10. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (09-07-2025)

16. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika (druki nr 1284 i 1400).

Poseł Krystyna Szumilas:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Panie Pośle Schreiber! Konsekwencja, z jaką PiS budował swoje instytucje, które miały służyć nie nauce, nie obywatelom, tylko wam, do waszych celów politycznych, była oczywiście niewiarygodna. Jedną z takich instytucji była właśnie Akademia Kopernikańska, a także Szkoła Główna Mikołaja Kopernika. Zbudowaliście ją nie po to, żeby tworzyć miejsce niezależnych badań naukowych, ale stworzyliście Akademię Kopernikańską, żeby dobrze dać zarobić swoim. Wie to pan poseł doskonale. Wiemy to też my, bo na posiedzeniu komisji edukacji padły te liczby. Dyrektor zarządzający akademii zarabiał miesięcznie 40 tys. zł.

    (Poseł Krystyna Skowrońska: Uuu...)

    To półtora raza więcej od zarobków dyrektorów zarządzających już istniejącymi instytucjami, o wiele większymi i zarządzającymi o wiele większymi środkami.

    Stworzyliście Akademię Kopernikańską przeciwko Polskiej Akademii Nauk, bo chcieliście ją zagłodzić. Ograniczaliście jej finansowanie, a do Akademii Kopernikańskiej pieniądze płynęły szerokim strumieniem, bardzo szerokim strumieniem. Powołaliście Akademię Kopernikańską, aby mieć pieniądze na własne granty, nagrody i stypendia, będące poza kontrolą instytucji funkcjonujących w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, takich jak NCBiR, NCN czy narodowe centrum wymiany akademickiej. W tych instytucjach, które już funkcjonowały, były reguły, a w Akademii Kopernikańskiej można było posługiwać się kluczem politycznym. Stworzyliście Akademię Kopernikańską, żeby przejąć organizację Światowego Kongresu Kopernikańskiego. Ten kongres od lat był organizowany przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim czy Polską Akademią Nauk. Ale oni to robili autonomicznie, niezależnie i waszemu ministrowi pewnie się to nie podobało.

    Podsumowując, powiem, że akademia była projektem o charakterze silnie politycznym. Dublowała funkcje już istniejących instytucji, koszty jej funkcjonowania były wysokie, a w wydatkowaniu środków brakowało transparentności. Akademia nie ma żadnych znaczących osiągnięć naukowych, nie jest notowana w żadnych rankingach, a wielu wybitnych naukowców odrzuciło zaproszenie do niej właśnie dlatego, że budowano ją bez zgody środowiska i wykorzystywano do celów politycznych. Te opowieści o konieczności budowania silnej marki, o noblistach, o chęci uczczenia Mikołaja Kopernika to jedynie zasłona dymna z waszej strony. Zasłona dymna, która miała przykryć właśnie polityczny aspekt powołania Akademii Kopernikańskiej. Dlatego środowisko naukowe, nie tylko posłowie koalicji rządzącej... Ministerstwo przygotowało ten projekt również dlatego, że oczekiwało tego środowisko akademickie, środowisko naukowe, które od samego początku było przeciwko budowaniu alternatywnej rzeczywistości.

    Dlatego Koalicja Obywatelska jest za przyjęciem tej ustawy i zlikwidowaniem Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika.

    (Poseł Jarosław Sachajko: Hańba!)

    To jest i był projekt polityczny mający służyć tylko i wyłącznie interesom jednej partii politycznej. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia