniem Sejmu, nie mogę wyjść ze zdumienia, że mają państwo czelność i odwagę wręcz pytać o tragiczną sytuację środowiskowych domów samopomocy, do której to poprzedni rząd i poprzednie decyzje doprowadziły.

    Ale od początku, bo może krótko powiem o środowiskowych domach samopomocy, które pełnią rzeczywiście niezwykle ważną funkcję w naszych lokalnych środowiskach, gdzie często osoby z zaburzeniami psychicznymi tak naprawdę mogą się realizować, spędzać swój czas, ale też uczyć się umiejętności społecznych, po prostu nawiązywać relacje. I tak ŚDS-y, a wraz z nimi i my, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, mierzymy się z bardzo trudną sytuacją finansową, którą spowodowały decyzje poprzedniego rządu.

    (Głos z sali: Ooo...)

    Aktualnie kwota przeznaczona na utrzymanie jednego uczestnika ŚDS to 2250,40 zł. Wiemy, że jest niewystarczająca. Wiemy to dlatego, że właściwie jesteśmy w kontakcie z przedstawicielami środowiskowych domów samopomocy, którzy rzeczywiście spotykają się z nami w ministerstwie, rzeczywiście pracują z nami w jednych zespołach, odpowiadamy na ich pisma.

    (Poseł Urszula Rusecka: Na pisma nie odpowiadacie.)

    Wiemy, że ta kwota jest niewystarczająca, ale zdecydowaliśmy oczywiście jako Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, że przekażemy dodatkowe środki na zwiększenie dotacji na uczestnika. Przeznaczymy na ten cel prawie 40 mln zł. I maksymalna kwota dotacji w tym roku będzie jeszcze wynosić 2483,20 gr, a na uczestnika z niepełnosprawnością lub autyzmem - 3228 zł. Jest to najwyższa kwota od lat. Dodatkowe decyzje, które podjęła Rada Ministrów, spowodują, że od 1 stycznia 2025 r. ta kwota dotacji na jednego uczestnika będzie wynosiła 2929 zł, a na osobę w spektrum autyzmu - 3807 zł. I to będzie, szanowni państwo, najwyższa podwyżka z roku na rok od lat, a właściwie od początku ich funkcjonowania.

    Bo to, o czym państwo z Prawa i Sprawiedliwości zapominają powiedzieć, to przyczyna tej trudnej sytuacji. Otóż dotacja na uczestnika środowiskowego domu samopomocy powiązana jest bezpośrednio z kryteriami dochodowymi w pomocy społecznej, których państwo nie podnosili od 3 lat, mimo coraz trudniejszej sytuacji, trudnej sytuacji gospodarczo-ekonomicznej, rosnącej inflacji, rosnących kosztów. 12 lipca Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie, na mocy którego kryteria dochodowe w pomocy społecznej wzrosną pierwszy raz od 3 lat - dla osoby samotnie gospodarującej o 30%, a dla osoby w rodzinie o 37%. I jak już jesteśmy przy kryteriach dochodowych, to sytuacja środowiskowych domów samopomocy nie jest jedynym skutkiem braku państwa reakcji na rosnące koszty życia i trudną sytuację materialną. Ale również przez to, że nie podnosili państwo kryteriów dochodowych, ludzie, którzy żyli poniżej minimum egzystencji w Polsce, nie łapali się, byli zbyt bogaci na pomoc społeczną. To również zmieniamy. Od 1 stycznia taka sytuacja nie wystąpi. To jest bardzo ważne, bo z tego powodu skrajne ubóstwo i liczba osób żyjąca w ubóstwie jest najwyższa. W 2023 r. była najwyższa od 10 lat i to jest podsumowanie państwa polityki i państwa polityki społecznej, którą państwo prowadzili w tym resorcie.

    (Głos z sali: Bzdury.)

    Jeśli chodzi o brak systemowego zabezpieczenia w przypadku osób potrzebujących największego wsparcia, to rzeczywiście odbiło się to na uczestnikach środowiskowych domów samopomocy, na osobach, które powinny móc korzystać z pomocy społecznej, a przez państwa byli na nią zbyt bogaci.

    W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoczęliśmy już przygotowywanie zmian, które ustabilizują tę sytuację, a kryteria dochodowe będą weryfikowane obowiązkowo co roku, tak by uznaniowość państwa już nigdy nie miała wpływu na to, czy te dotacje lub kryteria dochodowe są na odpowiednim poziomie. Tak jak mówię, dziwię się, że państwo mają czelność tutaj dzisiaj być i takie pytanie zadawać...

    (Poseł Józefa Szczurek-Żelazko: No wiecie co.)

    ...bo to jest państwa odpowiedzialność za to, co wydarzyło się w środowiskowych (Gwar na sali, dzwonek) domach samopomocy, i to, co wydarzyło się ze skrajnym ubóstwem w Polsce.

    (Głos z sali: Niech pani skończy się kompromitować.)

    Najwyższy od 10 lat (Gwar na sali, dzwonek) poziom ubóstwa. To jest papierek lakmusowy polityki Prawa i Sprawiedliwości. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia