10. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (06-03-2025)
22. punkt porządku dziennego:
Informacja o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2023 roku wraz ze sprawozdaniem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej (druki nr 912 i 991).
Poseł Marek Ast:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Prezesie Trybunału Konstytucyjnego! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt i przyjemność przedstawić stanowisko wobec informacji o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2023 r. W roku, który był ostatnim, kiedy w Polsce obowiązywała konstytucja i ustawy. (Oklaski)
(Poseł Michał Wójcik: Tak jest.)
Później już tylko albo podejmowano działania i szukano podstaw prawnych dla tych podejmowanych działań...
(Poseł Michał Wójcik: Opinia prawna.)
...albo działano w oparciu o uchwały, rozporządzenia, albo, jak jeden minister powiedział nawet, dekrety, które nie są znane polskiemu prawu. Od 13 grudnia 2023 r. mamy cały ciąg zdarzeń, które to potwierdzają, począwszy od przejęcia bez podstaw prawnych mediów publicznych, polskiej telewizji, Polskiego Radia, poprzez zakwestionowanie prerogatyw prezydenckich co do prawa łaski, bezprawne uwięzienie posłów Kamińskiego i Wąsika, bezprawne przejęcie Prokuratury Krajowej, bez uzgodnień z prezydentem Rzeczypospolitej, próby ingerowania w działalność Krajowej Rady Sądownictwa, kwestionowanie statusu sędziów.
Ale to, co najbardziej bolesne dla polskich obywateli, przekładające się na ich konstytucyjne prawa, to atak na Trybunał Konstytucyjny, który w 2023 r. przejawiał się w brutalnych wypowiedziach posłów totalnej opozycji, ataku właściwie na każdym posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, w momencie kiedy były w tej komisji procedowane sprawy związane z Trybunałem Konstytucyjnym. Każdy pretekst był dobry - czy to była informacja roczna o działalności Trybunału Konstytucyjnego, czy były to kwestie związane z przedstawieniem projektu budżetu czy sprawozdania z wykonania budżetu. Zawsze był to dobry pretekst do tego, aby kwestionować status sędziów Trybunału Konstytucyjnego i status samego Trybunału Konstytucyjnego.
Jednak w najśmielszych snach nikt nie spodziewał się tego, że już w grudniu 2023 r. państwo w ogóle zakwestionujecie istnienie tego organu konstytucyjnego, tego sądu konstytucyjnego, bo właśnie po 13 grudnia 2023 r. rozpoczął się czynny bojkot Trybunału Konstytucyjnego ze strony większości sejmowej, przekładający się dokładnie na to, co powiedziałem, znajdujący swoje ujście w kuriozalnej, bezprawnej uchwale z marca 2024 r., kwestionującej status trybunału i będącej obecnie podstawą... Bo państwo szukaliście podstawy, w jaki sposób nie publikować orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. A więc większością głosów koalicji 13 grudnia uchwaliliście uchwałę, która jest dla was dzisiaj podstawą do tego, aby wyroków trybunału nie publikować.
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Panie pośle...
Poseł Marek Ast:
Niestety, proszę państwa, przekłada się to, tak jak powiedziałem, przede wszystkim na prawa obywatelskie.
(Głos z sali: Pan marszałek się do pana zwraca.)
(Poseł Michał Wójcik: Pan marszałek się pana pytał.)
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Panie pośle, mam do pana uprzejmą prośbę. Ogłoszę 15 sekund przerwy, dobrze? Przepraszam pana serdecznie. Niech pan chwilę poczeka.
Poseł Marek Ast:
Proszę bardzo. Jak najbardziej.
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Przepraszam państwa na chwilę.
(Przerwa w posiedzeniu od godz. 20 min 11 do godz. 20 min 13)
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Wznawiam obrady.
Kontynuujemy rozpatrywanie punktu 22. porządku dziennego.
Przepraszam państwa serdecznie.
Bardzo proszę.
Przepraszam jeszcze raz.
Poseł Marek Ast:
To ja przepraszam, panie marszałku, bo nie usłyszałem.
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Nie, wszystko jest okej. Przepraszam.
Proszę bardzo.
Poseł Marek Ast:
Zatem kontynuuję.
Brak publikacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, również tych z 2023 r., które m.in. pan prezes Trybunału Konstytucyjnego omawiał z mównicy sejmowej, prowadzi do tego, że słuszne prawa obywatelskie są w tym momencie naruszane. Przytoczę tutaj chociażby wyrok co prawda opublikowany, bo zapadły bodaj 11 listopada 2023 r., ale do tej pory niewykonany - przepraszam, z 15 listopada 2023 r. - o możliwości ustalenia wysokości emerytury na nowo na podstawie kwartalnej formuły waloryzacji składek na ubezpieczenie emerytalne i kapitału początkowego w przypadku osób, które wniosek o emeryturę zgłosiły przed dniem 1 czerwca 2021. To jest wyrok P 7/22. Ale później, w grudniu w sprawach emerytalnych zapadł kolejny wyrok, który już nie został ogłoszony i też nie jest wykonywany. Takich wyroków w kolejnych latach dotyczących praw obywatelskich zapadło bardzo wiele i do tej pory nie są one przez rząd wykonywane, przez Sejm również. I tutaj mamy po prostu te sprzeczności, w których też państwo się gubicie, bo mamy wyrok, też omówiony przez pana prezesa, z 8 listopada 2023 r. K 1/23 dotyczący wynagrodzenia zasadniczego sędziego na rok 2023 w kontekście ustawy budżetowej i wskaźnika, który był tam pomijany. Słuszny wyrok, zgadza się. Wyrok wykonany czy niewykonany? Oczywiście, że wykonany. Czy mamy Trybunał Konstytucyjny? Czy wyroki Trybunału Konstytucyjnego w składzie z 2023 r. są ważne, podlegają publikacji i wykonaniu? Podlegają, tak? Żaden sędzia tego rozstrzygnięcia nie zakwestionował. Ale też te sprzeczności dotyczą chociażby dzisiejszej informacji złożonej przez pana prezesa z trybuny sejmowej, przedłożonej też w trakcie posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. W jakim charakterze pan prezes Trybunału Konstytucyjnego uczestniczył w dzisiejszej debacie i w dyskusji na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka? Prezesa Trybunału Konstytucyjnego czy osoby prywatnej? Jednak prezesa Trybunału Konstytucyjnego, który został zaproszony przez marszałka Sejmu do Wysokiej Izby. Wobec tego nie jestem w stanie pojąć filozofii, którą państwo się kierujecie. Macie szansę zmienić skład Trybunału Konstytucyjnego. Macie szansę zgłosić własnych przedstawicieli, tak jak pan prezes powiedział. Jeszcze dwa kolejne stanowiska sędziowskie w Trybunale Konstytucyjnym w tym roku się zwolnią, czyli łącznie pięciu sędziów już w tym roku moglibyście zmienić. Nie robicie tego chyba dla uzasadnienia tego, co robiliście przez 8 milionych lat, pomstując i kwestionując Trybunał Konstytucyjny.
Panie Prezesie Trybunału Konstytucyjnego! Bardzo serdecznie dziękuję za przedstawienie informacji zarówno na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, jak również dzisiaj z trybuny sejmowej. To pokazuje, że Trybunał Konstytucyjny był, jest i będzie, że obowiązuje ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, obowiązuje ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Mam nadzieję, że ciągle w Polsce obowiązuje konstytucja, na podstawie której Trybunał Konstytucyjny działa. Nie dostrzega tego tylko koalicja 13 grudnia. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia