10. kadencja, 39. posiedzenie, 1. dzień (22-07-2025)

5. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 1389).

Poseł Agnieszka Hanajczyk:

    Panie Marszałku! Pani Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt i przyjemność przedstawić stanowisko wobec druku nr 1389, stanowisko dotyczące ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy.

    Celem projektowanej nowelizacji jest wprowadzenie ułatwień dla wyborców poprzez umożliwienie głosowania korespondencyjnego wszystkim obywatelom. Głosowanie korespondencyjne ma charakter dobrowolny, a wybór formy głosowania pozostanie decyzją wyborcy. Zmniejszenie barier, jeśli chodzi o możliwość głosowania, pozwoli realizować konstytucyjną zasadę równości wobec prawa oraz może przyczynić się do zwiększenia frekwencji wyborczej. Udział w wyborach to jedno z najważniejszych praw obywatelskich w państwie demokratycznym. Art. 62 konstytucji przyznaje obywatelom prawo do udziału w referendum oraz wybierania władz. Jest to fundamentalne prawo polityczne, to czyni nas demokracją, a pewność co do przejrzystości, uczciwości i wiarygodności wyborów po prostu wzmacnia demokrację.

    Ta nowelizacja, chodzi o proponowane przepisy, ma istotne znaczenie ustrojowe i społeczne. Ustawa wprowadza powszechną możliwość głosowania korespondencyjnego, z wyjątkiem wyborów do organów i jednostek samorządu terytorialnego. Wyjątek stanowią osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym lub umiarkowanym, które zachowują prawo do głosowania korespondencyjnego również w wyborach lokalnych. W przypadku wyborów prezydenta RP i wójta zgłoszenie zamiaru głosowania korespondencyjnego będzie obejmowało również ewentualną drugą turę. Głosowanie korespondencyjne nie będzie dostępne w tzw. zamkniętych obwodach głosowania. Co oczywiste, nie będzie mógł głosować korespondencyjnie wyborca, który udzielił pełnomocnictwa do głosowania.

    Zamiar głosowania korespondencyjnego należy zgłosić odpowiednio wcześniej, w kraju do 13 dni przed wyborami, za granicą do 30 dni, w przypadku izolacji w ciągu 3 dni od jej rozpoczęcia, lecz najpóźniej do 3 dni przed wyborami. Obwodowe komisje wyborcze będą zobowiązane do ustalenia wyników głosowania z uwzględnieniem głosów nadesłanych korespondencyjnie. Głosy z niezaklejonych kopert nie będą brane pod uwagę.

    Projekt zwiększa dostępność głosowania, wspiera uczestnictwo obywatelskie i odpowiada na współczesne potrzeby państwa demokratycznego. Przedstawiono szereg opinii o projekcie, które generalnie pozytywnie oceniają jego zapisy i przedstawiają pewne techniczne uwagi dotyczące np. terminów czy zapisów osób z niepełnosprawnościami. Chodzi o kwestię pełnomocnika rządu do spraw osób z niepełnosprawnościami lub właśnie o wspomniane wyłączenie wyborów samorządowych z tych uregulowań. Z kolei samorządy w swojej opinii chwalą takie rozwiązania.

    Jestem przekonana, że wątpliwości zostaną wyjaśnione w trakcie dyskusji i ta ważna nowelizacja wejdzie w życie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia