10. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (06-03-2025)
13. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (druk nr 993).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Postaram się uporządkować te wszystkie zagadnienia, które państwo podnieśli, ogromnie ważne, ale proszę pozwolić, że najpierw odpowiem na pytania, które nie dotyczą bezpośrednio tej projektowanej ustawy.
Dwa razy padło pytanie dotyczące podwyżek. Podwyżki są procedowane w rozporządzeniu Ministerstwa Sprawiedliwości i są w tej chwili w konsultacjach społecznych. Muszę powiedzieć, że zastanawia mnie troska pana posła o uposażenia funkcjonariuszy. Zastanawia mnie, bowiem dzisiaj mierzymy się ze skutkami rozporządzenia ministra z marca 2022 r., który wprowadził tzw. algorytm Wosia.
(Poseł Michał Woś: O, ciekawe.)
Proszę państwa, jest to algorytm, który jest ogromnie krzywdzący dla funkcjonariuszy Służby Więziennej, którzy przed wstąpieniem do służby byli zatrudnieni i płacili składki. Proszę państwa, dzisiaj przywrócenie sprawiedliwego stanu wobec tych funkcjonariuszy będzie kosztować 75 mln zł, natomiast skala pozwów, z którymi się w tej chwili mierzymy, które są właśnie wynikiem tego niesprawiedliwego algorytmu, powoduje konieczność zatrudniania kolejnych osób do obsługi tych pozwów. To są masowe pozwy.
75 mln zł, panie pośle, algorytm Wosia. (Poruszenie na sali, dzwonek)
(Poseł Michał Woś: Zapłaćcie ludziom 70 mln zł. 100 mln zł zostawiliśmy.)
Dodatki mieszkaniowe. Proszę państwa, żadnych cięć w tym zakresie nie było. Minister sprawiedliwości zadeklarował publicznie nie raz, nie dwa, nie trzy w obecności związków zawodowych, nawet wczoraj podczas spotkania, że jego celem jest zrównanie warunków pełnienia służby funkcjonariuszy Służby Więziennej z innymi funkcjonariuszami. Zrównanie. Funkcjonariusze służb mundurowych podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu zawartym z ministrem rzeczywiście będą mieli zagwarantowane dodatki mieszkaniowe. Funkcjonariusze Służby Więziennej mieli dotychczas znacznie lepsze dodatki mieszkaniowe niż inni funkcjonariusze, wspomnę tylko o kwocie 90 tys. zł, które mógł dostać funkcjonariusz na wykupienie mieszkania. Ale podjęliśmy rozmowę, nawet wczoraj wypracowaliśmy trzypunktowy plan, w jaki sposób te dodatki mieszkaniowe połączyć z tymi, które funkcjonariusze już otrzymali. I tak, funkcjonariusz będzie miał możliwość wyboru dodatku. W tej chwili trwają bardzo intensywne prace w Ministerstwie Sprawiedliwości w zespole, który utworzyłam do współpracy ze związkami zawodowymi, o którym...
(Poseł Michał Woś: Przecież praca zespołu jest zawieszona. Związki protestują.) (Dzwonek)
Proszę pana, wczoraj się odbyło posiedzenie zespołu razem ze związkami zawodowymi, natomiast prace będą się toczyły niezależnie od tego.
(Poseł Michał Woś: Ale są zawieszone.)
Nie są zawieszone. Następne posiedzenie odbędzie się w poniedziałek 10 marca.
Wicemarszałek Monika Wielichowska:
Panie pośle, to nie jest dyskusja.
(Poseł Michał Woś: Ale pani minister do mnie mówi, a nie odpowiada.)
Ale to nie jest dyskusja.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart:
Proszę państwa, prace będą się toczyły niezależnie od tego, czy związki będą przychodzić na te posiedzenia, czy nie, ponieważ minister sprawiedliwości uznał, że zrównanie tych dodatków jest ogromnie ważne, i przygotował trzystopniowy plan, w jaki sposób te dodatki wprowadzić do Służby Więziennej, tak aby funkcjonariusze Służby Więziennej mieli równe uprawnienia z funkcjonariuszami innych służb. Podkreślam: uprawnienia, nie przywileje. Ale to są didaskalia, to nie dotyczy tej ustawy, a gros pytań dotyczyło jednak tej ustawy i ona w tej chwili jest bardzo ważna.
Ostatni raz się zwrócę do pana, panie pośle. Bardzo symptomatyczne jest pana milczenie w momencie, w którym mówimy o kosztach IWSW.
(Poseł Michał Woś: Jeżeli pani marszałek mi doliczy czas, to bardzo chętnie odpowiem. Pani marszałek mi ograniczyła czas.)
Wicemarszałek Monika Wielichowska:
Pani minister, ja bardzo przepraszam.
Panie pośle, miał pan wystąpienie klubowe przedłużone o prawie 1,5 minuty. Pozwoliłam panu mówić.
(Poseł Michał Woś: Pani minister zwróciła się bezpośrednio do mnie.)
Pani minister ma teraz swoje wystąpienie. Proszę nie wtrącać się w to wystąpienie i nie dyskutować, bo to nie jest ten moment.
(Poseł Michał Woś: Ale nie będę miał okazji odpowiedzieć pani minister.)
Nie, nie będzie pan miał okazji, bo teraz jest wystąpienie podsumowujące i odpowiadające na państwa pytania. Będzie pan miał jeszcze wieczorem możliwość wygłoszenia oświadczenia.
(Poseł Michał Woś: Dziękuję bardzo.)
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart:
Proszę państwa, po kolei w takim razie. Chciałabym jeszcze raz przywołać stanowisko pana ministra Wąsika, ale myślę, że wszyscy państwo je zapamiętali, bo było dosyć ostre i jednoznaczne, jeżeli chodzi o IWSW. Natomiast chcę powiedzieć, że korzystając z doświadczenia i wiedzy urzędników Ministerstwa Sprawiedliwości, ale też sędziów, którzy w nim pracują, mamy dostęp do informacji, o których pewnie nie chcieliby państwo, żebyśmy wiedzieli. Np. wspomniane przez pana pismo pani prokurator było czystą podkładką, która została stworzona na polecenie pana prokuratora Święczkowskiego po to, żeby można było uzasadnić utworzenie tej służby.
(Poseł Michał Woś: To są jakieś pomówienia. Jakie ma pani na to argumenty?)
Wicemarszałek Monika Wielichowska:
Pani minister, bardzo panią przepraszam.
Panie pośle, zwracam panu uwagę, że zakłóca pan obrady Sejmu.
(Poseł Michał Woś: Dziękuję bardzo.)
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart:
Proszę państwa, pomysł powołania takiej służby powstał w kierownictwie Ministerstwa Sprawiedliwości, powtarzam to raz jeszcze z całą mocą. Nie było zewnętrznych przesłanek co do konieczności powołania takiej służby.
Proszę państwa, spróbuję po kolei odpowiedzieć na państwa pytania. Pytania dotyczyły skali i porównania informacji ujawnionych przez IWSW odnośnie do posiadania środków odurzających lub innych przedmiotów zabronionych z tym, co udało się zatrzymać i ujawnić w wyniku podejmowanych przez Służbę Więzienną czynności. Proszę państwa, powiem tylko o telefonach. Ujawnienie przedmiotów niedozwolonych: telefony komórkowe, smartfony - 111, w tym samym czasie służba więzienna ujawniła 913 telefonów; karty SIM - 59 do 83; pozostała elektronika - 5 w porównaniu z 83. Jeżeli chodzi o narkotyki, sprawa wygląda podobnie. To było pierwsze pytanie.
Jeżeli chodzi o przeznaczenie środków z likwidacji IWSW, to już o tym mówiłam, ale powtórzę, że wszystkie środki zostaną przeznaczone na rzeczywiste potrzeby funkcjonariuszy Służby Więziennej, a będzie nimi zarządzać Centralny Zarząd Służby Więziennej.
Chcę jeszcze powiedzieć o funkcjonariuszach, bo padło wiele pytań na temat funkcjonariuszy. Z dniem wejścia w życie ustawy funkcjonariusze i pracownicy centrali IWSW staną się funkcjonariuszami i pracownikami Centralnego Zarządu Służby Więziennej, a osoby, które były zatrudnione w ośrodkach zamiejscowych IWSW, przejdą do jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, które mają siedziby najbliżej siedzib tych wydziałów.
Proszę państwa, proszę jeszcze pozwolić, a odpowiem na pytanie na temat zarobków. Też już o tym mówiłam, że w marcu ub.r. zrównaliśmy zarobki, inaczej ułożyliśmy grupy zaszeregowania właśnie po to, żeby te zarobki były sprawiedliwe wobec funkcjonariuszy, którzy pracują gdzie indziej niż w Inspektoracie Wewnętrznym Służby Więziennej. Natomiast szef IWSW zarabia mniej niż dyrektor biura w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej.
Proszę państwa, zadania likwidowanego inspektoratu, likwidowanej służby oczywiście przejmą, tak jak już powiedziałam, Policja i ABW oraz organy zewnętrzne, które mają obowiązek podejmowania kontroli w jednostkach penitencjarnych.
Pan poseł Krystian zapytał o skalę napaści na funkcjonariuszy. Mam dane od 2021 r. i mogę powiedzieć z pełną odpowiedzialnością, że w 2021 r. było ich 126, w 2022 r. - 98, w 2023 r. - 82, w 2024 r. - 91, a w obecnym roku mamy na razie 23 takie przypadki. Tak więc można powiedzieć, że obecnie skala ta nie wzrosła w żaden sposób w stosunku do lat ubiegłych.
Proszę państwa, proszę pozwolić, że przejdę do kolejnych pytań. Jeżeli chodzi o pytanie dotyczące etatów w Policji, to oczywiście jest ono poza zakresem niniejszej regulacji, tak że nie będę na nie odpowiadać. Funkcjonariusze, tak jak powiedziałam, było o to ponowne pytanie, przejdą do CZSW i jednostek penitencjarnych w terenie.
Padło też pytanie o efektywności IWSW w stosunku do Biura Kontroli Służby Więziennej. Podałam te dane. Procent tego, co zostało wykryte, jeżeli chodzi o niedozwolone przedmioty i niedozwolone substancje, to sukces IWSW, reszta została wykryta przez funkcjonariuszy służby więziennej, którzy pełnili służbę, czyli tak, jak to się działo wcześniej. Proszę państwa, jeszcze raz powiem to, co wydaje mi się ogromnie ważne. Wewnątrz jednostek penitencjarnych mamy do czynienia z przestępczością, skala tej przestępczości jest bardzo szczegółowo przez nas badana. Zawsze były przestępstwa wewnątrz i zawsze będą, bo to jest takie środowisko. Skazani zawsze będą próbowali wykraczać poza zasady regulaminu. Tak skonstruowane jest więzienne życie, natomiast powołanie służby specjalnej, która jest niezależna od wszystkich, nie podlega żadnym standardom demokratycznego państwa, które stanowią, w jaki sposób służby muszą być kontrolowane, nie jest receptą na to zjawisko. Receptą jest właściwa praca funkcjonariuszy Służby Więziennej, którzy muszą być właściwie wynagradzani i obdarzeni właściwym szacunkiem społecznym, bo to jest ogromnie ważne. I to jest zadanie innych organów państwa, takich jak Policja i ABW. Nie ma powodu, żeby powoływać nową służbę, a jej likwidacja w tej chwili nie jest wyrazem lekceważenia zjawiska przestępczości wśród skazanych i funkcjonariuszy, ale jest wyłącznie wyrazem dbałości o standardy demokratycznego państwa. Proszę państwa, mogłoby być tak, że minister sprawiedliwości by przyszedł i przejął tę służbę, ale to, że zapowiedział od razu jej likwidację, którą przygotowywaliśmy przez ostatnie miesiące, jest właśnie dowodem na dbałość o zachowanie zasad rządów prawa, demokracji i sprawiedliwości wewnątrz państwa i w strukturach państwowych. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia