10. kadencja, 38. posiedzenie, 1. dzień (08-07-2025)
8. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (druki nr 1314 i 1386).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek:
Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Panie i Panowie Posłowie! Chcę przede wszystkim podziękować za pracę państwa w komisji i za jednolite stanowisko w sprawie poparcia tej ustawy. Państwo dokładnie opisaliście zakres przedmiotowy tej ustawy, w związku z tym nie będę przetaczał po raz kolejny szczegółowych rozwiązań. Przypomnijmy sobie tylko tyle, że dostosowujemy naszą ustawę o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera do regulacji europejskich po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Główny zakres dostosowawczy ma na celu wprowadzenie dwóch trybów: dla lotów wewnątrzunijnych i dla lotów pozaunijnych. W ten sposób będziemy mieli zgodność naszej regulacji z prawem unijnym. W zakresie lotów unijnych wprowadzamy tę przesłankę, którą nakazał kierować się Trybunał. Mianowicie tutaj nie może być automatycznego żądania gromadzenia i przetwarzania danych. To musi być uzasadnione sytuacją, zagrożeniem, najkrócej mówiąc, w zakresie przestępczości terrorystycznej i innej poważnej przestępczości. Świetnie się składa - mamy ustawę dotyczącą zwalczania terroryzmu, o działaniach antyterrorystycznych, mamy wprowadzone stopnie alarmowe w tym zakresie, mamy do czego się odwołać. Wprowadzamy tę zasadę. Będziemy w zgodzie z prawem, jak powiadam. Zmieniamy również, o czym państwo mówiliście, okres przechowywania danych w trybie wewnątrzunijnym z 5 lat na 3 lata. I ta rzecz, która w pytaniach mocno wybrzmiewała - wprowadzamy zwolnienie, abolicję finansową, jeżeli chodzi o wcześniej nałożone kary.
Proszę państwa, dziękując za poparcie tej ustawy, chcę odnieść się do kilku pytań, które dotyczyły ważnych kwestii.
Jeżeli chodzi o ochronę danych, to ochrona gromadzonych i przetwarzanych danych ma oczywiście reżim ochrony ogólnej wynikający z nadzoru prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i specjalny reżim postępowania w ramach Straży Granicznej. Ustawa wprowadza obowiązek ustanowienia w Straży Granicznej inspektora, który czuwa nad prawidłowością procesu gromadzenia i przetwarzania danych osobowych.
Jeżeli chodzi o zwolnienie z odpowiedzialności karnoadministracyjnej, o tę abolicję - ona będzie dotyczyła wszystkich, tzn. będą umorzone wszystkie toczące się postępowania, czyli postępowania w zakresie wymierzenia kary, jak również postępowania egzekucyjne.
Jeżeli chodzi o pytanie związane z tym, kto będzie kontrolował to postępowanie - jeżeli nie mamy stopni alarmowych, minister na wniosek komendanta głównego Straży Granicznej może wprowadzić obowiązek przetwarzania i gromadzenia danych w zakresie przelotów wewnątrzunijnych. Ten wniosek komendanta głównego Straży Granicznej minister, przy użyciu innych danych, w szczególności informacji ze służb specjalnych, będzie analizował i będzie podejmował decyzję. To jest właśnie tryb weryfikacji tego wniosku komendanta głównego Straży Granicznej.
I ostatnia informacja... Może jeszcze konsultacje. Proszę państwa, w tej sprawie od wielu lat toczyła się dyskusja publiczna, co zrobić z sytuacją, w której naliczono kary i państwo nie potrafiło ich wyegzekwować. W tej sprawie oczywiście było jasne stanowisko branży, która domagała się zmiany tych regulacji, jakiegoś rozwiązania tej kwestii. Przypomnę, że parlament w 2021 r. zawiesił postępowania egzekucyjne, nie umiejąc wtedy poradzić sobie z tą trudną sytuacją. My opieramy się w tej chwili na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który potwierdził, że ten sposób naliczania kar był niewłaściwy, i wychodzimy z tego. Jeżeli chodzi o ilość sytuacji, przypadków, w których te postępowania powinny być wszczęte - 76 tys. Wszczęto 35 tys. postępowań, zakończono 8 tys., trwa dwadzieścia kilka postępowań, więc jeżeli chodzi o skuteczność, była ona bardzo niewielka. W tej chwili sprawy są przegrywane z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Dziękuję państwu za to stanowisko, bo po pierwsze, określone w tej ustawie narzędzie do przeciwdziałania aktom terroryzmu i do zwalczania poważnej przestępczości czynimy skutecznym. Ono na przestrzeni kilku lat stosowania okazało się bardzo przydatnym, dobrym narzędziem - podawaliście państwo już tutaj dane - i w związku z tym jest bardzo potrzebne. Dostosowujemy, jak powiedziałem, tę naszą regulację, czynimy ją zgodną z prawem unijnym i skuteczną, a o to przecież chodzi. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia