10. kadencja, 23. posiedzenie, 1. dzień (04-12-2024)
4. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa oraz niektórych innych ustaw (druki nr 842 i 859).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zacznijmy od tego, dlaczego w ogóle powstała ta ustawa. Za rządów Prawa i Sprawiedliwości upadło wiele podmiotów. Wymienię tylko kilka: Ziarno w 2022 r., Bielmlek w 2020 r., Eskimos w 2020 r., mleczarnia Prudnik w 2023 r., OSM Ozorków w 2021 r.
(Głos z sali: Kolego.)
Tak można by wymieniać takie podmioty dużo dłużej. Wtedy rolnicy się zdenerwowali. Powiedzieli, że rząd PiS-u nic nie robi. Żeby mogli otrzymać pomoc, pojawił się projekt ustawy niedoskonały i szybko przygotowywany. Wtedy część posłów miała dylemat, czy głosować za tą ustawą, bo wiedziano, jak rząd PiS-u potrafi te pieniądze zagospodarować, czyli zagospodarować nie tak jak trzeba. Mogły one trafić nie do tych, którzy stracili, tylko do różnych spółek i ludzi związanych z PiS-em. Przecież do dziś toczą się postępowania w sprawie Bielmleka, w sprawie Eskimosa. I pewnie to nie koniec, będzie jeszcze tych tematów sporo.
(Głos z sali: Będzie...)
Tutaj oczywiście pojawia się wiele kwestii, które uporządkowaliśmy. Nie po to się pojawiła nowelizacja, żeby obniżać składkę, wpłatę, tylko po to, żeby uprościć, odbiurokratyzować te kwestie, które były zagmatwane, naprawić to, co do tej pory nie funkcjonowało tak jak trzeba. Dziękuję tym wszystkim, którzy to dostrzegają i dzisiaj mówili z mównicy, ale też na posiedzeniach komisji jasno artykułowali, że to są dobre, potrzebne zmiany. My je wprowadziliśmy. Oczywiście wolelibyśmy płacić za to z pomocy notyfikowanej, która nie obciąża budżetu de minimis, bo wiemy, że rolnicy często już te limity mają wykorzystane, ale to zależy od tego, czy będą przedłużone tzw. wojenne wytyczne, o których mówimy. Jeśli będą przedłużone, to od 1 stycznia będziemy starali się oczywiście to wprowadzić w ten sposób, żeby nie wypłacać tych środków z pomocy de minimis.
Pani poseł Gembicka pytała właśnie o te kwestie pomocy de minimis. Tak, rozporządzenie będzie o zwiększonej pomocy de minimis i będzie funkcjonowało od 1 stycznia 2025 r. Resztę informacji pani poseł chciała otrzymać na piśmie, więc to życzenie oczywiście spełnimy.
Pani poseł Gromadzka pytała o budżet. Było 100 mln zł i prawie 21,5 mln zł zostało wypłaconych w tym roku. Reszta została na koncie FOR-u i oczywiście te pieniądze będą służyć do obsługi kolejnych wniosków. Oby tych pieniędzy na funduszu zostawało jak najwięcej. Wtedy to będzie pokazywało, że zakłady, firmy skupujące nie padają.
Pani poseł Kozłowska pytała o to, czy spółdzielnie zaliczymy do producentów rolnych. Nie zaliczyliśmy ich, ale one weszły do grona beneficjentów i mogą korzystać z tej pomocy.
Pan poseł Gwiazdowski pytał o to, dlaczego nie wszystkie wnioski zostały pozytywnie rozpatrzone. To jest kwestia tego, że musi być podmiot, który upadł lub jest w restrukturyzacji. Jeżeli dotyczyło to innych kwestii bądź terminy były wcześniejsze, to w tym momencie z przyczyn formalnoprawnych nie można było tej pomocy udzielić.
Pan poseł Kurowski pytał o wartość pomocy. W 2023 r. to było 451 pozytywnie rozpatrzonych wniosków na kwotę 17,1 mln zł, w roku 2024 było to 621 wniosków na kwotę 21 488 tys. zł. I to było pytanie pana posła Patryka Wichra. Natomiast pan poseł Kurowski pytał, do jakiej kwoty wypłacamy pomoc. Wypłacamy pomoc do wartości wierzytelności.
Pan poseł Krystian pytał o relacje z Ukrainą. Oczywiście musimy zabezpieczyć się na wypadek ewentualnego wejścia Ukrainy do Unii Europejskiej, ale dzisiaj, jak myślę, obecny rząd zrobi wszystko, by nie powtórzyła się sytuacja, do której doszło za poprzedniego rządu, kiedy był niekontrolowany napływ produktów z Ukrainy, kiedy ukraińskie produkty zalały polski rynek. Pamiętamy, jak to się skończyło. Polscy producenci, przetwórcy to oczywiście mocno odczuli, dlatego musimy wszyscy jak tu jesteśmy zrobić wszystko, by zabezpieczyć interes Polski.
Pan poseł Skonieczka też pytał o to, dlaczego nie wszystkie wnioski zostały pozytywnie rozpatrzone. Znowu: z przyczyn formalnoprawnych. Przeważnie chodziło o datę upadłości, która nie pozwalała na wypłacenie środków z Funduszu Ochrony Rolnictwa.
Panie pośle Sosnowski, raz jeszcze powtórzę, że jeśli będą te wytyczne przedłużone, to na pewno od razu wystąpimy o to, by móc skorzystać z tych wytycznych i nie obciążać budżetu de minimis. Tak jak już wcześniej mówiłem, było 100 mln zł i 21,5 mln zł zostało wypłacone. Reszta oczywiście została na koncie funduszu. Będziemy korzystać z tego budżetu, jeżeli będzie taka potrzeba.
I pan poseł Tumanowicz pytał o kwestie umowy z Mercosur, wcześniej też pan poseł Mulawa o tym mówił. Dzisiaj tak się złożyło, że Konfederacja też ma swoich europosłów, i mam nadzieję, że też walczą tam o to, by do podpisania umowy w tym kształcie nie doszło. Stanowisko polskiego rządu jest jasne. Podjęliśmy uchwałę, w której nie zgadzamy się na przyjęcie tej umowy z Mercosur. A że Brazylia chce ją podpisać? Może ją podpisać na razie jednostronnie. Bo dopóki wszystko nie jest uzgodnione, dopóty nic nie jest uzgodnione. Już 20 lat te rozmowy trwają, one się nie zakończyły i pewnie szybko się nie zakończą. Rozmawiamy i z Hiszpanią, i z Francją, z Włochami, z Irlandią, z Austrią po to, żeby zbudować odpowiednią większość bądź w przypadku, kiedy nie da się zbudować tej większości, zbudować mniejszość blokującą, tak żeby ta umowa nie została podpisana.
Dziękuję za wszystkie głosy, które tutaj padły, za wszystkie uwagi, które zostały zgłoszone do projektu podczas posiedzeń komisji. Mam nadzieję, że te zmiany jeszcze poprawią funkcjonowanie tej ustawy i będziemy wspólnie pracować nad tym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia