10. kadencja, 38. posiedzenie, 3. dzień (10-07-2025)
25. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Przemysłu Wojciech Wrochna:
Dziękuję bardzo.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za to pytanie, bo budowa elektrowni jądrowych to najbardziej skomplikowany proces inwestycyjny, jaki sobie możemy wyobrazić.
Planowanie tych inwestycji i realizowanie ich w sposób przemyślany jest kluczowe dla powodzenia tego typu projektów. Nie możemy sobie pozwalać na sytuacje, w których planowanie budowy elektrowni jądrowych będzie się odbywać w oparciu o decyzje podejmowane ad hoc, w oparciu o jakieś krótkoterminowe, polityczne cele. Nie możemy doprowadzać do podpisywania umów za wszelką cenę tylko po to, żeby ogłaszać łatwe sukcesy polityczne, kiedy zbliżają się wybory. To się zawsze mści, dlatego że złożone procesy wymagają bardzo szczegółowego planowania. Planując szczegółowo rozwój drugiej elektrowni jądrowej, a także dostosowując pewne wymogi zawarte w programie dotyczącym funkcjonujących już obecnie ram budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, właśnie to robimy.
Żeby powiedzieć o tym, dlaczego to aktualizujemy, nie sposób nie odnieść się do celów polityki energetycznej, bo ˝Program polskiej energetyki jądrowej˝ jest elementem całościowej polityki energetycznej, która musi realizować trzy kluczowe cele. Dzisiaj potrzebujemy czystej energii. Czysta energia to nie tylko wymóg wynikający z krytykowanego, zresztą często w sposób bardzo nieodpowiedzialny i nieprawdziwy, zielonego ładu. Zielony ład nie jest idealnym projektem politycznym. Dzisiaj jako rząd koalicji 15 października robimy bardzo dużo, żeby zielony ład zaczął działać w sposób prawidłowy, przede wszystkim z korzyścią dla gospodarki. Czysta energia jest natomiast potrzebna niezależnie od niego. Energetyka jądrowa daje czystą energię.
Potrzebna jest bezpieczna energia, czyli potrzebujemy dostaw energii, które są zabezpieczone. Energetyka jądrowa spełnia ten wymóg. Energetyka jądrowa to źródło, które jest dostępne w zasadzie przez 365 dni w roku, nie jest zależne od pogody i dzięki temu jest bezpieczne, jeżeli chodzi o dostawy. Jest jeszcze kluczowy element - potrzebujemy dzisiaj taniej energii. Energia w Polsce jest bardzo droga. Potrzebna jest tania energia, ale żeby energia z elektrowni jądrowej była tania, to trzeba przygotować proces w mądry sposób.
Co robimy, żeby ten proces został prawidłowo przeprowadzony i dał nam najbardziej konkurencyjną ofertę? Żeby mieć konkurencyjne oferty taniej energii, musimy mieć konkurencję. Chcemy rozmawiać z kilkoma różnymi podmiotami właśnie po to, żeby uzyskać efektywność cenową. Jest też drugi bardzo ważny element. Żeby rozmawiać o budowie energetyki jądrowej, musimy rozmawiać o finansowaniu. Dyskusja o wyborze partnera, samej budowie, o kontraktach to istotny element, ale kluczowy dla powodzenia projektów budowy elektrowni jądrowych, aby skutkiem była konkurencyjna cena energii, jest element finansowy. Jeśli chodzi o pierwszy program, to chcemy naprawić ten błąd, bo pozwolę sobie to nazwać wprost, błąd poprzedniego rządu. Chcemy od samego początku rozmawiać o finansowaniu. Będziemy rozmawiać ze wszystkimi partnerami i zobaczymy, jaki będzie optymalny scenariusz.
Są dwa kluczowe elementy, które się z tym wiążą. Chodzi w pierwszej kolejności o wybór lokalizacji. Wstępne lokalizacje zostały wskazane. Jest to element przede wszystkim związany z transformacją gospodarczą i społeczną regionów Polski i całego kraju. Wybraliśmy lokalizacje powęglowe, dlatego że jesteśmy w stanie zapewnić tam lepszą ekonomikę, jeśli chodzi o te projekty. Tam już jest możliwość wyprowadzenia mocy. Tam jest infrastruktura, tam jest kolej, tam są drogi, tam są linie energetyczne. To jest jeden element.
Drugi element. Chcemy, żeby budowa drugiej elektrowni jądrowej pozwalała regionom górniczym na transformację. To jest kluczowy element odpowiedzialnej polityki gospodarczej i odpowiedzialnej polityki społecznej. Jest to kolejny bardzo istotny element, którego brakowało. Zmieniamy to. Inwestując w energetykę jądrową, wydając pieniądze publiczne na rozwój energetyki jądrowej, musimy myśleć o polskiej gospodarce, o polskim przedsiębiorcy. Chodzi o to, co dzisiaj coraz częściej się powtarza i implementuje w ramach wszystkich polityk gospodarczych i działań polskich spółek Skarbu Państwa i przedsięwzięć publicznych, o wspieranie polskiego przedsiębiorcy.
Local content to coś, czego wcześniej nie mieliśmy. Nie wyobrażam sobie, żeby w sytuacji, w której wydajemy 200 mld z polskiego budżetu, te pieniądze były przekierowywane do naszych amerykańskich partnerów. Okej, rozumiemy, że robimy to z Amerykanami. Rozumiemy, że być może będziemy to robić z nimi również w drugiej lokalizacji, a być może z kimś innym. Konkurencyjne postępowanie da nam odpowiedź. Nie wyobrażamy sobie jednak tego, że duża część tych pieniędzy nie wpłynie do polskiego przedsiębiorcy, który również ma na tym korzystać. To bardzo istotny element. (Dzwonek)
Powiem jeszcze o jednym bardzo ważnym elemencie. Energetyka jądrowa nie powstanie bez sprawnych instytucji. Chcemy bardzo mocno wesprzeć Państwową Agencję Atomistyki po to, żeby proces licencjonowania mógł być przeprowadzany sprawnie, po to, żeby decyzja o zezwoleniu na budowę elektrowni jądrowej mogła zostać sprawnie wydana. Chodzi też o bardzo istotny element - Centrum Kompetencji Jądrowych. Przeznaczenie dużych pieniędzy publicznych na budowę prawdziwego Centrum Kompetencji Jądrowych pozwoli zarówno polskiej nauce, jak i polskiemu przedsiębiorcy czerpać z tego programu.
Wicemarszałek Monika Wielichowska:
Dziękuję bardzo, panie ministrze.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Przemysłu Wojciech Wrochna:
Im również trzeba pomóc. Żebyśmy mogli rozwijać energetykę jądrową również w przypadku polskich przedsiębiorstw, muszą one przejść trudne procesy certyfikowania. Trzeba im w tym pomóc. Po to jest Centrum Kompetencji Jądrowych. Chcemy pomagać polskim przedsiębiorcom. Takie są główne założenia nowelizowanego ˝Programu polskiej energetyki jądrowej˝. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia