10. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (06-03-2025)
Oświadczenia.
Poseł Fryderyk Sylwester Kapinos (tekst niewygłoszony):
Oświadczenie poselskie w sprawie obchodów Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝ w 2025 r.
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Już od 14 lat w dniu 1 marca obchodzimy święto państwowe, jakim jest Narodowy Dzień Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝. Godne upamiętnienie bohaterów walk o naszą ojczyznę, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni, ale podjęli nierówną zbrojną walkę z organami komunistycznego agresora, będącą wyrazem sprzeciwu wobec sowietyzacji Polski i jeszcze większego podporządkowania jej ZSRR, od wielu lat było bardzo istotnym tematem. Realnego kształtu nabrało w 2010 r., gdy ówczesny prezydent RP pan prof. Lech Kaczyński podjął inicjatywę ustawodawczą i złożył w Sejmie RP ustawę mającą na celu ustanowienie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Jak można było przeczytać w jej uzasadnieniu, nowe święto państwowe miało być wyrazem hołdu złożonego zarówno żołnierzom, którzy we wspomnianym czasie przelewali krew za ojczyznę, jak i społecznościom lokalnym, których patriotyzm i ofiarność umożliwiły kontynuowanie oporu przez wiele lat.
Ustanowienie Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝ oraz nadanie mu statusu święta państwowego stało się jedną z pięknych i wymownych form upamiętnienia osób przez lata opluwanych przez komunistyczną propagandę, nazywanych ˝wrogami ludu˝. Osób, które cierpiały prześladowania, drastyczne przesłuchania, tortury. Osób, których bliscy w komunistycznych realiach nie mogli znaleźć pracy ani dostać się na studia. A to wszystko dlatego, że idea wolnej Polski, za którą walczyli już podczas II wojny światowej, była dla nich wartością nadrzędną. Za nią oddawali życie, ginąc w nierównych walkach lub komunistycznych katowniach.
Przez ostatnich kilkanaście lat obchody Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝ zyskały wiele form. Świętuje się je oficjalnie przez składanie wiązanek, zapalanie zniczy i uczestniczenie w marszach pamięci. Świętuje się je na sportowo m.in. przez udział w biegach czy rajdach rowerowych. Świętuje się je też przez udział w powiązanych wydarzeniach kulturalnych: koncertach czy spektaklach. Każda z tych form w piękny sposób upamiętnia bohaterów walk o wolną Polskę.
W tym roku w mieście Mielcu obchody Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝ miały bardzo bogaty program. Rozpoczęły się przed południem od uroczystego Apelu Poległych z udziałem Wojskowej Asysty Honorowej 18. Brygady Artylerii z Nowej Dęby. Wiele osób zgromadziło się przed miejscowym pomnikiem Żołnierzy Wyklętych na Górze Cyranowskiej. Na odsłoniętym w 2022 r. monumencie przedstawionych zostało 12 żołnierzy, bohaterów walk z komunistycznym reżimem. Składają się na niego figury przedstawiające: płk. Aleksandra Rusina ˝Rusala˝, mjr. Hieronima Dekutowskiego ˝Zaporę˝, chor. Wojciecha Lisa ˝Mściciela˝, płk. Łukasza Cieplińskiego ˝Pługa˝, Janinę Przysiężniak ˝Jagę˝, por. Leona Wanatowicza ˝Borutę˝, rtm. Witolda Pileckiego ˝Witolda˝, ks. Władysława Gurgacza ˝Sema˝, ppłk. Waleriana Tumanowicza ˝Jagodzińskiego˝, gen. bryg. Augusta Emila Fieldorfa ˝Nila˝, ppor. Anatola Radziwonika ˝Olecha˝ oraz mjr. Dragana Sotirovicia ˝Drażę˝. Ponadto upamiętniono na pomniku osoby związane z Podkarpaciem, Kresowiaków oraz wszystkich żołnierzy niezłomnych walczących o wolność Polski.
Podczas mieleckich obchodów Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝ odbyły się również dwa wydarzenia sportowe. Pierwsze z nich to Rajd Rowerowy Śladami Walk Wojciecha Lisa ˝Mściciela˝. Drugim był Bieg Tropem Wilczym, którego uczestnicy rywalizowali na dystansie 1963 metrów, symbolicznie upamiętniającym rok śmierci uznawanego za ostatniego żołnierza wyklętego Józefa Franczaka ps. ˝Lalek˝.
Nie zabrało również akcentu artystycznego mieleckich obchodów. Tego dnia w domu kultury w Mielcu wystawiono monodram ˝Melduję Tobie Polsko. Rotmistrz Pilecki˝ w wykonaniu Przemysława Tejkowskiego.
Bardzo dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji obchodów Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝ w Mielcu. Dzięki państwu pamięć o bohaterach walk z komunistycznym reżimem została w piękny sposób wyeksponowana. Dziękuję również ich uczestnikom za uczczenie pamięci o tych, którzy w zamyśle komunistycznych zbrodniarzy mieli popaść w zapomnienie. Dziś jednak są obecni w przestrzeni publicznej oraz naszych sercach.
Przebieg posiedzenia