10. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (24-06-2025)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne (druki nr 1315 i 1371).

Poseł Mirosław Maliszewski:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pani Poseł! Rolnictwo to specyficzny biznes. Nie sposób rolnictwa nie traktować w tych kategoriach. Po pierwsze, to biznes, bo on służy zarabianiu pieniędzy, wytwarza produkty. Po drugie, jest on specyficzny, dlatego że jest prowadzony w trochę innych warunkach niż te przedsięwzięcia, które mają zupełnie inny charakter, że jest inny niż przedsiębiorstwa czy handel.

    W związku z tym, że jest to specyficzny biznes, jest on też szczególnie narażony na ryzyko i kłopoty, które wiążą się z jego prowadzeniem. Te kłopoty mogą wynikać z sytuacji rynkowej. Załamania na rynku jakiegoś produktu mogą doprowadzić gospodarstwa do trudnej sytuacji. Wahające się ceny związane z nierównomiernym plonowaniem, nierównomierną produkcją również mogą być przyczyną kłopotów. Słaba pozycja rolnika na rynku wobec dużych odbiorców jego produktów bardzo często powoduje, że jest on wykorzystywany, a ceny oferowane za jego produkty są zaniżane. Może się też zdarzyć, co ostatnio ma często miejsce, że zdarzenie pogodowe zniszczy uprawę czy produkcję roślinną lub zwierzęcą w przypadku chorób na tyle, że również postawi to rolnika w trudnej sytuacji. Wreszcie może to też być błąd samego rolnika, który np. źle oceni swoje możliwości finansowe, przeinwestuje albo źle rozezna rynek i podejmie niewłaściwą decyzję dotyczącą produkcji. To wszystko oznacza, że tych przyczyn, które mogą gospodarstwa doprowadzić do trudnej sytuacji, jest bardzo dużo i jest ich dużo więcej niż w przypadku biznesów prowadzonych w innych dziedzinach gospodarki. Stąd wydaje się, że jest zasadne, aby wprowadzić takie rozwiązania, które rolnikowi w tych trudnych sytuacjach będą w stanie pomóc.

    Idea tej ustawy, którą dzisiaj nowelizujemy, była taka, aby wobec rolnika zastosować specjalne rozwiązania. Aby najważniejsze agencje: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa czy Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, wtedy kiedy ten rolnik wpada w kłopoty, mogły mu służyć pomocą. Aby to, co jest często dorobkiem wielu pokoleń, majątek, który rolnik i jego rodzina zgromadzili, czyli ziemia, którą posiadają on i jego rodzina, często przez kilkadziesiąt lat tworzony, nie uległ bezdusznej egzekucji banków czy innych instytucji finansowych, które wobec rolnika mogą stosować często dla niego niezrozumiałe instrumenty pobrania należnych im co prawda środków finansowych. Stąd w tej ustawie kiedyś przyjęliśmy szereg możliwości, które pozwolą rolnikowi ten dług, który jest efektem złej sytuacji, restrukturyzować i z tych kłopotów wybrnąć. Tam są właśnie wskazane zadania dla obu agencji. Jednym z zadań jest możliwość udzielenia pożyczki. W innej agencji jest możliwość przejęcia zadłużenia, długu, który rolnik posiada, i umożliwienie mu uzyskania płynności finansowej, a wskutek planu restrukturyzacji doprowadzenie do tego, że to gospodarstwo z owego zadłużenia wyjdzie. Ustawa przewiduje m.in. coś takiego, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa obejmuje hipoteką grunty należące do rolnika, udziela mu gwarancji, rolnik odzyskuje płynność finansową i następuje proces restrukturyzacji.

    Zaobserwowaliśmy w ostatnim czasie taki swoisty wyścig między tymi, którzy egzekwują od rolnika jego należności, a broniącym się rolnikiem, w tym broniącym go Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa. Ta nowelizacja, którą pani poseł w imieniu wnioskodawców proponuje, jest bardzo dobrym rozwiązaniem. Ono powoduje, że ten wyścig stawia rolnika co najmniej w równych blokach startowych z tymi, którzy chcą od niego ten dług wyegzekwować, a może wręcz ze względu na specyfikę działalności produkcji rolniczej daje mu pewną przewagę, bo po złożeniu wniosku owej egzekucji podlegać nie będzie. W związku z tym będzie mógł zyskać czas na to, aby wdrożyć, przeprowadzić plan restrukturyzacji, odzyskać płynność finansową.

    To jest dobra nowelizacja. Dlatego klub Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie ten projekt popierał. Mówiliśmy to wczoraj, mówię to dzisiaj. Wyrazimy to także w głosowaniu w ramach trzeciego czytania.

    Oczywiście można dzisiaj dyskutować, czy te rozwiązania, które są w ustawie, i ta nowelizacja są wystarczające. Pewnie dojdziemy wszyscy do wniosku, że nie są to rozwiązania wystarczające i ostateczne. Dlatego może trzeba by zastosować w przyszłości inne, które pozwolą wzmocnić obronę rolnika przed bankructwem, nie zawsze z jego winy, a wymieniłem cały katalog zdarzeń, które mogą doprowadzić do trudnej sytuacji. Świadczy o tym chociażby mała w mojej ocenie, w ocenie naszego klubu, liczba rolników, którzy z tego przywileju korzystają (Dzwonek), składają takie wnioski i gospodarstwa ulegają restrukturyzacji. Trzeba więc się zastanowić, jakie instrumenty zastosować, aby pozycję rolnika wobec egzekutorów, jego zadłużenia...

    Tak jak powiedziałem wcześniej, klub Polskiego Stronnictwa Ludowego tę nowelizację popiera. Tę nowelizację, którą pani poseł wnioskodawca przedstawiła, gorąco wspiera, także mentalnie. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia