10. kadencja, 38. posiedzenie, 3. dzień (10-07-2025)
27. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1374).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Dariusz Standerski:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Ministerstwa Cyfryzacji chciałbym zdementować. Pani Ursula von der Leyen nie napisała tego projektu ustawy. Nie ma jej wśród posłów, posłanek wnioskodawców. Nie konsultowaliśmy nawet tego projektu ustawy z panią Ursulą von der Leyen. Choć myślę, że jej zasługi dla cyfryzacji są bardzo znaczące, mi.in. z powodu ogłoszenia programu inwestycji w sztuczną inteligencję na 200 mld euro w Paryżu w lutym tego roku, co pozwoliło na dołączenie Unii Europejskiej do wyścigu w zakresie inwestycji w sztuczną inteligencję. Dzięki temu np. 2 tygodnie temu w Poznaniu rozpoczęliśmy budowę fabryki sztucznej inteligencji w Polsce współfinansowanej ze środków unijnych.
Jeżeli już o środkach unijnych mowa, to zacznę od odpowiedzi na pytanie pana posła Tomaszewskiego, który pytał o inwestycje w cyfryzację usług publicznych z Krajowego Planu Odbudowy. Ostatnio mieliśmy informację o dofinansowaniu 12 przedsięwzięć na łączną wartość ponad 400 mln zł. Jest to m.in. rozbudowa ekosystemu aplikacji mObywatel - 192 mln zł. E-dyplomy, czyli repozytorium dyplomów elektronicznych będące w gestii Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego - 30 mln zł. Przyspieszenie transformacji cyfrowej przedsiębiorstw poprzez udostępnienie nowych usług w aplikacji mObywatel, chodzi o moduł ˝Twoja firma˝ - Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Zwiększenie dojrzałości cyfrowej cyberbezpieczeństwa firm poprzez udostępnienie usług cyfrowych na Biznes.gov.pl - Ministerstwo Rozwoju, również 7 mln zł. Na nowe wdrożenia w Krajowym Rejestrze Karnym przeznaczono 10 mln zł - Ministerstwo Sprawiedliwości. Rozwój i zwiększenie dostępności rejestrów sądowych, m.in. e-KRS i elektroniczny katalog ksiąg wieczystych - Ministerstwo Sprawiedliwości. Portal Rolnika budowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - 131 mln zł. Budowa systemu Odyseusz - 5,8 mln zł.
To jest odpowiedź na pytania m.in. pani poseł Pępek, pana posła Krystiana i pana posła Józefaciuka o wspieranie jednostek samorządu terytorialnego. Kolejna inwestycja z Krajowego Planu Odbudowy to 194 mln zł na wdrożenie systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją dla jednostek samorządu terytorialnego. To bezpłatny program. Jednostki samorządu terytorialnego nie muszą wydawać ani złotówki na wdrożenie tego programu z tego względu, że z pieniędzy unijnych będzie kupiona, jest teraz kupowana infrastruktura, na której te dane będą bezpieczne i do wykorzystania w ramach urzędu. Eksperci i ekspertki z resortu cyfryzacji pojadą przeszkolić urzędników również w mniejszych jednostkach samorządu terytorialnego.
Jest to więc nie tylko przekazywanie środków, co również robimy, m.in. 2 mld zł z programu ˝Cyberbezpieczny Samorząd˝, ale również przekazywanie konkretnych, gotowych i bezpłatnych rozwiązań informatycznych do dyspozycji jednostek samorządu terytorialnego. Jest ponad 400 mln zł na nowe usługi, 194 mln zł na elektroniczne zarządzanie dokumentacją - to wszystko jest właśnie w ramach Krajowego Planu Odbudowy. To wszystko są środki unijne, dzięki którym przełom cyfryzacji jednostek samorządu terytorialnego odbywa się bez konieczności zaangażowania setek milionów złotych wprost z budżetu państwa.
Wsparcie dla jednostek samorządu terytorialnego jest tutaj konkretne, wymierne i już teraz widoczne, ponieważ od początku roku wdrożyliśmy elektroniczne zarządzanie dokumentacją w 455 urzędach w całej Polsce. Tam to już działa, już na co dzień urzędnicy w urzędach gmin, w starostwach powiatowych, w jednostkach administracji zespolonej i niezespolonej już korzystają z tego narzędzia, które było dla nich całkowicie bezpłatne.
Pan przewodniczący Pejo pytał o pełnomocników do spraw informatyzacji w ministerstwach.To jest konieczne, ważne i dlatego obowiązek powołania pełnomocników do spraw informatyzacji w ministerstwach powstanie z chwilą wejścia w życie tego projektu ustawy, o którym dzisiaj mówimy. 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw będzie już obowiązek powołania w każdym ministerstwie takiego pełnomocnika. To jest kluczowe, żeby w każdym resorcie w Polsce była osoba, która spina wszystkie rejestry w danym resorcie, wszystkie systemy teleinformatyczne. To oczywiście nie wiąże się z powoływaniem nowych urzędników, to nie wiąże się z rozrostem administracji, ponieważ pełnomocnikami do spraw informatyzacji będą już dzisiaj pracujący urzędnicy, najczęściej dyrektorzy jednostek w ministerstwach, w departamentach, które zajmują się informatyzacją, bo oni wiedzą najlepiej, jak wyglądają te systemy. Dzięki wejściu w życie tej ustawy będziemy ich mieli w jednym miejscu, zbierzemy pełnomocniczki i pełnomocników, i dzięki temu ta interoperacyjność, o której mówimy, będzie w praktyce. Będą oni mogli wymienić się informacjami o tym, co u nich nie działa, jak wygląda jeden czy drugi rejestr, jak można te rejestry połączyć, jak można je między sobą komunikować.
Pan poseł Józefaciuk pytał o ocenę ryzyka. Oczywiście dzisiaj każdy system teleinformatyczny w administracji publicznej podlega okresowej ocenie ryzyka pod kątem cyberbezpieczeństwa, jak również pod kątem oceny w zakresie danych osobowych.
Padały również pytania dotyczące wykonania tejże ustawy. O to pytał pan poseł Krystian, o to pytała pani posłanka Schädler. Projektując te rozwiązania z pełną odpowiedzialnością, wiemy też, że zarówno w jednostkach administracji rządowej, jak i w jednostkach samorządu terytorialnego musimy wpasować się w cykl życia usług i rozwiązań informatycznych. To oznacza, że zupełnym absurdem i nieodpowiedzialnością byłoby dzisiaj powiedzenie jednostce samorządu terytorialnego: a teraz musisz zmienić ten system, który zamówiliście 5 miesięcy temu, bo weszła w życie nowa ustawa. Dlatego wydłużamy okres wejścia w życie właśnie dla takich przypadków w całości, jeżeli chodzi o zapewnienie standardów interoperacyjności, nawet do 50 miesięcy. Wiemy bowiem, że tyle potrzebują systemy na to, żeby wypełnić swój cykl życia, i to jest naturalna zastępowalność, to jest proces, który trwa. Dlatego w taki sposób to zaprojektowaliśmy. Chodzi również o to, żeby wypełnić inne zobowiązania, także w zakresie dostępu do Internetu.
Wracając do pytania pana posła Tomaszewskiego o białe plamy - w tej chwili mamy do dyspozycji 5 mld zł w ramach Krajowego Planu Odbudowy i cel: 814 635 gospodarstw domowych z dostępem do Internetu w całej Polsce. Trwają kolejne nabory. Ostatnio był czwarty, będą również kolejne w tym zakresie, żeby punkt po punkcie to wypełnić. Po zakończeniu realizacji Krajowego Planu Odbudowy nie poprzestaniemy, ponieważ mamy również zabezpieczone do roku 2028 środki na rozwój cyfrowy w ramach funduszy europejskich, tj. 3600 mln zł, i będziemy to kontynuować. To również trwa, dlatego że są to inwestycje, które idą w tysiące mniejszych projektów inwestycyjnych, dla których wymagana jest konkretna podaż firm mogących przystąpić do naboru w danym regionie. Widzimy, że czasem firmy zgłaszające się do naboru nie wypełniają wszystkich warunków formalnych. Dlatego my te nabory powtarzamy, tak żeby to zakończyć 100-procentowym pokryciem dostępu do Internetu - oczywiście tam, gdzie mieszkają nasi mieszkańcy, gdzie mamy punkty dostępowe. W związku z czym ten program i tę kampanię będziemy kontynuować, będziemy je kontynuować do skutku. Mamy na to zabezpieczone pieniądze i w tym roku, i przez najbliższe co najmniej 3 lata.
Pan poseł Wicher wspomniał o tym, żeby zacząć od siebie. Oczywiście popieram to myślenie. Warto kontynuować proces cyfryzacji Sejmu. Natomiast chciałbym zwrócić uwagę, że wiele już udało się zrobić w tym zakresie. Pamiętam, że jeszcze kilka lat temu, gdy się składało każdy projekt ustawy, trzeba było go wydrukować w trzech kopiach, wypalić płytę CD i zanieść do pokoju przy wejściu do Sejmu. Dzisiaj mamy to już zelektronizowane, tak samo jak proces konsultacji społecznych projektów ustaw, które wpływają do Sejmu. Jest jeszcze oczywiście duże pole do tego, żeby kontynuować proces cyfryzacji, zarówno jeśli chodzi o procesy wewnętrzne w Sejmie, jak i konsultacje społeczne i relacje Sejmu z innymi podmiotami. W imieniu Ministerstwa Cyfryzacji wyrażam pełną otwartość i gotowość do wsparcia Sejmu, Kancelarii Sejmu w tym procesie. Zawsze jesteśmy dostępni.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałbym bardzo serdecznie podziękować za dyskusję, która pokazała, jak bardzo dla nas wszystkich ważne jest przyspieszenie rozwoju cyfryzacji Polski, jak ważne jest bezpieczne i sprawne cyfryzowanie kolejnych usług publicznych. Bardzo serdecznie dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia