10. kadencja, 23. posiedzenie, 1. dzień (04-12-2024)

1. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 (druki nr 687 i 857).

Poseł Krystyna Szumilas:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Państwo Ministrowie! Bez inwestowania w edukację i naukę nie będzie zrównoważonego i sprawiedliwego rozwoju społecznego. Inwestycje w edukację, badania i naukę zwiększają konkurencyjność gospodarki, umożliwiają tworzenie nowych miejsc pracy, poprawiają jakość życia obywateli, a kraje, które inwestują w edukację i badania naukowe, stają się bardziej konkurencyjne i lepiej przygotowane na przyszłe wyzwania.

    Niestety, przez 8 ostatnich lat PiS niszczył edukację i naukę. Likwidacja gimnazjów, niedofinansowanie szkół i przedszkoli, poniżanie nauczycieli, przekazywanie milionowych dotacji przeznaczonych na badania tzw. słupom, m.in. firmie utworzonej przez dwudziestolatka, wille+ dla swoich, głodzenie Polskiej Akademii Nauk i głodzenie samorządów, ograniczanie ich dochodów własnych, co odbijało się na finansowaniu zadań edukacyjnych, to tylko niektóre niechlubne działania PiS w tym obszarze.

    Przed nami poważne zadanie. Musimy odbudować szacunek do nauczycieli i kadry naukowej, zwiększyć finansowanie szkół, uczelni wyższych i nauki, i to robimy. W tym roku płace nauczycieli i pracowników uczelni wyższych wzrosły o 30% i 33%, a w roku 2025 wzrosną o kolejne 5%. W budżecie na rok 2025 zaplanowaliśmy rekordową kwotę 102,7 mld zł na szkoły i przedszkola w samorządach. To o 10,5 mld zł więcej w stosunku do roku 2024 i aż o 36,4 mld zł więcej w stosunku do roku 2023. Rok 2023 to rok, w którym rządził PiS. Wzrost nakładów na edukację widać również we wzroście udziału edukacji w PKB. W ostatnim roku rządów PiS wydatki na edukację stanowiły 2,2% PKB, a w 2025 r. ten udział wzrośnie do 2,88%.

    Nie zapomnieliśmy też o nauce i szkolnictwie wyższym, choć tu sytuacja jest o wiele trudniejsza. Dlatego uważam, że konieczne jest zbudowanie strategii rozwoju i finansowania nauki i szkolnictwa wyższego w dłuższej perspektywie razem z przedstawicielami środowiska akademickiego i naukowcami. Warto jednak zaznaczyć, że w trakcie prac Komisji Edukacji i Nauki oraz komisji finansów zwiększyliśmy o 50 mln zł budżet Narodowego Centrum Nauki, przesuwając pieniądze z budżetów tzw. świętych krów, takich jak Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyższy czy Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Warto też podkreślić, że jeszcze w tym roku o 100 mln zł wzrośnie budżet Polskiej Akademii Nauk. Pozwoli to na załatanie dziur, które powstały po 8 latach głodzenia tej instytucji przez Prawo i Sprawiedliwość. Dobrą informacją jest przyznanie uczelniom wyższym dodatkowych 1,5 mld zł w obligacjach Skarbu Państwa na inwestycje w bazę naukową i sprzęt potrzebny do badań. Dodatkowe 500 mln zł w obligacjach otrzyma też Narodowe Centrum Nauki.

    Trudno jest w ciągu 2 lat zasypać ogromne dziury pozostawione przez PiS w budżetach edukacji, szkolnictwa wyższego i nauki. Ale ten budżet, budżet na rok 2025, to duży krok w dobrym kierunku. Ten budżet pokazuje, że rządowi koalicji 15 października naprawdę zależy na rozwoju edukacji, szkolnictwa wyższego i nauki. Ten budżet to udowadnia. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia