10. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (24-06-2025)

16. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o poselskim projekcie ustawy o Instytucie imienia Wincentego Witosa (druki nr 829 i 1325).

Poseł Marcin Józefaciuk:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Powołanie Instytutu imienia Wincentego Witosa ma upamiętnić jedną z kluczowych postaci polskiego ruchu ludowego. Instytut ma prowadzić działalność naukową, edukacyjną i popularyzatorską. Choć cel ten budzi zrozumienie, warto jest rozważyć, czy nowa instytucja rzeczywiście jest konieczna. Przykład likwidowanej Akademii Kopernikańskiej pokazuje, że bez stabilnego zaplecza i rzeczywistej współpracy ze środowiskiem eksperckim nowe instytucje mogą nie spełniać pokładanych w nich nadziei.

    Mam dwa pytania. Dlaczego zdecydowano się na utworzenie odrębnego instytutu, zamiast zlecić realizację tych samych zadań istniejącym instytucjom takim jak PAN, uczelnie publiczne czy muzea historyczne? I drugie pytanie: Jakie mechanizmy nadzoru i oceny działalności instytutu przewiduje projekt ustawy? Czy zostanie wprowadzony cykliczny audyt merytoryczny i finansowy?

    Wincenty Witos zasługuje na trwałe upamiętnienie, ale samo powołanie instytutu nie gwarantuje sukcesu. Kluczowe będzie zapewnienie realnej współpracy z ekspertami, stabilnego finansowania i osadzenie działalności w istniejącym (Dzwonek) krajobrazie naukowo-kulturalnym, tak by nowa instytucja nie podzieliła losu tych, które powstały z dużym rozmachem, ale bez długotrwałej wizji. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia