10. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (06-03-2025)

22. punkt porządku dziennego:

Informacja o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2023 roku wraz ze sprawozdaniem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej (druki nr 912 i 991).

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Nie będę się odnosił do politycznych inwektyw, które padały tutaj z ust niektórych posłów. To świadczy tylko o kulturze i chyba niezrozumieniu tematu informacji, którą przedstawiałem w Wysokim Sejmie.

    Trybunał Konstytucyjny jest instytucją niezależną, naczelnym organem władzy Rzeczypospolitej równym Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest prawem Sejmu ocena Trybunału Konstytucyjnego. Tak samo Trybunał Konstytucyjny nie może oceniać Sejmu, a Sejm nie może oceniać Trybunału Konstytucyjnego. Przedstawiałem tylko informację.

    Szanowni Państwo! Z przykrością przyjmuję niektóre oceny, bo są one całkowicie nieuprawnione i nie odnoszą się do rzeczywistości. W Trybunale Konstytucyjnym nie ma żadnego sędziego dublera. Nawet jeżeli były jakieś problemy konstytucyjne w 2015 r., to w Trybunale Konstytucyjnym już nie orzeka żaden sędzia wybrany w 2015 r. Więc nie ma żadnego sędziego, wszyscy sędziowie są wybrani w sposób prawidłowy, złożyli ślubowanie przed panem prezydentem, a następnie stawili się i objęli urząd.

    Pani marszałek Dolniak jako była sędzia wie o tym dobrze, że aby zacząć pracę sędziego, trzeba objąć urząd, stawić się w urzędzie.

    (Poseł Barbara Dolniak: Ale prezydent nie mógł...)

    Pani marszałek, ja tylko przypominam podstawowe kwestie związane z objęciem urzędu sędziego sądu powszechnego czy Trybunału Konstytucyjnego.

    Oczywiście z zainteresowaniem przyjmuję państwa uwagi dotyczące zaległości. Sam dostrzegam ten fakt, że w trybunale znajduje się szereg postępowań, które należałoby rozstrzygnąć, ale Trybunał Konstytucyjny nie jest targiem ani piekarnią, tylko są to problemy, które muszą być rozstrzygane w sposób przemyślany, w taki, aby nikt na tym nie stracił, a szczególnie polscy obywatele. W związku z powyższym oczywiście jako nowy prezes Trybunału Konstytucyjnego będę robił wszystko, aby usprawnić jego pracę. Natomiast państwo jako polski parlament robicie wszystko, żeby ten trybunał nie funkcjonował, co zresztą dzisiaj tutaj wypowiedzieliście wielokrotnie, i żeby nie mógł działać. Więc naprawdę, szanowni państwo, jeżeli oczekujecie niezawisłego, niezależnego trybunału, zintensyfikowania jego pracy, a jednocześnie robicie wszystko, pozbawiacie środków finansowych, nie publikujecie orzeczeń, nie stawiacie się na rozprawy, nie przedstawiacie stanowisk, no to czego od trybunału oczekujecie? Czego od trybunału oczekujecie? Weźcie się państwo do pracy, zacznijcie wykonywać swoje konstytucyjne obowiązki, a trybunał będzie wykonywał swoje konstytucyjne obowiązki.

    (Poseł Barbara Dolniak: My omawiamy rok 2023.)

    Wiem to, ale to państwo zaczęliście mówić o...

    (Poseł Barbara Dolniak: Pan też mówił o latach następnych.)

    Tak jest. Przypominam...

    (Poseł Jacek Karnowski: To nie jest ocena Sejmu.)

    Nie oceniam Sejmu. Ja tylko odnoszę się do tego, panie pośle, że jeżeli oczekujecie lepszej pracy trybunału, to najpierw spójrzcie na siebie.

    (Poseł Jacek Karnowski: To nie jest ocena.)

    Szanowni Państwo! Mówimy o informacji za rok 2023.

    (Poseł Barbara Dolniak: W 2023 r. rządził PiS.)

    Przyjmuję te uwagi, o których państwo mówiliście, jeżeli chodzi o efektywność i zaangażowanie trybunału w rozstrzyganie spraw. Myślę, że w kolejnych miesiącach i latach będzie inaczej, jeżeli oczywiście sytuacja ustrojowa trybunału się poprawi.

    Jeżeli chodzi o pytania - nie na wszystkie odpowiem, odpowiem pisemnie, jeżeli będzie taka potrzeba - to oczywiście, szanowni państwo, podstawową normą jest konstytucja, normą prawną, przepisami prawa. Są normy zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i żadne prawo europejskie nie może być sprzeczne z polską konstytucją. Każdy student prawa o tym wie i zaklinanie rzeczywistości czy wypowiedzi pseudoautorytetów nie zmienią tej rzeczywistości konstytucyjnej. Oczywiście możecie zrobić, szanowni państwo, to, co zrobił Sejm PRL w 1976 r., który wpisał do konstytucji, że normy prawa europejskiego są normami nadrzędnymi nad polską konstytucją, i wtedy tak będzie. Możecie to zrobić, ale to proszę zmienić konstytucję. Zachęcam was już po raz któryś: zmieńcie polską konstytucję, jeżeli macie taką większość. Ale dopóki tego nie zrobicie, podstawowe normy prawne znajdują się w polskiej konstytucji i żadne prawo europejskie nie może zajmować norm nadrzędnych nad polską konstytucją.

    (Poseł Jacek Karnowski: Nie trzeba było jej łamać.)

    (Poseł Barbara Dolniak: Ale konstytucję też łamiecie.)

    Ja nie oceniam państwa. Trybunał pochyla się tylko nad normami prawnymi i ocenia zgodność uchwalonych, m.in. przez państwo, ale nie tylko, norm prawnych znajdujących się w różnego rodzaju aktach prawnych i do tego się będę odnosił.

    Jeżeli chodzi o pytania odnośnie do ustaw dotyczących służb specjalnych, w których zostały zawarte przepisy o tzw. urządzeniach końcowych, to stało się to bodajże w 2016 r. Cały czas o tym państwo gardłujecie, natomiast od 2016 r. nikt z państwa nie skierował wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, żeby ocenić, czy te przepisy są zgodne z konstytucją, czy nie. Dopóki trybunał nie stwierdzi, że są niezgodne, to te przepisy korzystają z domniemania konstytucyjności. Tokujecie państwo, zamiast podjąć działania prawne.

    Jeżeli chodzi o to, ile jest spraw w tej chwili w trybunale, to nie posiadam takiej wiedzy, ale oczywiście są tam rozpatrywane sprawy i myślę, że będziemy do nich wracać.

    Myślę, że przedstawiona przeze mnie informacja była kompleksowa. Zachęcam do zapoznania się z tą publikacją, bo przedstawione przeze mnie skrótowe sprawozdanie, z racji tego, że nie chciałem państwa zbytnio absorbować, dotyczyło oczywiście wybranego materiału, a nie całościowej informacji.

    Na koniec zwrócę się do pana marszałka z prośbą, żeby pan marszałek spowodował, aby poseł Śliz uiścił karę porządkową, którą nałożył na niego Trybunał Konstytucyjny. Bardzo źle to będzie wyglądało, gdy komornik będzie ściągał tę karę porządkową z Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia