10. kadencja, 39. posiedzenie, 1. dzień (22-07-2025)

12. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (druk nr 1451).

Poseł Barbara Oliwiecka:

    Dziękuję ślicznie.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedowana dzisiaj ustawa przygotowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości, co ważne, w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i administracji, ministrem infrastruktury oraz Komendą Główną Policji i Inspekcją Transportu Drogowego, stanowi wspólną propozycję zmian w przepisach dotyczących bezpieczeństwa na drogach. Jest to konkretna odpowiedź na konkretne przestępstwa drogowe, o których regularnie raz po raz słyszymy - przestępstwa, które do tej pory często pozostawały bezkarne. Nielegalne wyścigi, nielegalne zgromadzenia, drifty, akrobacje motocyklowe na drodze, lekkomyślne zachowania, kierowanie pojazdem pomimo sądowego zakazu, recydywa drogowa, brawurowa jazda to najważniejsze obszary, których te zmiany dotyczą.

    W końcu, z czego się bardzo cieszę, nielegalne wyścigi zostały zdefiniowane jako przestępstwo. Te nielegalne wyścigi, dobrze o tym wiemy, odbywają się w prawie każdym z większych miast w Polsce. Zmora wszystkich mieszkańców, pieszych, kierowców i rowerzystów. Palenie gumy, ryk silników, niebezpieczna prędkość. Nie tylko straszą, zakłócają ciszę nocną, ale ta głupia i nieodpowiedzialna zabawa zbiera konkretne śmiertelne żniwo.

    Do tej pory w kodeksie nie było przepisów, które umożliwiałyby należyte karanie sprawców takich działań. Po przyjęciu ustawy nielegalne wyścigi będą podlegały karze od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest też to, że karom będą podlegać również uczestnicy takich wyścigów: osoby, które sędziują, sygnalizują rozpoczęcie wyścigu, komentują lub biorą udział jako pasażerowie. W końcu takie popisy mają swoją publikę, dla której są organizowane.

    W 2024 r. policja uzyskała informacje o blisko 2 tys. planowanych wydarzeń, takich jak właśnie nielegalne wyścigi czy zgromadzenia spotkania użytkowników pojazdów, w ramach których mogło dochodzić właśnie do takich nielegalnych wyścigów. Potwierdziło się ponad 1 tys. takich wydarzeń. To jest, szanowni państwo, ponad 3 dziennie.

    Nielegalne zgromadzenia to kolejny zapis, taka nowość, która się pojawia, i bardzo dobrze, bo karani mają być uczestnicy zdarzeń, które potencjalnie mogą się przekształcić w nielegalne wyścigi. Mowa tu o zgromadzeniu pojazdów w liczbie większej niż 10, które są zwoływane celem prezentacji pojazdów, modyfikacji wprowadzanych w autach. Zorganizowane są one bez zgody gminy. W pełni rozumiem intencje ustawodawcy. W tym miejscu trzeba jednak dopytać, dlaczego 10, 9, 5, tutaj samorządy też miały pytania. To będzie ten punkt, który pewnie będziemy doprecyzować, dopytywać o to na posiedzeniu komisji.

    W definicji nielegalnych zachowań na drodze pojawiły się też drifty. Mieszczą się w tej definicji też takie zachowania jak akrobacje motocyklowe, czyli doprowadzanie do utraty styczności z nawierzchnią, jazda motocyklem na jednym kole. Widzimy to, obserwujemy to czasem na ulicach, skóra nam cierpnie. To jest bardzo dobre rozwiązanie, bo brawura i popisy na drogach to jest prosta droga do tragedii.

    Szanowni Państwo! Przekraczanie prędkości i brawurowa jazda. Ponad 40% wszystkich zabitych na drogach to efekt wypadków spowodowanych przez niedostosowanie prędkości do warunków ruchu. W ten sposób w 2023 r. zginęły 662 osoby na ponad 1622 wszystkich, którzy zginęli w wypadkach drogowych. Największa śmiertelność jest w wypadkach, które odbywają się poza terenem zabudowanym, na prostej drodze, przy dobrej pogodzie. To się właśnie nazywa brawura. W pełni się zgadzam, że konieczne jest bardziej restrykcyjne uregulowanie kwestii tego nagminnego i znacznego przekraczania prędkości w terenie niezabudowanym. Te kary zabolą, ale jak widać, taka jest konieczność, bo Polska jest w czołówce wśród krajów europejskich pod względem wysokości wskaźnika zabitych na 100 wypadków. Tutaj już przedmówcy mówili: kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności za przekroczenie dopuszczalnej prędkości co najmniej o połowę na drodze ekspresowej i autostradzie albo dwukrotnie na innej drodze.

    Szanowni Państwo! W tej Izbie wielokrotnie mówiliśmy o konieczności zaostrzenia przepisów wobec osób, które prowadzą pojazd pomimo sądowego zakazu. Znamy te nagłówki, pamiętamy. Miał siedem zakazów prowadzenia pojazdów i był pod wpływem narkotyków, mimo to wsiadł za kółko. Skóra nam cierpnie na te nagłówki. Teraz w końcu będzie na to konkretna kara, będą konkretne zapisy.

    Szanowni Państwo! Klub Polska 2050 popiera działania, które mają zwiększyć bezpieczeństwo na drogach. Działania, które mają należycie (Dzwonek) karać bezmyślność i brawurę, bo kara musi być zawsze adekwatna do czynu.

    Kluczem do zwiększenia bezpieczeństwa jest też oczywiście dobre wykomunikowanie tych zmian i efektywna praca służb. Chciałam w tym miejscu podziękować Ministerstwu Sprawiedliwości, wszystkim zaangażowanym resortom i jednostkom za odwagę w prowadzeniu tych pewnych rozwiązań. O szczegółach oczywiście będziemy rozmawiać i dyskutować w komisji. Dziękuję ślicznie. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia