10. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (09-07-2025)
21. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1407).
Poseł Andrzej Gawron:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość z dużą uwagą i poczuciem odpowiedzialności podchodzi do pierwszego czytania projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, druk nr 1407.
Idea Krajowego Systemu e-Faktur to ważna reforma, którą rząd Prawa i Sprawiedliwości zapoczątkował w 2021 r. Naszym celem było unowocześnienie systemu podatkowego, zwiększenie jego transparentności i ograniczenie luki VAT. Wierzymy, że dobrze wdrożony KSeF przyczyni się do dalszej cyfryzacji polskiej gospodarki i będzie realnym wsparciem dla uczciwych przedsiębiorców.
Jednak przedstawiony projekt, nad którym dziś debatujemy, budzi pewne merytoryczne obawy. Obawy te podzielają również liczne organizacje przedsiębiorców, eksperci podatkowi, biura rachunkowe. Te obawy zgłaszane były również na posiedzeniach Parlamentarnego Zespołu na rzecz Wspierania Przedsiębiorczości i Patriotyzmu Ekonomicznego. Po pierwsze, kwestie zgodności z unijną zasadą neutralności VAT. Projekt zakłada, że prawo do odliczenia podatku VAT będzie uzależnione od momentu przetworzenia faktury przez KSeF. Oznacza to, że ewentualne opóźnienia lub awarie po stronie systemu będą bezpośrednio wpływać na płynność finansową firm. Może nastąpić utrata prawa do odliczenia podatku VAT w prawidłowym okresie.
Praktyka gospodarcza wskazuje, że największa liczba faktur wystawianych jest na koniec miesiąca. Jeśli przedsiębiorca otrzyma tę usługę i fakturę np. z datą 30 kwietnia, a KSeF przetworzy ją, nada numer dopiero 2 maja, to nabywca traci prawo odliczenia podatku VAT za kwiecień. Może to zrobić dopiero w maju. Odsunie to w czasie możliwość odliczenia podatku, a zgodnie z dyrektywą podatkową i orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości prawo do odliczenia jest fundamentalnym prawem podatnika. Nie powinno być ono ograniczane przez wymogi formalne, na które przedsiębiorca nie ma wpływu.
Po drugie, brakuje symetrii w rozwiązaniach dla mikroprzedsiębiorców. Projekt słusznie dostrzega potrzebę wprowadzenia ułatwień dla najmniejszych firm, zwalniając je tymczasowo z obowiązku wystawiania faktur. Zwolnienie to jednak staje się iluzoryczne, skoro od 1 lutego 2026 r. ten sam mikroprzedsiębiorca będzie musiał odbierać wszystkie faktury kosztowe od większych dostawców wyłącznie z KSeF. Najmniejszy przedsiębiorca, często wykluczony cyfrowo, i tak będzie zmuszony do korzystania z KSeF, aby mieć dostęp do swoich dokumentów kosztowych i odliczyć podatek VAT. Taki przedsiębiorca, nie mogąc samodzielnie obsłużyć KSeF, będzie zmuszony zlecić to np. biuru rachunkowemu, co podnosi koszty prowadzenia działalności gospodarczej.
Po trzecie, jeśli chodzi o potrzebę zapewnienia maksymalnej pewności prawnej w sytuacjach awaryjnych, projekt posługuje się ogólnym sformułowaniem ˝środków społecznego przekazu˝ jako kanału informowania o awariach KSeF. Termin ˝środki społecznego przekazu˝ jest nieprecyzyjny. Przedsiębiorca powinien mieć dokładną wiedzę, w którym miejscu jest informacja ministerstwa o tym, że nastąpiła awaria systemu. Jeśli chodzi o inne ryzyko, to obecna praktyka gospodarcza pokazuje, że podatnicy wraz z fakturą przekazują swoim kontrahentom różne załączniki, np. specyfikacje, protokoły, dokumentacje potwierdzające wykonanie usługi. Jest więc też takie zasadne pytanie, czy będzie możliwe w systemie KSeF dołączenie tej dokumentacji i w jakiej ilości.
Co z dostosowaniem do systemu administracji publicznej, również na poziomie samorządowym, np. w przypadku rejestracji samochodu? Czy administracja samorządowa jest na to przygotowana? Ustawa rezygnuje z możliwości wystawiania faktury uproszczonej poprzez kasę fiskalną, taka możliwość będzie bodajże do końca 2026 r. To rozwiązanie, które przyjęło się bardzo dobrze w placówkach handlowych.
Przedstawiłem kilka wyzwań, jakie niesie ze sobą wdrożenie w pełni obligatoryjnego systemu KSeF. Nie wszyscy przedsiębiorcy zdają sobie z tego sprawę, ale to rewolucja fiskalna. Tu nie można popełnić błędów. Wysoka Izbo, klub Prawa i Sprawiedliwości czuje się szczególnie zobowiązany do dbałości o ostateczny kształt ustawy. Nie chcemy, by dobra idea została wdrożona w sposób, który przyniesie więcej szkód niż pożytku, dlatego deklarujemy naszą wolę konstruktywnej pracy nad ustawą, tak by wyeliminować ryzyka wskazane przez ekspertów i przedsiębiorców. Będziemy dążyć do tego, by KSeF stał się systemem prawdziwie przyjaznym, przewidywalnym i zgodnym ze standardami prawa oraz praktyką gospodarczą. Dziękuję ministerstwu, że te konsultacje rzeczywiście były tak szerokie i część postulatów, które zgłaszały środowiska biznesowe, została wdrożona. Ale są jeszcze sprawy (Dzwonek), o których tutaj mówiłem, które wymagają uwagi i wysłuchania głosu przedsiębiorców. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia