10. kadencja, 23. posiedzenie, 1. dzień (04-12-2024)

1. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 (druki nr 687 i 857).

Poseł Agnieszka Maria Kłopotek:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga zabrać głos w sprawie sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2025.

    Wysoki Sejmie! Celem obecnej polityki budżetowej prowadzonej przez rząd jest wspieranie równościowego i zrównoważonego pod względem społecznym i terytorialnym rozwoju gospodarczego Polski przy ograniczeniach wynikających z reguł fiskalnych prawa krajowego i unijnego, w tym przy uwzględnieniu decyzji z lipca 2024 r. Rady Unii Europejskiej o stwierdzeniu występowania w Polsce nadmiernego deficytu, przyjętej na bazie wykonania budżetu za 2023 r., czyli za rządów Prawa i Sprawiedliwości. Budżet państwa jest najważniejszym, kluczowym elementem kreowania polityki finansowej i gospodarczej Polski. Przedkładany projekt ustawy budżetowej za 2025 r. został przygotowany z uwzględnieniem aktualnej sytuacji makroekonomicznej. W bieżącym i kolejnym roku... (Gwar na sali)

    Gdybym mogła prosić...

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Szanowni panowie posłowie, panie pośle, pani poseł Agnieszka Kłopotek prosi o możliwość...

    (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Przepraszam.)

    Poseł Agnieszka Maria Kłopotek:

    Dziękuję.

    W bieżącym i w kolejnym roku spodziewane jest wyraźne ożywienie gospodarcze, przewiduje się, że PKB w ujęciu realnym w 2024 r. i 2025 r. wzrośnie odpowiednio o 3,1% i 3,9%. Czynnikami pobudzającymi wzrost PKB będą m.in. inwestycje w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Spodziewany jest również spadek inflacji: w 2025 r. średnioroczna inflacja wyniesie 5%.

    Budżet na 2025 r. można na pewno nazwać budżetem trudnych wyborów. Rząd musi realizować strategiczne potrzeby obronne, obietnice wyborcze i jednocześnie dostosować się do rekomendacji Komisji Europejskiej, która będzie wymagała zmniejszenia deficytu. Od 2024 r., po kilkuletniej przerwie wywołanej pandemią i przedłużonej wskutek ataku Rosji na Ukrainę, ponownie obowiązują unijne reguły budżetowe. Z końcem kwietnia weszła jednak w życie reforma zarządzania gospodarczego. Ma ona wesprzeć państwa członkowskie we wzmocnieniu stabilności finansów publicznych, w tworzeniu warunków sprzyjających wysokiemu i zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu i zwiększeniu odporności gospodarki Unii Europejskiej.

    W ostatnich latach rządów Prawa i Sprawiedliwości oficjalny budżet różnił się znacznie od prawdziwego budżetu raportowanego do Brukseli w ramach tzw. programu konwergencji. Proceder wyprowadzania wydatków publicznych poza budżet państwa został zapoczątkowany w czasie pandemii, kiedy środki pozyskiwane na tarcze antykryzysowe zostały umiejscowione przy BGK i PFR. W kolejnych latach liczba instytucji pozabudżetowych ciągle rosła, a w 2023 r. ich liczba wyniosła aż 126. Były to m.in. Fundusz Pomocy, Fundusz Przeciwdziałania COVID-19, Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych, Rządowy Program Odbudowy Zabytków, Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych itd., itp. Fundusze pozabudżetowe w istocie stanowiły budżet równoległy, w którym zadłużenie na koniec 2023 r. wyniosło 363 mld zł. Szacuje się, że w latach 2020-2023 fundusze poza kontrolą parlamentu w Polsce wygenerowały deficyt w skali ok. 13% PKB. To dziesięciokrotnie więcej niż średnio w pozostałych krajach generujących deficyt poza budżetem.

    Częściowo wzrost deficytu budżetowego na 2025 r. nastąpi wskutek planowanych zmian w finansowaniu jednostek samorządu terytorialnego. W efekcie otrzymają one większe dochody z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT, a dochody własne samorządów z tego tytułu będą w istotnym stopniu niezależne od wprowadzonych zmian systemowych w podatkach dochodowych. Możemy powiedzieć, że to zasadnicza zmiana, na którą samorządy czekały przez lata. Do polskich samorządów trafi tylko w 2025 r. więcej o 25 mld zł. Szacuje się, że w ciągu najbliższych 10 lat samorządy otrzymają wsparcie w wysokości 345 mld zł. Dostęp do tych środków poprawi zdolność kredytową jednostek samorządu terytorialnego i może pobudzić ich apetyt na inwestycje.

    Kolejną zmianą, szalenie ważną dla samorządów będzie fakt, że ich dochody nie będą zależały od politycznych decyzji. Przez 8 lat rządów PiS ograniczał te dochody, odbierał kompetencje, przenosząc decyzje na szczebel centralny. Tak naprawdę Polski Ład zdewastował stan finansów polskich samorządów. Samorządność to samorządzenie się, wobec czego zostanie wprowadzony system, zgodnie z którym dochody samorządów będą zależały od bazy podatkowej, i jakiekolwiek zmiany podatków w przyszłości nie wpłyną na dochody samorządów. Te zmiany spowodują, że zyskają gminy większe i mniejsze, zyskają również te samorządy, na których obszarze znajdują się tereny zielone, parki narodowe i parki krajobrazowe.

    Wysoki Sejmie! W przyjętym przez Radę Ministrów projekcie ustawy budżetowej zaplanowano wydatki budżetu państwa oraz budżety środków europejskich na rolnictwo, rozwój wsi, rynki rolne, rybołówstwo łącznie z KRUS w wysokości 85 mld zł. W budżecie państwa na 2025 r. są również zabezpieczone niezbędne środki na kontynuację działań z zakresu polityki społeczno-gospodarczej, w szczególności 8,5 mld zł na kontynuację programu ˝Aktywny rodzic˝, 63 mld zł na kontynuację programu 800+. Są także zabezpieczone środki na rentę wdowią, sfinansowanie wypłat dodatkowych rocznych świadczeń pieniężnych, tzw. trzynastki i czternastki, oraz waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych i wypłaty świadczenia wspierającego przysługującego na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.

    W związku z tym dalszą część tej informacji o budżecie przedstawią moje koleżanki i koledzy posłowie. Ja chcę tylko powiedzieć, że jako PSL będziemy oczywiście głosować za przyjęciem projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia