10. kadencja, 39. posiedzenie, 1. dzień (22-07-2025)
4. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o rynku kryptoaktywów (druk nr 1424).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jurand Drop:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pragnę przedstawić Wysokiej Izbie rządowy projekt ustawy o rynku kryptoaktywów, którego celem jest przede wszystkim zapewnienie stosowania przepisów unijnych, a w szczególności rozporządzenia o rynku kryptoaktywów, ono ma angielski skrót MiCA, i towarzyszącego mu rozporządzenia w sprawie informacji towarzyszących transferom środków pieniężnych i niektórych kryptoaktywów.
Z uwagi na dynamiczny rozwój branży kryptoaktywów, szerokie promowanie tego typu działalności również w mediach społecznościowych, a przede wszystkim wzrost zainteresowania obywateli polskich zakupem tego typu aktywów - w Polsce już 18% osób ma doświadczenia z lokowaniem swoich środków finansowych w kryptoaktywach - przepisy te mają istotne znaczenie dla wzmocnienia ochrony inwestorów i klientów rynku kryptoaktywów. Projekt ustawy o rynku kryptoaktywów ma na celu skuteczne zastosowanie w polskiej przestrzeni prawnej narzędzi, mechanizmów i zasad, które proponuje unijny regulator - to znaczy to są przepisy, które przyjęły państwa członkowskie razem z Polską, w formie rozporządzenia - które obowiązują w takim samym zakresie we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. To jest właśnie rozporządzenie MiCA. To rozporządzenie i tym samym krajowa ustawa o rynku kryptoaktywów proponują rozwiązania chroniące klienta przed oszustwami na tym rynku, co ma szczególne znaczenie w naszym kraju, ponieważ nie mieliśmy do tej pory regulacji w tym zakresie, a 20% osób inwestujących w kryptoaktywa, czyli tych, którzy mieli doświadczenia z kryptoaktywami, deklaruje, że padło ofiarą jakiegoś oszustwa lub jakiegoś nadużycia na tym rynku. Chciałbym podkreślić, że głównym celem naszej implementacji jest zabezpieczenie interesów i zwiększenie bezpieczeństwa Polaków, którzy inwestują na tym rynku i którzy mają takie doświadczenia, bo widzimy, że potencjalnie są narażeni na oszustwa i nadużycia na tym rynku. Dzięki tej regulacji podmioty oferujące kryptoaktywa i świadczące usługi w tym zakresie, i tutaj mówimy o naszych przedsiębiorstwach, o naszych przedsiębiorcach, będą miały szansę wejść na rynek finansowy Unii Europejskiej i rozwinąć swoją działalność w warunkach równej konkurencji na terenie całej Unii. Oznacza to - i to jest kolejny cel tej implementacji - zapewnienie naszym przedsiębiorcom równych warunków, jeśli chodzi o przedsiębiorstwa, które oferują kryptoaktywa w innych krajach Unii Europejskiej. Dzięki rozporządzeniu MiCA Unia Europejska staje się największym jednolitym rynkiem ze stabilnymi ramami prawnymi dotyczącymi kryptoaktywów na świecie, a podmioty z Polski oferujące lub świadczące usługi w zakresie kryptoaktywów będą miały dostęp do 440 mln potencjalnych inwestorów, przy zapewnieniu jednakowych warunków działania.
Należy podkreślić, że potrzeba tej regulacji wyszła przede wszystkim ze strony samego rynku, czyli podmiotów działających na tym rynku, przedsiębiorców działających na tym rynku, którzy chcą w sposób uczciwy prowadzić tę działalność i minimalizować funkcjonowanie nieuczciwych podmiotów, które to funkcjonowanie tych nieuczciwych podmiotów wpływa na reputację całej branży. Tak jak wspomniałem, 20% osób inwestujących w kryptoaktywa deklaruje, że padło ofiarą oszustwa lub nadużycia na tym rynku, i to wpływa na obraz całej branży. Podmioty, które chcą w sposób uczciwy prowadzić tę działalność, jak poznaliśmy zarówno w fazie konsultacji, jak i w fazie dyskusji, wspierają wprowadzenie tego, żeby mogły funkcjonować i świadczyć usługi na podstawie rozporządzenia MiCA, zgodnie z rozporządzeniem MiCA.
Kluczowe jest wprowadzenie mechanizmów, dzięki którym klient będzie miał pełny obraz dotyczący kryptoaktywów, które zamierza nabyć, w tym ich specyfiki i funkcji, a także ryzyka, z jakim wiąże się dana oferta kryptoaktywów. Klient powinien również posiadać kompleksowe informacje o podmiocie, z którym zamierza wejść w relację biznesową, a który będzie zobligowany i powinien być zobligowany do posiadania odpowiednich kompetencji i cieszyć się odpowiednią reputacją. Biorąc pod uwagę szczególny charakter rynku kryptoaktywów i jego funkcjonowanie w przestrzeni cyfrowej, dla posiadaczy i potencjalnych posiadaczy kryptoaktywów istotne jest także kierowanie do nich rzetelnych, jasnych, niewprowadzających w błąd materiałów marketingowych. To wszystko zapewnia rozporządzenie MiCA i przepisy ustawy o rynku kryptoaktywów.
Dlaczego potrzebujemy ustawy, skoro rozporządzenie MiCA, tak jak powiedziałem, funkcjonuje i ma skutki bezpośrednio w naszym porządku prawnym w ogóle bez tej ustawy? MiCA funkcjonuje, jest częścią naszego porządku prawnego, ponieważ jako członek Unii Europejskiej współuczestniczyliśmy w przyjęciu tego rozporządzenia. Ono zostało przyjęte i funkcjonuje u nas. Natomiast to, co robimy w tej ustawie, to wyznaczamy Komisję Nadzoru Finansowego jako organ właściwy odpowiedzialny za nadzór nad spełnianiem obowiązków wynikających z rozporządzenia MiCA i nadajemy jej, czyli Komisji Nadzoru Finansowego, odpowiednie kompetencje. W rozporządzeniu MiCA wskazane są organy właściwe i te organy właściwe muszą wskazać same państwa członkowskie. I to robimy w tej ustawie. Komisja Nadzoru Finansowego zostanie uprawniona m.in. do nadzoru i przeprowadzania kontroli działalności podmiotów finansowych objętych zakresem regulacji rozporządzenia MiCA, tak aby nasi obywatele wchodzili w stosunki gospodarcze, w kontrakty i korzystali z usług przedsiębiorców, którzy spełniają warunki rozporządzenia MiCA, których ktoś sprawdził. Właśnie Komisja Nadzoru Finansowego ma sprawdzać, czy dany podmiot spełnia warunki tego rozporządzenia, a w przypadku gdy ich nie spełnia lub podejmuje działania z nimi niezgodne, może nakładać kary, kary pieniężne lub nakazać zaprzestanie danego zachowania lub powstrzymanie się od tego zachowania w przyszłości. Tutaj chciałbym podkreślić, że sankcje przewidziane projektem nie wykraczają poza bezwzględnie wymagane wdrażanym prawem unijnym. I tutaj jest kwestia często poruszanego gold-platingu prawa europejskiego. Tutaj nie ma gold-platingu, jest dokładnie to, co jest wymagane w prawie europejskim. I to jest pierwsza część ustawy, ta wdrażająca prawo europejskie, umożliwiająca stosowanie rozporządzenia MiCA w naszym kraju i umożliwiająca funkcjonowanie przedsiębiorców, którzy oferują usługi w zakresie kryptoaktywów zgodne z rozporządzeniem MiCA, oraz chroniąca prawa i bezpieczeństwo konsumentów. I to jest jedna część ustawy.
Teraz druga część ustawy, która nie jest - chcę to podkreślić - związana z prawem europejskim, nie jest związana z rozporządzeniem MiCA, natomiast reguluje kwestie kantorów internetowych czy też internetowych kantorów walutowych, w skrócie e-kantorów. Ta część ustawy jest związana z wnioskiem, z inicjatywą Komisji Nadzoru Finansowego, gdzie została wskazana potrzeba uregulowania właśnie internetowych kantorów walutowych, ale nie tylko. Wiemy, że w ostatnich miesiącach upadł duży kantor internetowy i były z tym związane rozmaite kwestie, były naruszone prawa naszych konsumentów. W związku z tym Ministerstwo Finansów zdecydowało o uregulowaniu w ramach tego projektu także kwestii kantorów internetowych i o objęciu także tych podmiotów nadzorem KNF-u. Chcę podkreślić, że to nie jest związane z prawem europejskim, nie ma tutaj kwestii np. gold-platingu, co czasami jest podnoszone w przestrzeni publicznej. W opinii Ministerstwa Finansów regulacja działalności tzw. e-kantorów zdecydowanie jest korzyścią dla klientów tego typu usług, chroniąc ich środki i prawo do dysponowania nimi w dowolnym momencie, eliminując nadużycia, do których doszło w ostatnim czasie.
Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Projekt ustawy o rynku kryptoaktywów nie zawiera nadmiernych regulacji względem przepisów unijnych, co starałem się podkreślić, które skutkowałyby w szczególności zwiększeniem obowiązków po stronie małych podmiotów finansowych. Te przepisy, które są przewidziane, są minimalne, zgodne z tym, co jest w rozporządzeniu MiCA, i z tym, co już obowiązuje.
Przedłożony projekt ustawy był przedmiotem szerokich i długotrwałych uzgodnień i konsultacji publicznych, w tym ze środowiskiem rynku kryptoaktywów i przedsiębiorstw prowadzących działalność internetowej wymiany walut. Otrzymaliśmy ponad 700 stron uwag, które szczegółowo przeanalizowaliśmy i które zostały omówione podczas konferencji uzgodnieniowych z uczestnikami konsultacji publicznych. I to chciałbym podkreślić, że te konsultacje były bardzo długie. Także podkreślam to, co dostrzegliśmy, a mianowicie to jest powtarzanie tych samych pytań przez niektóre podmioty, podczas gdy my to tłumaczyliśmy, inne podmioty to popierały, a niektóre pytania cały czas są powtarzane. I oczywiście, jak to jest z pytaniami, cały czas staraliśmy się na nie odpowiadać i z pewnością też będziemy odpowiadać w czasie dyskusji.
Wejście w życie ustawy nie spowoduje skutków finansowych powodujących zwiększenie wydatków lub zmniejszenie dochodów w jednostkach sektora finansów publicznych.
Wysoka Izbo! Zwracając się o poparcie przedłożonego projektu, pragnę wyrazić przekonanie, że uchwalenie tej ustawy przyczyni się do wzmocnienia ochrony inwestora i klienta rynku kryptoaktywów, obywateli polskich, działających w Polsce, co jest konieczne z uwagi na dynamiczny rozwój tej branży oraz wysoki odsetek oszustw na tym rynku, ale jest to także konieczne dlatego, że inne kraje, stosując rozporządzenie MiCA, wyznaczyły swoje organy właściwe, wyznaczyły sposoby zapobiegania ryzyku czy też ograniczania ryzyka. Oczywiście nie da się zapobiegać ryzyku. Tutaj chodzi o uświadamianie obywatelom ryzyka. I te inne kraje i przedsiębiorcy z tych innych krajów w tym momencie - jeśli już to zrobili, a my tego nie zrobimy w odpowiednio szybkim czasie - będą mieli przewagę na jednolitym rynku europejskim. Także nasi obywatele będą korzystali z usług innych przedsiębiorców w innych krajach.
I te dwie rzeczy: z jednej strony zagwarantowanie, że nasi przedsiębiorcy, którzy będą chcieli oferować kryptoaktywa, mają takie same warunki w gospodarowaniu jak podmioty z innych krajów, a z drugiej strony nasi obywatele mają odpowiednio zagwarantowane dostarczanie informacji, sprawdzanie przez KNF podmiotów, to są dwa główne powody, dla których ta ustawa (Dzwonek) jest konieczna.
Bardzo proszę o rozpatrzenie tej ustawy. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia