10. kadencja, 38. posiedzenie, 3. dzień (10-07-2025)

25. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek:

    Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Pani Poseł! Tak, w tej sprawie warto zwrócić uwagę na fakty, żeby poznać rzeczywisty obraz sprawy. Mamy do czynienia z olbrzymią propagandą przedstawicieli poprzedniego rządu, więc jeszcze przypomnę dane.

    Nielegalni imigranci, którzy pojawiają się na granicy zachodniej, przedostają się tam z granicy zachodniej, jak również pojawiają się tam osoby, które legalnie trafiły do Polski w ramach wiz, pozwoleń na pracę, pozwoleń na studiowanie. Kończy im się ważność dokumentów pobytowych bądź też mieli tylko dokumenty pobytowe na terenie naszego kraju, próbują przedostać się do Niemiec. To jest druga kategoria osób, co do których strona niemiecka podejmuje decyzję o odmowie.

    Spójrzmy na te dane. W 2023 r. ok. 33 tys. osób przedostało się do Niemiec w sposób nielegalny, z czego z tzw. śladem białoruskim - czyli nielegalni migranci, którzy przeszli z Białorusi przez Polskę do Niemiec - 12 tys. ludzi. Patrząc na to zjawisko plus na niekontrolowane wydawanie wiz przez rząd PiS-u, rząd niemiecki wprowadził we wrześniu najpierw wyrywkowe kontrole, a później, od 16 października 2023 r., już cały system kontroli i odmawiał wjazdu tym nielegalnym osobom. W 2024 r. już tylko 16 tys. osób nielegalnie przedostało się przez granicę polsko-niemiecką, w tym 5 tys. osób ze śladem białoruskim. To pokazuje skalę, w jakiej udało nam się powstrzymać nielegalną imigrację. Z tych 16 tys. osób odmowę wjazdu otrzymało blisko 10 tys., z czego większość, blisko połowa to są obywatele Ukrainy, którzy nie mają dokumentów wjazdowych do innych państw strefy Schengen.

    W bieżącym roku za pierwsze półrocze mieliśmy 4,5 tys. odmów wjazdu. Jeżeli chodzi o historię, o ten ślad białoruski, czyli osoby z Białorusi, ale zarówno przez granicę polską, jak i łotewską i litewską, to jest to ok. 850 osób. Odmowa wjazdu do Niemiec - 3200 osób. To pokazuje, w jak radykalny sposób ograniczyliśmy nielegalną imigrację, ale w wyniku tego jedna rzecz ujawniła nam się w sposób oczywisty. Mieliśmy co do tego podejrzenie i dlatego już w maju stworzyliśmy całą sieć kontroli przepływu nielegalnych migrantów z Litwy, którzy przechodzili, jak powiadam, przez granicę łotewską i litewską, i potwierdziło się, że w zasadzie równorzędne są już dwa potoki ludzi: tych, którzy przedostają się przez granicę białorusko-polską, i tych, którzy przedostają się przez granice państw bałtyckich, a później swobodnie, będąc w strefie Schengen, przedostają się na polską granicę zachodnią. Dlatego przywróciliśmy kontrole na granicy z Litwą i wprowadziliśmy też kontrole na granicy z Niemcami z uwagi na zmianę prawa i praktyki stosowane przez Niemców. W tej chwili będziemy przyjmować od strony niemieckiej tylko tych migrantów, którzy przeszli z Polski, którzy będą poddani procedurze readmisji, to znaczy z pełną dokumentacja dotyczącą tego, że przeszli do Niemiec ze strony polskiej.

    W ramach przywróconej kontroli czasowej stosujemy kontrolę selektywną. Staramy się nie zatrzymywać... Pamiętamy o tym, by dolegliwości płynące z tej przywróconej kontroli na granicy z Niemcami i na granicy z Litwą były jak najmniejsze dla mieszkańców tamtych terenów, a w szczególności osób podróżujących, przekraczających granice. Kontrole graniczne prowadzone są w kierunku wjazdowym do Polski wobec wytypowanych osób poprzez weryfikację ich tożsamości i obywatelstwa, w sposób jak najmniej uciążliwy dla obywateli RP i cudzoziemców korzystających ze swobody przemieszczania się. Wobec wyżej wymienionych grup osób poza weryfikacją dokumentów uprawniających do wjazdu do Rzeczypospolitej sprawdzane są również krajowe i europejskie bazy danych w celu potwierdzenia, że takie osoby nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

    Proszę państwa, w tym bardzo dużym zadaniu, które sprawnie wykonywane jest od kilku dni i nie przyczyniło się do istotnego wydłużenia czasu przejazdu przez granicę, bierze udział blisko 900 funkcjonariuszy Straży Granicznej, specjalnie oddelegowanych do tego zadania. Korzystamy ze wsparcia wielu innych służb państwa, w szczególności Policji. Ponad 300 funkcjonariuszy Policji wspiera Straż Graniczną na podstawie decyzji ministra spraw wewnętrznych i administracji. Bardzo dziękujemy za wsparcie ministrowi obrony narodowej i żołnierzom Wojska Polskiego. 500 żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej i ponad 200 żołnierzy Żandarmerii Wojskowej wspiera Straż Graniczną w ramach decyzji podjętych przez prezesa Rady Ministrów w odniesieniu do ŻW i przez ministra obrony narodowej w stosunku do żołnierzy WOT-u. Wspiera nas Służba Ochrony Kolei, bo oprócz kontroli na przejściach drogowych przywrócona została kontrola na liniach kolejowych. (Dzwonek) Wspiera nas Inspekcja Transportu Drogowego i zarządcy dróg.

Przebieg posiedzenia