10. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (24-06-2025)

11. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej o rządowym projekcie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych oraz kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa i bezpieczeństwa publicznego oraz ustanawiania stref ochronnych dla niektórych terenów zamkniętych (druki nr 1203 i 1351).

Poseł Joanna Wicha:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Procedujemy dziś nad ustawą, która dotyczy przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie obronności i bezpieczeństwa publicznego. W praktyce oznacza to nowe zasady budowy i rozbudowy obiektów wojskowych, w tym wschodniej granicy, magazynów, jednostek czy zaplecza technicznego. Zamiast kilku rozproszonych decyzji administracyjnych - w tym decyzji środowiskowej i lokalizacyjnej oraz pozwolenia na budowę - wprowadzona zostanie jedna zintegrowana decyzja wojewody, uzgodniona z Ministerstwem Obrony Narodowej. W teorii może to skrócić czas inwestycji o kilka miesięcy. Biorąc pod uwagę, że w ramach programu Tarcza Wschód Ministerstwo Obrony Narodowej zapowiedziało nawet 200 inwestycji o wartości ponad 10 mld zł, sprawność administracyjna państwa faktycznie ma tu ogromne znaczenie.

    Ale sprawność nie może oznaczać niekontrolowanej swobody. Dlatego uważnie analizowaliśmy kwestie środowiskowe i mechanizmy kontroli społecznej. Projekt nie znosi obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Taki obowiązek dalej będzie istniał tam, gdzie wymagają tego przepisy prawa unijnego i krajowego. Nie zmienia się także możliwość odwołania się od decyzji, a wojewoda nadal działa w ramach procedury administracyjnej, którą można kontrolować.

    Jako Lewica uważamy, że każde przyspieszenie administracyjne musi iść w parze z odpowiedzialnością. To oznacza jawność, zabezpieczenie interesów lokalnych społeczności i ochronę przyrody, zwłaszcza w regionach przygranicznych, gdzie mamy do czynienia z unikalnymi terenami leśnymi, mokradłami, korytarzami migracyjnymi. Ta ustawa musi działać z poszanowaniem tych wartości. Jeśli w praktyce okaże się, że potrzebne są dodatkowe gwarancje, będziemy ich oczekiwać. Na dziś jednak uznajemy, że ustawa spełnia minimalne standardy, a sam projekt nie dotyczy masowego odblokowywania terenów dla inwestycji, tylko uporządkowania procesu tam, gdzie inwestycja obronna już została zaplanowana.

    Warto też podkreślić lokalny aspekt całego przedsięwzięcia. Inwestycje, zwłaszcza związane z infrastrukturą wojskową, realizowane głównie w Polsce Wschodniej, to realne pieniądze dla lokalnych wykonawców, biur projektowych i firm transportowych. Przy dużych kontraktach wartość zamówień lokalnych może sięgać nawet 30-40% budżetu. Z perspektywy regionów, które borykają się z niedoinwestowaniem i odpływem mieszkańców, to może mieć realne znaczenie.

    Dlatego klub parlamentarny Lewicy zagłosuje za tym projektem, z zastrzeżeniem że będziemy przyglądać się jego wdrażaniu. W sprawach bezpieczeństwa ważna jest skuteczność, ale równie ważne są przejrzystość, ochrona środowiska i gwarancje dla lokalnych społeczności. Ta ustawa działa na przecięciu tych wartości i to one będą dla nas punktem odniesienia także przy jej ocenie w praktyce. Bardzo dziękuję.

Przebieg posiedzenia