10. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (24-06-2025)

17. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (druki nr 1283 i 1290).

Poseł Marek Biernacki:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To bardzo ważna wypowiedź, panie pośle, ale nie w tym miejscu, bo ta zmiana jest naprawdę fundamentalna, o czym właśnie będziemy mówili, i warto się nad nią pochylić. Przepraszam za ten wtręt, ale musiałem o tym powiedzieć.

    Bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli to dobro najwyższej wagi. Zapewnienie bezpieczeństwa przez organy do tego powołane, w tym służby specjalne, jest podstawowym zadaniem państwa. W celu realizacji ustawowych zadań służby posiadają szereg uprawnień ingerujących w prawa i wolności obywatelskie, dlatego w demokratycznym państwie prawnym, jakim jest Polska, powinien istnieć precyzyjny i efektywny system kontroli i nadzoru, minimalizujący czy wręcz uniemożliwiający używanie instrumentów przypisywanych służbom do celów pozaustawowych.

    W ostatnim czasie dyskutowano o różnych projektach, m.in. o projekcie przedstawionym przez zespół byłych funkcjonariuszów służb specjalnych pn. kodeks pracy operacyjnej, zawierającym propozycję powołania sejmowej komisji do spraw służb specjalnych i pracy operacyjnej. Istnieje też projekt ustawy rozszerzającej uprawnienia Najwyższej Izby Kontroli. Chodzi o umożliwienie badania czynności operacyjno-rozpoznawczych i wydatków z funduszu operacyjnego służb specjalnych. Był głośny program dogonić czy tam osiodłać Pegaza. Jednak do tej pory żaden z ww. projektów nie został przedstawiony Wysokiej Izbie do formalnego procedowania. Dlatego też w gronie posłów członków sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych obecnej kadencji oraz zespołu wspierających posłów stałych doradców zostały przygotowane inicjatywy doraźne usprawniające nadzór nad działalnością polskich służb specjalnych, zarówno na poziomie rządowym, jak i na poziomie parlamentarnym, i jej kontrolę.

    Warto powiedzieć, że przywróciliśmy rotacyjne przewodnictwo prac komisji. Z inicjatywy sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych w ostatnich miesiącach na poziomie rządowym zostało znowelizowane rozporządzenie prezesa Rady Ministrów. Uzupełniono je o charakterystykę funkcjonalności urządzeń używanych do realizacji sądowej zgody na stosowanie najbardziej inwazyjnego środka operacyjnego, jakim jest kontrola operacyjna. Chodzi o to, aby sędzia miał świadomość, na jakie urządzenie techniczne do stosowania kontroli daje zgodę, jakie to jest urządzenie. Do tego momentu sędziowie, jak wynika z ich publicznych wypowiedzi, takiej świadomości nie mieli. Ponadto sędzia musi pisemnie uzasadniać, także w przypadku wyrażenia zgody, podstawy swojej decyzji.

    Następnym krokiem w zakresie działań doraźnych proponowanym przez sejmową Komisję do Spraw Służb Specjalnych jest procedowany przez Wysoką Izbę projekt uchwały w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. W projekcie poszerza się uprawnienia komisji o kompetencje do aktywnego wyjaśniania nieprawidłowości występujących w działaniach polskich służb specjalnych. Do tego momentu komisja, wbrew powszechnej opinii, takich uprawnień nie miała. (Dzwonek) Wszystko polegało na tym... Jak był silny przewodniczący, to można było uzyskać pewne informacje, a jak nie, to służby tych informacji nie udzielały.

    Na koniec wystąpienia...

    Pozwoli pan, panie marszałku?

    Wicemarszałek Krzysztof Bosak:

    Proszę bardzo, panie pośle.

    Poseł Marek Biernacki:

    ...chcę podkreślić, że pod procedowanym wnioskiem o poszerzenie uprawnień podpisali się wszyscy posłowie członkowie Komisji do Spraw Służb Specjalnych. To rzadki przykład konsensusu i parlamentarnej pracy ponad politycznymi podziałami dla wspólnego dobra, którym jest przede wszystkim państwo polskie i jego obywatele. Chcę też podziękować komisji regulaminowej za to, żeby wykazała pełne zrozumienie dla ważności tej uchwały, która może wygląda niepozornie, ale jest jednym z fundamentów budowania państwa demokratycznego i skutecznego - też w zakresie walki służb specjalnych z jego przeciwnikami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia