10. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (09-07-2025)

19. i 20. punkt porządku dziennego:

   19. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów (druk nr 1344).
   20. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym (druk nr 1345).

Poseł Radosław Lubczyk:

    Bardzo dziękuję, pani marszałek.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dzisiaj procedujemy nad bardzo ważną ustawą, nad bardzo ważnymi ustawami, które mają wpływ na życie i zdrowie naszych obywateli. To jest ustawa znowelizowana, która jest bezwzględnie potrzebna, bo dzisiaj w polskim społeczeństwie psychologowie, psychoterapeuci są niestety potrzebni. Mówię ˝niestety˝, bo coraz więcej ludzi ma czy to choroby psychiczne, czy załamania. Rzeczywiście jesteście ich deską ratunku, wiele razy zapewne ratujecie życie i zdrowie ludziom, którzy są chorzy.

    Pani Minister! Pani minister bardzo dziękuję za tę ustawę, za przyjęcie projektu ustawy o zawodzie psychologa oraz o samorządzie zawodowym psychologów. Projekt określa zasady i warunki wykonywania zawodu psychologa. Chodzi o podniesienie jakości świadczonych usług oraz dopuszczenie do zawodu tylko tych, którzy mają odpowiednie kwalifikacje. Rozwiązanie to zapewni bezpieczeństwo osobom, które korzystają ze świadczeń psychologicznych.

    Nowe przepisy są również odpowiedzią na oczekiwania środowiska psychologów związane z potrzebą utworzenia samorządu zawodowego.

    Zawód psychologa ma bardzo duże znaczenie społeczne, dlatego wymaga precyzyjnego opisania na poziomie ustawowym. Jest to zawód zaufania publicznego, więc powinny go wykonywać tylko osoby, które są odpowiednio wykształcone i postępują zgodnie z zasadami etyki zawodowej.

    Ustawa ma na celu uregulowanie zawodu psychologa zgodnie z obecnymi standardami legislacyjnymi i w zgodzie z przepisami Unii Europejskiej. W wyniku uchwalenia tej ustawy zostanie uchylona ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. Zmieniła się rzeczywistość od przyjęcia tamtej ustawy, która dziś nie funkcjonuje z uwagi na liczne wady prawne i legislacyjne.

    Najważniejsze rozwiązania, które dotyczą ustawy o zawodzie psychologa. Nowe przepisy obejmują zasady uzyskiwania prawa oraz wykonywaniu zawodu psychologa, zasady organizacji i działania samorządu psychologów, zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów. Projekt ma uniemożliwić wykonywanie zawodu psychologa przez osoby bez uprawnień zawodowych. Praktyki polegające na udzielaniu pomocy psychologicznej przez osoby nieuprawnione są szkodliwe zarówno dla osób korzystających z usług psychologicznych, jak i dla prestiżu zawodu, są również niebezpieczne, bo złe prowadzenie pacjenta to jest coś, co rzeczywiście zagraża życiu i bezpieczeństwu tego pacjenta. Psychologiem będzie mogła zostać osoba, która m.in. ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku psychologia i studia drugiego stopnia na kierunku psychologia oraz uzyskała tytuł zawodowy magistra na tym kierunku albo ukończyła jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia oraz uzyskała tytuł zawodowy magistra na tym kierunku.

    Nowe przepisy nie uchylają praw nabytych, natomiast trzeba będzie wpisać się do rejestru psychologów.

    Psycholog będzie miał obowiązek zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem świadczeń psychologicznych. Musi on także prowadzić dokumentację psychologiczną, która jest również objęta tajemnicą zawodową.

    Wprowadzone zostaną przepisy związane z organizacją i uprawnieniami samorządu zawodowego psychologów. Samorząd będzie reprezentował psychologów oraz dbał o prawidłowe wykonywanie zawodu. Będzie także ustalał zasady etyki zawodowej, zapewniając wysokie standardy pracy psychologa. Do zadań samorządu będzie należeć prowadzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów. Nadzór nad samorządem będzie sprawowała pani minister rodziny, pracy i polityki społecznej.

    Poza tym przyjęte rozwiązania dostosowują prawo do przepisów prawa Unii Europejskiej.

    Druga ustawa - o zawodzie psychoterapeuty. Bardzo dziękuję również za ten projekt. Jest to projekt poselski, ale rzeczywiście konsultowany z bardzo dużą grupą psychoterapeutów. Bardzo serdecznie dziękuję wam za to, że zaangażowaliście się w ten projekt, bo wiem, że ten projekt jest dobrze napisany.

    Projekt przewiduje przyjęcie kompleksowej ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz o samorządzie zawodowym. Projektowana ustawa przyznaje psychoterapeutom status zawodu zaufania publicznego oraz ustanawia samorząd zawodowy psychoterapeutów. Projektowana ustawa ma określić zasady wykonywania zawodu psychoterapeuty oraz zapewnić skuteczny nadzór nad osobami go wykonującymi zarówno w podmiotach leczniczych, jak i na rynku prywatnym. Wprowadzenie ustawy zdaniem wnioskodawców umożliwi stworzenie spójnego systemu regulującego, który obejmie zasady szkolenia i uzyskiwania prawa do wykonywania zawodu, rejestrację psychoterapeutów, podmiotów szkolących i egzaminujących, pieczę nad wykonywaniem zawodu oraz zasady odpowiedzialności zawodowej psychoterapeutów.

    W skrócie czego dotyczy ta ustawa: zawód psychoterapeuty jako zawód zaufania publicznego z pełną niezależną, etyczną i organizacyjną... ochrona prawna tytułu psychoterapeuty, jasne zasady wykonywania zawodu, m.in. konsultacje, diagnoza, prowadzenie terapii, kwalifikacja do terapii, podział na grupy podejść psychoterapeutycznych: humanistyczne, psychodynamiczne i systemowe. Wprowadzenie statutu psychoterapeuty aplikanta, tj. osoby w trakcie szkolenia, która już może prowadzić terapię pod superwizorem. Rejestr psychoterapeutów aplikantów zawierający dane o certyfikatach, podejściu, superwizorze, kadrach, karach dyscyplinarnych. Określenie standardów szkoleniowych: minimum 1200 godzin szkolenia w minimum 4 lata, plus superwizja i egzamin certyfikacyjny.

    Dlaczego warto wesprzeć oba projekty? Po raz pierwszy w Polsce zawody psychologa i psychoterapeuty będą kompleksowo uregulowane ustawowo, co kończy okres niejasności, luk prawnych i braku kontroli nad jakością usług. Ustawy chronią pacjentów przed osobami niekompetentnymi, bo tylko osoby spełniające wysokie wymagania formalne będą mogły legalnie używać tytułu zawodowego i prowadzić praktykę psychologa i psychoterapeuty. Wtedy wiemy, że rzeczywiście pacjenci są pod świetną opieką i wiemy, że nic tym pacjentom złego się nie stanie. Zapewnią jednolite i wysokie standardy etyczne i zawodowe, wspierane przez samorządy, kodeks etyki, systemy nadzoru i odpowiedzialności dyscyplinarnej. Podniosą prestiż i pozycję zawodową psychologów i psychoterapeutów, co zrównuje ich z innymi zawodami zaufania publicznego jak lekarze, prawnicy czy nauczyciele. Umożliwią transparentność i kontrolę społeczną poprzez publiczne rejestry z danymi o uprawnieniach, szkoleniu, podejściu terapeutycznym, certyfikatach i sankcjach. Wspierają młodych specjalistów: system opiekunów dla psychologów i superwizorów dla psychoterapeutów gwarantuje bezpieczny start zawodowy i rozwój kompetencji. Wprowadzają sprawiedliwe zasady wynagrodzenia, w szczególności psychoterapeutów w systemie ochrony zdrowia. Zwiększają dostępność do pomocy psychologicznej i psychoterapeutycznej bez obniżania jakości.

    Waga tych zmian jest nie tylko symboliczna, ale systemowa i cywilizacyjna. Psychologowie i psychoterapeuci pracują z osobami w głębokim kryzysie, w cierpieniu, po traumach, często wtedy, gdy inne formy zawodzą. Do tej pory wiele osób bez kwalifikacji mogło wprowadzać się w rolę terapeuty, co stanowiło realne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. Wprowadzenie tych ustaw to milowy krok w kierunku ochrony zdrowia psychicznego Polaków, porównywalny ze stworzeniem samorządów lekarskiego, pielęgniarskiego czy radców prawnych. Polskie Stronnictwo Ludowe będzie głosowało za tymi dwoma ustawami. Wiemy, że to są dobre ustawy i że wpłyną one na zdrowie i życie pacjentów w Polsce. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia