10. kadencja, 19. posiedzenie, 1. dzień (09-10-2024)

3. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (druk nr 692).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman:

    Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Bardzo się cieszę z tego ostatniego głosu, bo pokazuje, że niektóre sprawy mogą się wznieść ponad partyjne podziały. Może odpowiem na pytania od końca. Kiedy pojawi się ten projekt zakazujący aromatów w podgrzewaczach? Mógłbym powiedzieć tak: gdyby poprzedni rząd zrobił to wtedy, kiedy powinien był to zrobić, to już by był, natomiast będzie on lada chwila. Jeśli mnie pamięć nie myli, w tym tygodniu albo w przyszłym trafi on do Stałego Komitetu Rady Ministrów, więc pewnie w perspektywie, nie wiem, 3 tygodni państwo się z nim zapoznają.

    Pan poseł Kaczyński na początku zasugerował, że źle policzyliśmy dostępność ekonomiczną papierosów. Dżentelmeni nie powinni się sprzeczać o liczby, o pieniądze. Proponuję, żeby sięgnąć do danych. Sprawdziłem te dane jeszcze raz. Nasze obliczenia są prawidłowe, ale ludzie są omylni. Poproszę go wobec tego o jego dane i je porównamy. Pan poseł Kaczyński odniósł się również do uwagi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o preferowaniu wyrobów beztytoniowych w tej ustawie. Jest dokładnie odwrotnie. Podwyżka w przypadku e-papierosów jest istotnie wyższa niż podwyżka w przypadku wyrobów tytoniowych, więc to jest akurat nieprawda.

    Jeśli chodzi o krzywą Laffera, to pytającego nie ma, więc nie będę na to odpowiadał. Mam jedną ogólną uwagę. Proszę państwa, dochody z akcyzy w całości są dochodami budżetu państwa. Wiem, że to tak ładnie brzmi, gdy się mówi: podnosimy podatek i pieniądze z niego pójdą na jakieś zbożne cele, edukację, profilaktykę, leczenie osób. Budżet ma jednak swoje potrzeby i co do zasady powinien zgarniać pieniądze ze wszystkich podatków. One powinny być dystrybuowane. Wiąże się to też z drugą częścią mojej wypowiedzi i z państwa pytaniami o pieniądze przeznaczone na profilaktykę, pieniądze dla ministra sportu. Te pieniądze trafią do budżetu, stosowni ministrowie dostaną je w swoich działach, a minister zdrowia też będzie miała pieniądze. Pytają państwo o profilaktykę. Zapytajcie panią minister Izabelę Leszczynę. To jest jej działka, nie chce się mieszać w jej kompetencje.

    Podzielam państwa uwagę, że walka z alkoholizmem czy z nikotynizmem na pewno nie wiąże się tylko z jednym elementem. Mówiąc o papierosach, proszę zauważyć, że ostatnia duża zmiana była wprowadzona wiele, wiele, wiele lat temu, kiedy zakazaliśmy palenia w restauracjach. Niektórzy z państwa pewnie pamiętają, że kiedyś się w nich paliło. Czy wydarzyło się coś strasznego przez to, że nie można palić w restauracjach? Nie. Traktujemy to jako standard. Nie ukrywam, że gdy byłem w Niemczech, zdziwiłem się, że można palić w środku. Przecież to dziki kraj.

    Dobrze, odpowiem na państwa pytania. Było kilka pytań dotyczących tego, kiedy pojawią się urządzenia do wapowania. Tak jak państwu mówiłem, musieliśmy podzielić ten projekt, żeby udało się procedować nad tym projektem w terminie, żeby można było zamówić znaki akcyzy, żeby te podwyżki, o których mówimy, udało się zrealizować od 1 marca.

    Jeśli chodzi o konsultacje dotyczące projektu, to traktujemy konsultacje jako kontynuację tych poprzednich konsultacji. Termin upłynął. Mieliśmy się tym zająć w tym tygodniu, ale najpierw musimy to przeprocedować. Myślę, że na początku przyszłego tygodnia wyjdziemy już z propozycją, która będzie przedmiotem dyskusji. Najpierw dyskusja będzie prowadzona w rządzie, ale propozycja na pewno trafi do parlamentu w tym roku. Chciałbym, żeby trafiła tu jeszcze w listopadzie.

    Pan poseł Sachajko mówił o 3 mld zł z saszetek. Nie może być 3 mld zł z saszetek. To nie ta skala. Niektóre kwestie, które pan poruszał, osobiście bardzo mi się podobają. Dlaczego papierosy, a nie wódka? Step by step, zacznijmy od tego problemu, który jest o wiele poważniejszy. Chodzi o problem z nienadążaniem podwyżek i z tym, że papierosy w Polsce są nieomal najtańsze w Unii Europejskiej. Niekoniecznie jest to problem z wódką. Problem z wódką i piwem zostawmy na potem. Oczywiście nie uciekamy od tego. Saszetki są w Polsce legalne. Wbrew temu, co państwo mówią, nie pojawiły się w tym roku. Pojawiły się kilka lat temu. Nikt nic nie zrobił, żeby się nie pojawiły. Są na rynku. Nie są opodatkowane - zgadza się. Stosowny projekt jest na etapie prac w Radzie Ministrów. Wywiązała się dyskusja, która wstrzymała ten projekt, ale on nie zniknie. Tak, na pewno uregulowanie kwestii saszetek i tak naprawdę innych wyrobów... Inwencja producentów jest nieograniczona. Mogą być państwo pewni, że pojawią się wyroby nikotynowe pod taką postacią, która nam w tym momencie nawet nie przyjdzie do głowy. To trochę tak jak z narkotykami - trzeba złapać klienta, uzależnić go, można mu nawet na początek dać je za darmo, a potem już będzie do nas przychodził i płacił.

    Czy e-papierosy są produkowane w Rosji i na Białorusi? Pojawiło się takie pytanie. Według naszej wiedzy nie, natomiast według tego, co piszą gazety, w handel jednorazówkami zaplątane są firmy, które mają tam korzenie. Jednorazówki pochodzą głównie z Chin i tam są produkowane.

    Czy cena ma wpływ na konsumpcję papierosów, na szarą strefę? I czy to prawda, że gdy ten sam rząd, tylko jak gdyby jego poprzednie wcielenie, podnosił akcyzę na papierosy, to spadły dochody podatkowe? Tak, ale spadła też konsumpcja papierosów. A więc spadła nie tylko sprzedaż, ale też konsumpcja papierosów i potwierdzają to dane. Na pytanie, czy wyższa cena papierosów ograniczy konsumpcję papierosów lub szerzej: wyrobów nikotynowych, odpowiedź jest więc jednoznaczna: tak. Czy to jest jedyne narzędzie? Nie, natomiast bezsprzecznie wyższa cena papierosów oznacza niższą konsumpcję papierosów, niższą nie tylko legalną sprzedaż, ale też właśnie konsumpcję papierosów.

    Jeśli jakiś temat pominąłem, choć wydaje mi się, że na wszystko odpowiedziałem, to na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych, jak myślę, będzie okazja jeszcze w szczegółach o tym porozmawiać. Dziękuję państwu.

Przebieg posiedzenia