10. kadencja, 38. posiedzenie, 1. dzień (08-07-2025)

13. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskich projektach uchwał:
   - w sprawie upamiętnienia ofiar Obławy Augustowskiej w jej 80. rocznicę,
   - w sprawie upamiętnienia Ofiar Obławy Augustowskiej w 80. rocznicę zbrodni
    (druki nr 1083, 1392 i 1411).

Poseł Paulina Matysiak:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Razem pragnę wyrazić poparcie dla uchwały upamiętniającej ofiary obławy augustowskiej, jednej z najbardziej tragicznych, a zarazem zbyt długo przemilczanych kart naszej powojennej historii. W lipcu 1945 r., gdy Europa próbowała podnieść się po zgliszczach wojny, mieszkańcy północno-wschodniej Polski padli ofiarą brutalnej operacji sowieckiego NKWD. Ponad 7 tys. osób zostało zatrzymanych, część z nich torturowano, wielu nigdy nie wróciło do swoich domów. Do dziś nie znamy miejsca ich pochówku. Ich rodziny przez dekady żyły w bólu i milczeniu, często zastraszane i marginalizowane. Obława augustowska, nazywana nie bez powodu małym Katyniem, to przykład zbrodni politycznej, która powinna być znana każdemu obywatelowi naszego kraju nie tylko jako tragiczny, lokalny epizod, ale jako ważny element zbiorowej pamięci narodowej. Każde demokratyczne państwo ma obowiązek stawać po stronie prawdy i pamięci, również wtedy, gdy droga do niej jest trudna, niepełna i naznaczona barierami. Tak jest w przypadku obławy augustowskiej, której pełne okoliczności wciąż pozostają nieznane, m.in. z powodu braku dostępu do kluczowych archiwów znajdujących się dziś na terytorium Białorusi. Mimo tych ograniczeń nie możemy zrezygnować z wysiłków na rzecz upamiętnienia ofiar tej zbrodni. Dlatego warto, aby upamiętnienie 80. rocznicy tych wydarzeń nie kończyło się na symbolicznych gestach. Potrzebne są konkretne działania, dalsze wspieranie inicjatyw badawczych czy doprowadzenie do końca stworzenia muzeum w Domu Turka w Augustowie.

    To miejsce powinno nie tylko upamiętniać zbrodnię, ale także stać się przestrzenią edukacji i refleksji, zwłaszcza dla młodszych pokoleń.

    Z szacunkiem oddajemy dziś hołd ofiarom obławy augustowskiej. Niech ta uchwała będzie nie tylko wyrazem pamięci, ale i zobowiązaniem do dalszego poszukiwania prawdy, do wspierania tych, którzy o tę prawdę walczyli wbrew cenzurze, przemocy i zapomnieniu. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia