10. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (24-06-2025)

8. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1246 i 1298).

Poseł Agnieszka Buczyńska:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu dzisiejszym omawiamy projekt, który wprowadza długo oczekiwane rozwiązania dla środowiska marynarskiego - kluczowej grupy zawodowej, która niejednokrotnie pozostaje w luce w zakresie świadczeń społecznych w naszym kraju.

    Zacznijmy od danych. Ok. 5,4 tys. marynarzy pływa pod polską banderą i obowiązkowo podlega polskiemu systemowi zabezpieczeń bez preferencyjnych warunków. Kolejne ok. 17 tys. marynarzy pracuje na statkach pod banderami państw Unii Europejskiej i EOG i objęte jest przepisami tych krajów. Natomiast ok. 17 tys. marynarzy pływa pod banderami państw trzecich, z czego znacząca część w praktyce nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym. Według rządowych szacunków z nowego rozwiązania skorzysta razem ok. 18 tys. osób.

    Co konkretnie wprowadza ustawa? Po pierwsze, ustawa wprowadza status marynarza jako odrębny tytuł ubezpieczeniowy, co w praktyce oznacza, że marynarze pływający pod banderami państw trzecich będą mieli możliwość uzyskania statusu marynarza wykonującego pracę na morzu, co da podstawę do zgłoszenia się do ZUS-u. Dobrowolność. Na to rozwiązanie marynarz może zdecydować się dobrowolnie. Po kolejne, prostsza staje się procedura zgłaszania: wystarczy zaświadczenie od agencji zatrudnienia lub dyrektora urzędu morskiego. Po kolejne, podstawa składek jest jasno określona: składki będą wyliczane od zadeklarowanej kwoty co najmniej równej minimalnemu wynagrodzeniu, z możliwością zadeklarowania wyższej podstawy. Włączenie dodatkowych składek. Obejmie to składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz ubezpieczenie zdrowotne.

    Trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, jakie korzyści płyną z projektu ustawy. Po pierwsze, dobrowolność. Marynarze nie są zmuszani do przystępowania do tego rozwiązania, to ich własny wybór. Jeśli chcą budować świadczenia w Polsce, mają taką możliwość. To jest pełna ochrona socjalna, dostęp do emerytur, rent, zasiłków chorobowych macierzyńskich i wypadkowych, w zgodzie z Konwencją o pracy na morzu. To długo oczekiwane rozwiązanie dla środowiska marynarskiego. Ten projekt to realna odpowiedź na potrzeby ponad 35 tys. marynarzy, szczególnie tych pływających pod obcymi banderami. Wprowadza jasne rozwiązania: dobrowolność przystąpienia, prostą procedurę, określoną podstawę składkową i pełne zabezpieczenie socjalne. Mamy oczywiście na uwadze, że nie wszystkie środowiska społeczne popierają niniejsze rozwiązania. niemniej jednak widzimy, że są one krokiem do uregulowania statusu prawnego marynarzy. Dobrowolność, jaką daje ustawa, powoduje, że praktyka wskaże, czy rozwiązanie zostanie pozytywnie przyjęte przez środowisko marynarzy, co przewidujemy. Jako klub Polska 2050 będziemy popierać niniejszą ustawę. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia