10. kadencja, 39. posiedzenie, 1. dzień (22-07-2025)
10. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (druk nr 1442).
Poseł Katarzyna Ueberhan:
Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewicy odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, zawartego w druku nr 1442.
Projekt ten przewiduje, iż elektroniczna licytacja nieruchomości w postępowaniach egzekucyjnych stanie się zasadą. Dotychczas to wierzyciel musiał złożyć wniosek, aby taką formę zastosować. Teraz odwrotnie: licytacja elektroniczna ma być trybem domyślnym, a tradycyjna - jedynie na żądanie wierzyciela. Lewica co do zasady popiera kierunek zmian, który zwiększa przejrzystość i dostępność postępowań. Upowszechnienie licytacji elektronicznych może poprawić ich skuteczność, ograniczyć patologię oraz umożliwić udział większej liczby licytujących, co może się przełożyć na pozyskanie wyższych kwot z egzekucji, a w konsekwencji - mniejszą stratę po stronie dłużników.
Co do zastrzeżeń, to należy zauważyć, że, po pierwsze, informatyzacja mająca zwiększyć dostępność tego postępowania może być też wykluczająca. Tzn. zbyt wiele osób nadal może być wykluczonych cyfrowo, może nie mieć dostępu albo do Internetu w ogóle, albo do stabilnego Internetu. Może też nie potrafią się poruszać po skomplikowanych systemach informatycznych czy w tym przypadku - licytacyjnych. Cyfryzacja nie może stać się barierą, a proponowane rozwiązanie zwiększa ryzyko nierównego traktowania czy to ze względu na wiek, czy to ze względu na miejsce zamieszkania, ponieważ dla osób starszych, mniej zamożnych czy zamieszkujących mniejsze miejscowości dostęp do Internetu, a w konsekwencji - do tutaj zaproponowanej funkcjonalności może być mocno ograniczony.
Po drugie, należy zadbać o to, by dłużnicy byli rzeczywiście rzetelnie informowani w sposób jasny i zrozumiały, zgodnie chociażby z art. 9863 Kodeksu postępowania cywilnego. Pamiętajmy, że komunikacja z osobą w trudnej sytuacji życiowej, często zmagającą się z problemami zdrowotnymi, a samo zadłużenie też jest sytuacją stresującą, obciążającą, musi być nie tylko skuteczna i formalna, ale też uczciwa.
Po trzecie, co do pytania o nadzór nad przebiegiem licytacji elektronicznych, to praktyka pokazuje, że systemy cyfrowe są obiektywne, ale nie są wolne od błędów. Są też podatne na manipulacje. Jest do zastanowienia, czy potrzebujemy realnych narzędzi kontroli oraz możliwości zaskarżania tych nieprawidłowości. Potrzebujemy metod dostępnych i jasnych nie tylko dla prawników, ale też dla zwykłych obywateli.
Co do zasady klub Lewicy niniejszą nowelizację popiera. Jest to zmiana w słusznym, nieuniknionym kierunku. Zwracamy jednak uwagę na zagrożenia takie jak wykluczenie cyfrowe, tak by nie ograniczać praw osób starszych czy mniej zamożnych. Postęp technologiczny jest wartością, ale tylko wtedy, gdy służy wszystkim, a nie tylko tym silniejszym. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia