10. kadencja, 38. posiedzenie, 1. dzień (08-07-2025)

13. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskich projektach uchwał:
   - w sprawie upamiętnienia ofiar Obławy Augustowskiej w jej 80. rocznicę,
   - w sprawie upamiętnienia Ofiar Obławy Augustowskiej w 80. rocznicę zbrodni
    (druki nr 1083, 1392 i 1411).

Poseł Jacek Niedźwiedzki:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W 2025 r. mija 80 lat od obławy augustowskiej, jednej z największych zbrodni na polskiej ludności cywilnej po II wojnie światowej, nazywanej małym Katyniem.

    W lipcu 1945 r. sowieckie NKWD wspierane przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa przeprowadziło zakrojoną na szeroką skalę akcję wymierzoną w mieszkańców północno-wschodniej Polski podejrzewanych o związki z podziemiem niepodległościowym. Zatrzymano ponad 7 tys. osób, które poddano brutalnym przesłuchaniom, często z użyciem tortur. Następnie część z nich przetransportowano w nieznane miejsce i zamordowano, a do dziś nie udało się ustalić dokładnej liczby ofiar ani miejsca ich pochówku.

    Obława augustowska miała miejsce już po zakończeniu II wojny światowej, była brutalnym ciosem w dążenia niepodległościowe i stanowiła zapowiedź narzuconego przez komunistów terroru. Przez dziesięciolecia prawda o tej zbrodni była skrywana. W czasach PRL-u temat obławy nie mógł być przedmiotem badań ani publicznych dyskusji, a rodziny ofiar żyły w strachu przed represjami. Dopiero po upadku komunizmu rozpoczęto szerzej zakrojone badania historyczne, a mieszkańcy i potomkowie ofiar z powiatów augustowskiego, suwalskiego, sejneńskiego i sokólskiego zaczęli upomnieć się o pamięć o zamordowanych. W ostatnich latach podjęto konkretne działania mające na celu upamiętnienie tej tragedii.

    80. rocznica obławy augustowskiej stanowi szczególną okazję, by Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddał hołd ofiarom i upowszechnił wiedzę o tych dramatycznych wydarzeniach, które na trwałe wpisały się w historię Polski.

    Wysoka Izbo! Tak jak powiedział mój przedmówca, poseł Zieliński, opracowany przeze mnie projekt uchwały wpłynął już 24 lutego, a opracowany przez pana posła Zielińskiego projekt uchwały wpłynął 24 czerwca, ale uznaliśmy, że powinniśmy wspólnie wypracować ten projekt. Było ciężko, ale wczoraj i dzisiaj po poprawkach w komisji kultury udało nam się to zrobić. Będzie wspólny projekt ponad podziałami, jest wspólna uchwała ponad podziałami i tak powinno być. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Głos z sali: Brawo!)

Przebieg posiedzenia