10. kadencja, 38. posiedzenie, 3. dzień (10-07-2025)

26. punkt porządku dziennego:

Informacja bieżąca.

Minister Edukacji Barbara Nowacka:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Podobno nie wolno brać imienia pana Boga nadaremno, panie Przemysławie Czarnku. Katolik, proszę, a złamał przykazanie, wchodząc na mównicę.

    (Poseł Przemysław Czarnek: Jakie: nadaremno?)

    Chciałabym wyjaśnić kilka rzeczy, np. kwestię dotyczącą nazwy ministerstwa. Pan minister Przemysław Czarnek zarzucił, że jestem ministrem edukacji w Ministerstwie Edukacji Narodowej. Pan Przemysław Czarnek był ministrem edukacji w Ministerstwie Edukacji i Nauki. Gdzie to słowo: narodowej? Nie było go. Teraz jest Ministerstwo Edukacji Narodowej, bo dla nas krzewienie polskości i duma z Polski, bez względu na to, z której części kraju pochodzą ludzie, jakie mają korzenie, jest istotna. Mamy pełne poszanowanie dla tradycji, dla regionalizmów i dla historii, historii małych ojczyzn i wielkich.

    Pan minister Czarnek i państwo powtarzacie nieprawdy dotyczące świadectw. Świadectwa maturalne wydają OKE, szkoły ich nie drukują (Oklaski), więc nie ma problemu. (Gwar na sali, dzwonek) Problem pojawił się w kilkunastu szkołach, które samowolnie zmieniły stopkę. Napisały tam: Ministerstwo Edukacji Narodowej. Ministerstwo Edukacji Narodowej istnieje od 2023 r., od 2021 r. do 2023 r. istniało Ministerstwo Edukacji i Nauki. Co było w tym czasie, w latach 2021-2022, na świadectwach? Była stara nazwa: Ministerstwo Edukacji Narodowej.

    (Głos z sali: Ooo...)

    Tak było. Pan Przemysław Czarnek po prostu tego nie wie. Może pani Marzena Machałek to wie. Pani przynajmniej się na tym znała. Wydawaliście świadectwa z inną stopką, a teraz robicie wielki chaos, ponieważ w kilkunastu szkołach zmieniono druki. Tak, te szkoły je wymienią, natomiast my zwróciliśmy się z prośbą do szkół ponadpodstawowych o respektowanie błędnie wydanych przez szkoły świadectw, żeby dzieci i rodzice mieli zapewniony spokój.

    Przechodzę do kwestii korepetycji. Wyszedł tu poseł PiS-u i pomylił zajęcia dodatkowe z korepetycjami. Przytoczę wam tylko jedną liczbę. W tym roku 29% rodziców mówi, że opłaca korepetycje. Tak, to dużo, ale wiecie kiedy było najwięcej korepetycji? Po reformie pani minister Zalewskiej. 32% rodziców opłacało korepetycje, bo taki był chaos. Dlaczego zmieniamy polską oświatę w różnych aspektach oraz wzmacniamy szkołę i nauczycieli? M.in. dlatego, żeby wyrównać szanse, bo szkoła to miejsce, gdzie wyrównuje się szanse edukacyjne dzieci mniej zamożnych.

    Prace domowe bardzo obciążały program, ponieważ był przeładowany. Przynajmniej część rodziców podejmowała decyzję, że dzieci będą korzystały z korepetycji. Robimy ewaluację tego programu, tej zmiany. Jeżeli okaże się, że wpływa ona negatywnie na efekty edukacyjne, to będziemy to rozważać,

    W przeciwieństwie do was staramy się jak najlepiej, i dobrze nam to wychodzi, słuchać ludzi, konsultować zmiany i je wdrażać po konsultacjach. Usłyszałam tutaj od jednej z pań posłanek, że rozporządzenia nie były konsultowane, również te dotyczące religii. Bzdura, my wszystko konsultujemy. Konsultujemy projekty ustaw i projekty rozporządzeń. Zawsze można wziąć w nich udział. Nikt nie jest ignorowany w tej dyskusji. Natomiast to ministerstwo prowadzi politykę oświatową państwa. Państwo krzyczycie, że to nie minister stanowi prawo. Rozporządzenia to domena ministra. I one stanowią prawo w tym obszarze, w którym potrzebne są rozporządzenia. Ale zrobiliśmy bardzo dużo. Chciałabym bardzo podziękować wszystkim zaangażowanym posłom i posłankom, również tym z komisji edukacji, tu ukłon w stronę pani minister Krystyny Szumilas, związkom zawodowym, samorządom, z którymi współpracujemy, stronie społecznej, rodzicom i uczniom za wielki wkład w różne zmiany, które ministerstwo wdraża i wprowadza.

    1 września 2025 r. wchodzi edukacja obywatelska, czyli prawdziwy patriotyzm, taki, który uczy sprawczości, który uczy doświadczania, który uczy jak funkcjonować w społeczeństwie, który uczy historii, ale uczy też przenoszenia wiedzy historycznej i tradycji regionalnych na współczesny świat.

    Edukacja zdrowotna. Niech wstanie ten, kto nie chce, żeby dzieci miały lepszy ruch, miały pojęcie o tym, jak wygląda dieta, jak wygląda profilaktyka i jak trzeba zapobiegać złym zjawiskom: uzależnieniom od alkoholu, nikotyny, narkotyków czy pornografii, jak zapobiegać cyberprzestępstwom. Tak, to są ważne rzeczy. Nikt nie wstał, wszyscy wiedzą, że to jest dobra propozycja. W wyniku głosu, w szczególności nauczycieli, żeby nie wprowadzać tej edukacji jako obowiązkowej, bo widzieli falę hejtu, która już szła w ich stronę, zdecydowałam, że będzie to przedmiot nieobowiązkowy. Natomiast jest to przedmiot po prostu niezmiernie potrzebny. Każdy, komu na sercu leży zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, wie, jak bardzo ten przedmiot jest potrzebny.

    Pan poseł Tomaszewski pytał o przeciwdziałanie otyłości. Nowa podstawa programowa z WF-u od 1 września jest połączona z edukacją zdrowotną. W wielu innych aspektach, chociażby w przypadku przyrody, jeżeli chodzi o to, co wejdzie wraz z reformą w 2026 r., jak najwięcej nacisku kładziemy na to, żeby dzieci, po pierwsze, zdrowo się odżywiały, zdrowo się ruszały i widziały, jaki wpływ ma ruch na ich zdrowie.

    Bardzo ważne były pytania dotyczące zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz wsparcia. To jest olbrzymi obszar pracy dla nas, dlatego też decydujemy się często na czasowe rozwiązania, takie jak zgoda na to, żeby również w szkołach niepublicznych nawet na te 9 godzin w ramach umowy cywilnoprawnej mógł przyjść psycholog, bo bez względu na to, czy rodzic wybiera szkołę publiczną czy niepubliczną, to wsparcie dla dziecka po prostu powinno być skierowane.

    Pani posłanka z Razem pytała o superwizję. Jest to jedna z rzeczy, nad którą pracujemy, która w nowej reformie będzie wzmocniona zdecydowanie, bo też nauczyciele zgłaszają nam te postulaty, że superwizja jest niezbędna. Natomiast też wzmacniamy mentoring, szczególnie dla nauczycieli wchodzących do zawodu, co zresztą w Karcie Nauczyciela przed chwilą przyjęliśmy.

    Do konsultacji trafiła ustawa o rzeczniku praw uczniowskich. Bardzo zachęcam wszystkich do wzięcia udziału, ponieważ określa ona prawa i obowiązki ucznia. Ma też wesprzeć nauczycieli, by chociażby mogli egzekwować kwestie obecności. Do konsultacji trafi ustawa o małych szkołach wspierająca lokalne społeczności, niepozostawiająca problemów demograficznych w kompletnej niszy, ratująca te szkoły, bardzo ważne dla społeczności lokalnych, dająca też szansę, żeby w szkole mógł działać klub seniora. Zresztą z Ministerstwem Cyfryzacji i ministrem polityki senioralnej przeprowadziliśmy pilotaż, który będzie ponowiony, odnośnie do szkoły międzypokoleniowej. Widzimy bardzo pozytywny efekt, dużą synergię odnośnie do tego, jak młodzież współpracuje z osobami starszymi, jak odbudowywane są więzi. Jest to bardzo często potrzebne.

    Najważniejsza rzecz dla ministerstwa to reforma: kompas jutra, reforma, która wejdzie do szkół w roku 2026. Ta reforma jest reformą kompleksową. Wczoraj przedstawiliśmy tylko wstęp dotyczący podstaw programowych i tego, w jaki sposób będzie kształtowana edukacja, ale kolejne wielkie działy dotyczą kwestii nauczycieli, ich wynagrodzeń, czasu pracy, rozliczania czasu pracy, awansu zawodowego, a także zdobywania kwalifikacji i wspierania tych kwalifikacji. Kolejnym wielkim wyzwaniem będą wyzwania infrastrukturalne, dlatego samorządy dostały więcej pieniędzy. Nakłady na oświatę wzrosły o 55%, bo też mamy świadomość, że żeby szkoła dobrze funkcjonowała, samorządy muszą zacząć ją uważać za inwestycję, nie za koszt. Żeby tak się działo, musieliśmy im zapewnić bezpiecznik finansowy. Nauczyciele zaczęli zarabiać lepiej i będą zarabiać lepiej. To jest twarde zobowiązanie koalicji 15 października, by każdy nauczyciel i każda nauczycielka, wchodząc do zawodu, wiedzieli, jakie czekają ich perspektywy i że są to perspektywy dobre. Tylko nauczyciel dobrze zarabiający i pracujący w dobrych warunkach będzie nauczycielem, który z pasją i efektywnie uczy. Reforma przede wszystkim wprowadza to, czego bardzo brakowało polskiej szkole przez ostatnie lata: synergię, sprawczość, praktyczne umiejętności i kompetencje przyszłości. Podeszliśmy do sprawy bardzo poważnie, najpierw pokazując, jaka może być sylwetka absolwenta. W wyniku szerokich konsultacji powstała sylwetka absolwenta, więc wiemy, do czego zmierzamy. To nie są działania ad hoc. To jest przemyślana strategia, by młodzież, która przystąpi do egzaminów ósmoklasisty i maturalnych w 2031 r., czyli ta, która już będzie szła cały czas nową podstawą programową, to byli ludzie, którzy wspaniale odnajdą się na rynku pracy, będą mieli kompetencje, które pozwolą im konkurować z całą Polską, Europą i światem, ale będą też ludźmi, którzy czują wspólnotę ze szkołą i mają w szkole takie warunki, które pozwolą zadbać o ich zdrowie psychiczne, którzy mają szkołę, w której mają nauczycieli, którzy są dla nich kimś więcej niż nauczycielami, są dla nich wzorem, są dla nich przykładem. Mam nadzieję, że polska szkoła będzie realnie najlepszą na świecie, tylko do tego, proszę państwa, nie potrzebujemy jazgotu politycznego, potrzebujemy wytężonej pracy. Stąd zwracam się z wielką prośbą do wszystkich, dla których istotna jest edukacja podstawowa i ponadpodstawowa w różnych wymiarach, czy w liceach, czy w technikach, czy w szkołach branżowych, o wspólną pracę na rzecz tego, byśmy nie musieli przepychać się politycznie, tylko żeby dzieciak, bez względu na to, na kogo głosują jego rodzice, kto jest wójtem czy starostą (Dzwonek) albo jakie sam ma poglądy, czuł, że w szkole jest bezpieczny, czuł, że w szkole jest zadbany i że dostaje najlepszą wiedzę, i że wyjdzie z niej jako dumna Polka i dumny Polak, dbając o to, by kolejne pokolenia rozwijały się lepiej. To jest nasz cel, to jest plan reformy jutra, to jest plan na przyszłość. Zapraszam wszystkich chętnych do współpracy. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo posłom i posłankom. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia