10. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (09-07-2025)
21. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1407).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman:
Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Tym z państwa, którzy mają trochę przesyt mojej osoby, która przynosi krótkie deregulacyjne ustawy, chcę powiedzieć, że dzisiaj będzie inaczej. Ustawa może nie jest długa, ale jeśli chodzi o jej wagę, to jest to waga superciężka. To jest jedna z największych zmian w administracji skarbowej, w sposobie zbierania danych w administracji skarbowej, od chyba, nie wiem, 30 lat, albowiem dzisiaj będziemy mówili o nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy nowelizującej z 2023 r., tj. tej ustawy, gdzie został wprowadzony obowiązek wystawiania faktur w Krajowym Systemie e-Faktur.
Moglibyśmy się historycznie trochę cofnąć, 10 lat. Mniej więcej 10 lat temu mieliśmy w Ministerstwie Finansów dyskusję... trochę wcześniej niż 10 lat temu, wiosną 2015 r., na temat sposobów likwidacji luki VAT-owskiej. Powstało zestawienie pewnych działań. Część z tych działań udało się wdrożyć jeszcze wtedy, część z tych działań wdrożyli nasi następcy. Na tej liście był też system elektronicznego fakturowania. To jest coś, co następcy obiecali, że szybko wdrożą, ale jakoś zabrakło im entuzjazmu. W 2023 r. uchwalili ustawę, w 2024 r. to już miało działać. Myśmy sprawdzili, co może działać, i okazało się, że w porywach wydajność systemu w niektórych miejscach osiągała 15-20% zakładanej wydajności. A więc, jak państwo być może pamiętają, w tamtym roku ogłosiliśmy istotne przesunięcie wprowadzenia tego systemu.
Ten system miał funkcjonować od 1 lipca 2024 r. Myśmy tę datę w tamtym roku przesunęli na 1 lutego 2026 r., a przez ten czas przeprowadziliśmy ogromne, niespotykane do tej pory w Ministerstwie Finansów konsultacje przede wszystkim z przedsiębiorcami, ale również z biznesem IT. Na początku te konsultacje były w listopadzie 2024 r. i w kwietniu. Przepraszam, konsultacje były w tamtym roku na wiosnę, natomiast formalne konsultacje były jesienią poprzedniego roku i jeszcze w tym roku, w kwietniu 2025 r. W tych konsultacjach w sumie wzięło udział ponad 10 tys. interesariuszy. Żaden projekt w Ministerstwie Finansów nie był tak dobrze, tak dokładnie, mówiąc kolokwialnie, przegadany. W efekcie dyskusji, o których państwu powiedziałem, wprowadziliśmy pewne istotne modyfikacje. One wynikały zarówno z weryfikacji założeń technicznych, jak i z dyskusji z biznesem. Wprowadziliśmy pewne zmiany, które - myślę - zostaną przyjęte z uśmiechem na twarzy przez biznes.
Co wprowadziliśmy? Przede wszystkim wprowadziliśmy etapowanie zgodnie z zaleceniami, które dostaliśmy od firmy przeprowadzającej audyt tego systemu. Zaproponowano nam, i tak też państwu proponujemy, żeby od 1 lutego przyszłego roku obowiązek e-faktur dotyczył tych podmiotów, u których wartość sprzedaży z podatkiem w poprzednim roku przekroczyła kwotę 200 mln. Czyli te firmy już dzisiaj wiedzą, czy wchodzą czy nie wchodzą. Natomiast od 1 kwietnia przyszłego roku wszyscy pozostali podatnicy będą w systemie. Może jeszcze tylko powiem, że ten system sprawia, że wszystkie faktury będą w tym systemie. Z punktu widzenia administracji skarbowej to jest duża zmiana, ma też plusy dodatnie dla podatników. Zaraz je będę omawiał.
Zmiany w stosunku do ustawy, która była przyjęta 2 lata temu, to ponadto utrzymanie do końca przyszłego roku możliwości wystawiania faktur na kasach rejestrujących, odroczenie do końca 2026 r. wymogu podawania nr KSeF w płatnościach za e-faktury, wprowadzenie na stałe możliwości dobrowolnego stosowania przez podatnika trybu offline24. Była długa dyskusja, co się stanie, jeśli na chwilę przestanie działać Internet albo będzie jakaś awaria. Co wtedy? Czy życie stanie? Życie biznesowe nie stanie, będzie można fakturę offline wystawiać, będzie działało.
Ponadto mali przedsiębiorcy, u których wartość sprzedaży nie przekracza 10 tys. zł brutto, w okresie przejściowym do końca przyszłego roku nie będą musieli wystawiać faktur w systemie. Wprowadziliśmy dobrowolne wystawianie faktur KSeF-owskich dla konsumentów. Wprowadziliśmy również załącznik do faktury dokumentującej czynności o rozbudowanym zakresie danych, dostawy albo usługi. Tutaj faktury za media, za usługi telekomunikacyjne, zbiorcze faktury za dostawy paliw to był duży kłopot. Ale dzięki dyskusji z przedsiębiorcami udało się to rozbudować i taka opcja będzie. Umożliwiliśmy pobór certyfikatu wystawcy online od 1 listopada tego roku.
Chciałbym podkreślić, że te zmiany, które wprowadziliśmy, nie burzą tego, co przedsiębiorcy zainwestowali, i systemów, które już mają. Część przedsiębiorców ma już systemy i z nich korzysta, ale nie na dużą skalę. Firmy zainwestowały pieniądze w ten system, ponieważ był obowiązek. Te zmiany, o których mówię, nie powodują konieczności powtórnej inwestycji w kosztowne systemy.
Po co jest KSeF? Obowiązkowe fakturowanie ma na celu ujednolicenie zasad fakturowania oraz cyfryzację rozliczeń. Oznacza wprowadzenie szeregu korzyści podatkowych i biznesowych wynikających z digitalizacji rozliczeń dla przedsiębiorców. Jakie są korzyści dla biznesu? Ponieważ my jako administracja będziemy o wiele szybciej mieli komplet danych, komplet faktur, to zdecydowaliśmy się na skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT o 1/3, czyli z 60 do 40 dni. Administracja skarbowa będzie odpowiedzialna za przechowywanie i archiwizację faktur. Będą one przechowywane w KSeF przez 10 lat. Zniknie kolejność drukowania faktur oraz ich ręcznego wprowadzania do systemów księgowych, co - jak państwo sobie wyobrażają - w dużych podmiotach jest uciążliwe. Nie będzie opcji zgubienia faktury, bowiem faktura będzie w systemie. Zwiększy się szybkość wymiany danych na kontach między kontrahentami, albowiem wystawiona faktura będzie udostępniona praktycznie w czasie rzeczywistym dla odbiorcy. Ustrukturyzowany jednolity wzór faktury pozwoli na automatyzację procesów księgowych, co w konsekwencji przełoży się na oszczędności po stronie przedsiębiorców. Wprowadzenie automatyzacji w procesie księgowania zredukuje liczbę pomyłek przy ręcznym wprowadzaniu danych. Obowiązki podatkowe oraz sprawozdawcze zostaną znacząco uproszczone, np. zrezygnujemy z wystawiania duplikatów faktur czy posiadania dokumentacji potwierdzającej uzgodnienie warunków korekty podstawy opodatkowania. Zwiększy się bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. Odbiorca będzie miał pewność, że faktura została wystawiona przez podmiot uprawniony. Bardzo ostrożnie szacujemy, że w okresie 10-letnim może to spowodować wzrost dochodów budżetu państwa o 10 mld zł tylko z tytułu uszczelnienia luki VAT-owskiej, bo o tym mówimy.
W kwietniu br. została opublikowana mapa działań KSeF z harmonogramem przedstawienia podatnikom poszczególnych elementów projektu - zarówno prawnych, jak i technicznych. Natychmiast po uchwaleniu ustawy przez Sejm przystąpimy do szeroko zakrojonych działań edukacyjnych. To tyle. Bardzo państwa zachęcam do rzeczowej dyskusji o tej ustawie. To jest duży, przyzwoity kawałek legislacji, z którego będą pieniądze i będzie pożytek dla gospodarki. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia