10. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (06-03-2025)
21. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 150. rocznicę urodzin Cyryla Ratajskiego (druki nr 1045 i 1071).
Poseł Sprawozdawca Dominika Chorosińska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 150. rocznicę urodzin Cyryla Ratajskiego z druku nr 1045.
Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 20 lutego 2025 r. powyższy projekt uchwały do Komisji Kultury i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Muszę przyznać, że to rzadkość - komisja kultury obradowała w zgodzie. Do projektu uchwały nie wpłynęły żadne poprawki, poza poprawkami Biura Legislacyjnego. Komisja poprzez aklamację przyjęła projekt, który za chwilę odczytam. Oczywiście komisja wnosi, aby Wysoki Sejm podjąć raczył załączony projekt uchwały. Przedstawię treść uchwały. Wnioskodawcą tej uchwały był poseł Bartłomiej Wróblewski.
˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia 150. rocznicy urodzin Cyryla Ratajskiego
W dniu 3 marca 2025 roku przypada 150. rocznica urodzin Cyryla Ratajskiego - wieloletniego prezydenta Poznania, ministra spraw wewnętrznych, delegata Rządu na Kraj.
Cyryl Ratajski urodził się 3 marca 1875 roku w Zalesiu Wielkim w rodzinie chłopskiej. Ukończył Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, a następnie studiował prawo na uniwersytecie w Berlinie. W Raciborzu prowadził własną kancelarię adwokacką oraz działał w polskich organizacjach patriotycznych. Przed I wojną światową przeniósł się do stolicy Wielkopolski, gdzie zaangażował się w życie społeczne i polityczne. W okresie odradzania się państwa polskiego został członkiem Naczelnej Rady Ludowej. 26 kwietnia 1922 roku został wybrany na prezydenta Poznania. Piastował ten urząd trzykrotnie. Za jego rządów nastąpiły znaczna rozbudowa i rozwój miasta.
W latach 1924-1925 w drugim rządzie Władysława Grabskiego Cyryl Ratajski został ministrem spraw wewnętrznych. W 1934 roku po wyborze przez Radę Miasta na prezydenta Poznania na kolejną kadencję nie został zatwierdzony na tym stanowisku przez sanacyjnego wojewodę. W drugiej połowie lat trzydziestych związał się politycznie z opozycyjnym wobec sanacji Frontem Morges, a następnie ze Stronnictwem Pracy. We wrześniu 1939 roku, po opuszczeniu Poznania przez władze, przez kilka dni ponownie pełnił funkcję prezydenta miasta. Na krótko aresztowany przez Niemców, a następnie wysiedlony do Generalnego Gubernatorstwa, osiadł w Warszawie.
3 grudnia 1940 roku został mianowany delegatem Rządu na Kraj. Koordynował działalność polityczną na okupowanych obszarach, podejmował decyzje w sprawach politycznych, gospodarczych i społecznych, stał na straży apolityczności struktur konspiracyjnych Wojska Polskiego.
W związku ze złym stanem zdrowia złożył dymisję w sierpniu 1942 roku. Zmarł 19 października 1942 roku i został pochowany pod przybranym nazwiskiem na cmentarzu Powązkowskim. Jego prochy sprowadzono do Poznania w 1962 roku i pochowano na cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu św. Wojciecha.
W 150. rocznicę urodzin Cyryla Ratajskiego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej składa hołd temu wielkiemu polskiemu patriocie, politykowi i organicznikowi oraz uznaje, że dobrze przysłużył się on Polsce.˝
Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia