10. kadencja, 39. posiedzenie, 1. dzień (22-07-2025)

5. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 1389).

Poseł Barbara Oliwiecka:

    Dziękuję ślicznie.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polska 2050 przedstawić stanowisko na temat projektu ustawy dopuszczającej możliwość głosowania korespondencyjnego dla wszystkich obywateli i obywatelek.

    Każdy Polak i każda Polka mają prawo bez ograniczeń, bez dyskryminacji korzystać ze swojego czynnego i biernego prawa wyborczego. To jest podstawa rzetelnych, równych wyborów. To jest realizacja konstytucyjnej zasady powszechności wyborów, a wybory powszechne są sednem naszej demokracji.

    Oczywiście głosowanie korespondencyjne jest dobrowolne, jest opcją, z której ktoś może skorzystać w razie potrzeby. Alternatywne formy głosowania - przez instytucję pełnomocnika czy właśnie korespondencyjne - są zgodne z wartościami konstytucyjnymi, w tym z zasadą równości praw wyborczych.

    Państwo polskie ma ułatwiać obywatelom udział w demokratycznych procesach. Obowiązkiem ustawodawcy jest zmieniać i dostosowywać prawo do zmieniających się uwarunkowań, tak by zachować tę przesłankę - równych, sprawiedliwych, rzetelnych wyborów.

    Żyjemy coraz bardziej mobilnie, pracujemy zdalnie, podróżujemy, korzystamy z wolności. Te przesłanki nie mogą wykluczać Polek i Polaków z życia obywatelskiego. Głosowanie korespondencyjne ułatwia korzystanie z czynnego prawa wyborczego i może pozytywnie wpływać na frekwencję wyborczą, a na tym powinno nam szczególnie zależeć.

    Obecny stan prawny dopuszcza głosowanie korespondencyjne wyłącznie dla określonych grup: osób powyżej 60. roku życia, osób z niepełnosprawnością czy przebywających na kwarantannie. W historii te regulacje kilka razy były zmieniane. Powiem tak dla przypomnienia, że w 2011 r. głosować korespondencyjnie mogli obywatele Polski, którzy przebywali za granicą państwa. W 2014 r. nastąpiła nowelizacja kodeksu i wówczas każdy obywatel mógł korzystać z tej formy głosowania. W 2018 r. rząd Prawa i Sprawiedliwości zlikwidował wybory korespondencyjne z przesłanek naprawdę niewiadomych i bardzo dziwnych. Potem pamiętamy aferę z wyborami kopertowymi. Te działania Prawa i Sprawiedliwości, rządu Zjednoczonej Prawicy absolutnie wypaczyły tę alternatywną formę głosowania. Tak się dzieje, kiedy prawo jest stanowione z punktu widzenia i z perspektywy partyjnych interesów.

    Bardzo się cieszę, że ten projekt jest dzisiaj w Sejmie procedowany, bo ten projekt normalizuje proces głosowania korespondencyjnego, zabezpiecza go. On jest bezpieczny i jest odpowiedzią na oczekiwania wyborców wszystkich opcji politycznych.

    Szanowni Państwo! Należy też oczywiście wspomnieć, że podobny projekt Sejm uchwalił rok temu, dokładnie 14 czerwca 2024 r. W nowelizacji Kodeksu wyborczego znalazły się podobne rozwiązania prawne. Senat przyjął tę ustawę bez poprawek. Nowelizacja nie weszła jednak w życie, bo prezydent Andrzej Duda w trybie kontroli prewencyjnej wysłał ustawę do Trybunału Konstytucyjnego. Mam wrażenie, że tu również niestety zdecydowały interesy partyjne, a nie proobywatelskie.

    Zasadne jest w tym momencie zadanie pytania, jakie działania w kontekście tej ustawy podejmie prezydent elekt Karol Nawrocki. Mam nadzieję, że wprowadzone w tym projekcie pewne zmiany względem poprzedniej ustawy, czyli pozostawienie uprawnień dotyczące głosowania korespondencyjnego w wyborach samorządowych dla osób 60+ i przebywających na kwarantannie, przekonają prezydenta.

    Na koniec pragnę zaznaczyć, że proces wyborczy w Polsce - mamy tego świadomość - wymaga szerszych zmian. 28 czerwca zeszłego roku, 2024 r. Polska 2050 wniosła projekt ustawy dopuszczającej podpis elektroniczny pod listami poparcia kandydata czy kandydatów. Wyłącznie papierowe zbieranie podpisów pod listami poparcia jest bowiem rozwiązaniem anachronicznym, które naprawdę nie przystoi do obecnych czasów. Cieszę się, że po okresie leżakowania w komisji kodyfikacji projekt ten został odblokowany i w końcu w resorcie cyfryzacji zaczynają się prace i analizy dotyczące tego rozwiązania.

    Jako Polska 2050 stoimy na stanowisku, że musimy wykorzystywać wszystkie nowoczesne technologie, jak i te dostępne tradycyjne, tj. kartkę papieru i kopertę, właśnie po to, żeby zwiększać partycypację społeczną i udział obywateli w procesie wyborczym. Dlatego klub Polska 2050 popiera ten projekt ustawy. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia