10. kadencja, 38. posiedzenie, 3. dzień (10-07-2025)
25. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Marek Kos:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Zapewnienie bezpieczeństwa lekowego oraz nieprzerwanego dostępu do farmakoterapii dla pacjentów to jedno z priorytetowych zadań polityki lekowej Polski, Ministerstwa Zdrowia. Nasze działania prowadzimy także w kierunku wzmocnienia bezpieczeństwa lekowego Unii Europejskiej. To był jeden z priorytetów zakończonej naszej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Minister zdrowia popiera zatem wszelkie działania, które mogą się przyczynić do poprawy bezpieczeństwa lekowego kraju, a uniezależnienie się od innych rynków, zwłaszcza rynku azjatyckiego, bo stamtąd sprowadzanych jest ok. 80%, ponad 80% substancji czynnych, jest dla nas priorytetem i kluczowym działaniem w tym kierunku.
Opublikowana przez nas 20 grudnia 2024 r. pierwsza krajowa lista leków krytycznych stanowi ważne narzędzie, które wspiera zapewnienie suwerenności lekowej Polski. Uwzględnia ona substancje czynne, które zostały uznane za krytyczne, gdyż leki zawierające te substancje są stosowane w leczeniu poważnych chorób i w przypadku niedoboru na rynku nie można ich łatwo zastąpić innymi produktami leczniczymi. Natomiast zapobieganie niedoborom tych leków jest szczególnie ważne, gdyż mogą one spowodować poważne zagrożenia dla życia i zdrowia polskich pacjentów. Obecnie w związku z oczekiwaniem krajowego rynku farmaceutycznego, a także z publikacją drugiej edycji europejskiej listy leków krytycznych trwają prace nad aktualizacją tej listy, którą opublikowaliśmy w grudniu 2024 r.
Nawiązując do opublikowanej w grudniu 2024 r. europejskiej listy leków krytycznych, trzeba zaznaczyć, że ważnym aspektem jest to, że substancje czynne ujęte w polskim wydaniu listy leków krytycznych będą uwzględniane również w kolejnej edycji europejskiej listy leków krytycznych, a to zapewni krajowym producentom leków możliwość skorzystania z europejskich instrumentów wspomagających, np. z Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy, STEP, w ramach programu ˝Fundusze europejskie dla nowoczesnej gospodarki na lata 2021-2027˝.
W związku z tym w ocenie ministra zdrowia istotne jest wypracowanie zachęt oraz zapewnienie wsparcia dla krajowego przemysłu, które realnie przełożyłoby się na podjęcie decyzji o rozpoczęciu produkcji lub utrzymaniu produkcji leków krytycznych w naszym kraju. Chcę wspomnieć o tym, że Ministerstwo Zdrowia nie posiada możliwości finansowego wsparcia branży farmaceutycznej, które można uznać za jeden z ważniejszych instrumentów oczekiwanej pomocy dla krajowej branży farmaceutycznej. Po prostu o tę pomoc finansową branża zabiega.
Niemniej jednak różnego rodzaju programy czy też instrumenty pomocowe są zatem prowadzone przez inne ministerstwa, np. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej czy też Ministerstwo Rozwoju i Technologii, przy udziale innych, np. ekspertów, instytucji, organizacji, chociażby takich jak Narodowe Centrum Badań i Rozwoju czy prowadzona, nadzorowana przez Ministerstwo Zdrowia Agencja Badań Medycznych.
Zakres tych poszczególnych programów czy instrumentów jest zróżnicowany. Dotyczy m.in. wsparcia projektów badawczo-rozwojowych czy też projektów inwestycyjnych, których celem jest wdrożenie do działalności gospodarczej wyników prac badawczo-rozwojowych, jak również wspieranie rozwoju bądź też wytwarzania technologii krytycznej w całej Unii Europejskiej, w tym elementów biotechnologii, produktów leczniczych znajdujących się w unijnym wykazie produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu i ich składników, czy też zapewnienie bezpieczeństwa lekowego przez rozwój krajowej produkcji aktywnych składników farmaceutycznych.
Jeżeli chodzi o drugie pytanie, które dotyczyło planu awaryjnego na wypadek przerwania globalnych łańcuchów dostaw leków lub substancji czynnych z zagranicy, to w zakresie zapewnienia tego bezpieczeństwa lekowego dla polskich pacjentów Ministerstwo Zdrowia ściśle współpracuje z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych, która jest agencją wykonawczo podległą ministrowi spraw wewnętrznych i administracji. W kwestii zabezpieczenia dostępu do leków, głównie w sytuacjach kryzysowych, jak przerwanie globalnych łańcuchów dostaw spowodowanych np. zamykaniem granic czy pandemią, Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych pełni istotną rolę, utrzymując zdolność reagowania w sytuacjach kryzysowych. Dysponuje także zapleczem eksperckim pozwalającym takie sytuacje zażegnywać oraz posiada odpowiednie możliwości logistyczne, co zostało wielokrotnie potwierdzone zarówno w czasie pandemii COVID-19 i tuż po niej przez dystrybucję leków oraz szczepionek, jak również w ramach działań podejmowanych w zakresie pomocy Ukrainie od pierwszych godzin trwania konfliktu zbrojnego na terytorium tego kraju.
Również na szczeblu europejskim Polska jest członkiem (Dzwonek) HERA. Jest to organ utworzony przez Komisję Europejską w odpowiedzi na pandemię COVID, a ma na celu wzmocnienie zdolności Unii Europejskiej do zapobiegania, wykrywania i szybkiego reagowania na transgraniczne zagrożenia zdrowotne. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia