10. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (09-07-2025)

16. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika (druki nr 1284 i 1400).

Poseł Ewa Szymanowska:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 - Trzecia Droga wyrażam poparcie dla projektu ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika.

    Zasadniczym obowiązkiem państwa odpowiedzialnego za system szkolnictwa wyższego i nauki jest racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi oraz zapewnienie spójności instytucjonalnej. Niestety obie te zasady zostały naruszone w przypadku instytucji, o których dziś debatujemy.

    Akademia Kopernikańska, powołana zaledwie 3 lata temu, od początku budziła kontrowersje. Jej działalność w dużym zakresie dublowała kompetencje istniejących instytucji, takich jak Narodowe Centrum Nauki, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju czy Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. Polityka stypendialna i grantowa powinna być oparta na kryteriach merytorycznych, na przejrzystości i ciągłości, a nie na tworzeniu nowych bytów instytucjonalnych bez jasnych podstaw i bez wykazanej efektywności.

    Jeszcze bardziej rażący jest przypadek Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika, która mimo formalnego powołania nie podjęła działalności dydaktycznej: nie przyjęła studentów, nie uruchomiła kierunków studiów, nie spełniła podstawowych warunków istnienia uczelni. To sytuacja bez precedensu, która trwale podważyła wiarygodność tej instytucji.

    Dlatego z pełnym przekonaniem popieramy przedstawiony projekt ustawy. Jego zapisy zapewniają przejrzysty i uporządkowany proces likwidacji. Co więcej, przewidują zabezpieczenie interesów doktorantów i ewentualnych studentów, a także umożliwiają przekierowanie środków publicznych na realnie działające instytucje naukowe - tam gdzie służą nauce, rozwojowi i innowacyjności. Wierzymy, że przyszłość polskiej nauki leży nie w powoływaniu symbolicznych instytucji, lecz we wzmacnianiu tych, które rzeczywiście budują potencjał intelektualny naszego kraju. Musimy wspierać instytucje, które funkcjonują w oparciu o transparentne kryteria, umiędzynarodowienie, otwartą konkurencję i doskonałość naukową.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiony projekt to krok w stronę uczciwości systemowej, oszczędności budżetowej i odbudowy zaufania do instytucji publicznych w obszarze nauki i edukacji wyższej. Klub Polska 2050 będzie głosował za przyjęciem ustawy. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia