10. kadencja, 38. posiedzenie, 1. dzień (08-07-2025)

13. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskich projektach uchwał:
   - w sprawie upamiętnienia ofiar Obławy Augustowskiej w jej 80. rocznicę,
   - w sprawie upamiętnienia Ofiar Obławy Augustowskiej w 80. rocznicę zbrodni
    (druki nr 1083, 1392 i 1411).

Poseł Barbara Okuła:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zginęli, bo byli Polakami - taki napis widnieje na pomniku w Gibach, który poświęcony jest ofiarom obławy augustowskiej.

    Kiedy zakończyła się II wojna światowa, rozpoczęła się sowiecka okupacja. Jednym z pierwszych jej epizodów była brutalna likwidacja struktur Polskiego Państwa Podziemnego, zwłaszcza Armii Krajowej, w okolicach Augustowa i Suwałk. W lipcu 1945 r. w regionie Puszczy Augustowskiej Armia Czerwona przy współpracy funkcjonariuszy polskiej bezpieki oraz żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego przeprowadziła operację wojskową mającą na celu likwidację działającego na tym terenie podziemia niepodległościowego, które broniło miejscowej ludności przed sowieckim terrorem. W wyniku tych działań Sowieci aresztowali ponad 7 tys. osób, które więzione były w obozach, gdzie torturowano i przesłuchiwano zatrzymanych, przetrzymując ich skrępowanych drutem kolczastym w dołach zalanych wodą. Bezpowrotnie zaginęło co najmniej 600 osób. Gdzie leżą - nie wiemy. Taki był mały Katyń, pierwsza największa zbrodnia sowiecka na narodzie polskim po II wojnie światowej. Taka była rzeczywistość polsko-sowieckiego układu o przyjaźni, wzajemnej pomocy i współpracy powojennej z 21 kwietnia 1945 r.

    Władze PRL-u zaprzeczały tej zbrodni, tak jak władze sowieckie zaprzeczały istnieniu zbrodni katyńskiej. Ale te zbrodnie się dokonały. W ciągu kilku dni lipca w wyniku brutalnych działań komunistycznych służb bezpieczeństwa zginęło lub zaginęło w niewyjaśnionych okolicznościach tysiące Polaków. To nie tylko liczby, to ludzie - mężowie, ojcowie, synowie, którzy walczyli o wolność swoją i naszych przyszłych pokoleń.

    Obława augustowska była nie tylko masowym aresztowaniem, ale i próbą zastraszenia społeczeństwa, które marzyło o niepodległości i prawdziwej demokracji.

    Obława augustowska pozostaje do tej pory otwartą raną w historii całego regionu. W wielu miejscowościach Suwalszczyzny niemal każdy mieszkaniec zna historię kogoś, kto został zabrany i już nigdy nie wrócił do domu. Jest to też symbol zbrodni komunistycznej, która do dziś nie została w pełni rozliczona ani wyjaśniona.

    Obława augustowska to nie tylko historia tragicznych wydarzeń, ale także symbol odwagi, determinacji i niezłomności ludzi, którzy w obliczu brutalnego totalitarnego reżimu potrafili stawić czoła przeciwnościom. To lekcja dla nas wszystkich, że wolność i godność człowieka są wartościami, o które warto walczyć nawet w najtrudniejszych czasach.

    Dziś, po 80 latach, patrzymy na te wydarzenia z takim samym przerażeniem, zadumą oraz z najwyższym szacunkiem oddajemy hołd tym, którzy zostali brutalnie wyrwani z życia, ale także przypominamy sobie o ich odwadze i determinacji w walce z reżimem, który nie znał litości. Ta uchwała jest naszą obietnicą, że nie zapomnimy o nich, oraz zobowiązaniem do pielęgnowania historii i przekazywania jej kolejnym pokoleniom (Dzwonek), aby nigdy nie zapomniały o tych, którzy walczyli za naszą wolność. Niech ich pamięć żyje w nas, inspirując do tego, żebyśmy pamiętając o przeszłości, potrafili budować lepszą przyszłość.

    Wicemarszałek Monika Wielichowska:

    Dziękuję bardzo.

    Poseł Barbara Okuła:

    Klub Polska 2050 będzie głosował za tą uchwałą. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia