10. kadencja, 39. posiedzenie, 1. dzień (22-07-2025)

Oświadczenia.

Poseł Fryderyk Sylwester Kapinos (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie poselskie w sprawie jubileuszu 150-lecia OSP Pilzno

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu 11 maja br. jubileusz 150-lecia świętowali strażacy ochotnicy z Ochotniczej Straży Pożarnej w Pilźnie. Uroczystości rozpoczęły się przemarszem wraz z orkiestrą dętą OSP i mszą świętą na rynku. Kulminacyjnym momentem obchodów było przekazanie nowego wozu bojowego. Z tej okazji chciałbym przedstawić Wysokiej Izbie rys historyczny jednostki.

    Od najdawniejszych czasów Pilzno niszczone było przez różne kataklizmy. Tak było w 1595 r., kiedy to spłonęło niemal całe centrum miasta, w 1877 r. wielki pożar zniszczył północną pierzeję miasta, natomiast w 1886 r. pożar obrócił w perzynę zachodnią część rynku. Aby zapobiec pożarom, rada miejska uchwaliła statut ogniowy regulujący postępowanie w przypadku pożaru, obejmujący m.in. obowiązek posiadania narzędzi do gaszenia pożaru, uczestniczenia w akcji gaszenia, budowania kominów i zakaz krycia słomą dachów w mieście. Społeczeństwo uświadomiło sobie potrzebę zorganizowania racjonalnej obrony przeciwpożarowej.

    Oficjalne powołanie ochotniczej straży ogniowej datuje się na 1875 r., kiedy władze miasta nadały jej instytucjonalny charakter oraz zobowiązały się wyposażyć jednostkę w sprzęt i uprawnienia. W 1883 r. jednostka posiadała już zakupioną z funduszy miejskich ręczną sikawkę. W 1899 r., w 25. rocznicę utworzenia straży zorganizowano uroczystość jubileuszową, podczas której poświęcono i wręczono strażakom sztandar ufundowany przez społeczeństwo. Prezesem straży był Tytus Buynowski, naczelnikiem Jędrzej Wójtowicz. W tym czasie straż liczyła 39 członków.

    Największym symbolem jednostki OSP jest sztandar. Pierwszy został poświęcony i wręczony strażakom 1 października 1899 r. W 1941 r. został zrabowany przez Niemców i prawdopodobnie zniszczony. Drugi sztandar ufundowało społeczeństwo miasta w 1956 r. Miał być kopią poprzedniego, lecz ówczesne władze do tego nie dopuściły i zmuszono druhów do naszycia na wizerunku Matki Boskiej godła państwowego - orła. W czasie poświęcenia wierni odpruli orła, odsłaniając Matkę Boską. Po przeniesieniu sztandaru do budynku Sokoła doszło do interwencji funkcjonariuszy SB, ale strażacy nie ustąpili. Nie wolno go było jednak przechowywać w siedzibie OSP. Umieszczony został w zakrystii kościoła parafialnego. Mimo zakazu uczestniczył w uroczystościach religijnych i strażackich. Na okoliczność 125. rocznicy powołania OSP społeczeństwo ufundowało w 2000 r. nowy sztandar.

    Rozwój organizacyjny straży pożarnej nastąpił po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. Na zebraniu ogólnym dokonano zmiany w zarządzie. Prezesem został Franciszek Kolbusz, a naczelnikiem Adam Mossoń. Dokupiono nowy sprzęt pożarniczy. Dla podniesienia sprawności bojowej dwaj druhowie Stanisław Dąbrowski i Stanisław Węgrzyn ukończyli kurs instruktorski w Krakowie i zajęli się szkoleniem swoich kolegów. W 1927 r. dokonano zmiany na stanowisku prezesa - został nim Ludwik Szwajkowski. Również w tym roku zorganizowano uroczystość jubileuszu 50-lecia OSP, w czasie której odsłonięto tablicę pamiątkową. Kolejnym wydarzeniem w 1929 r. był zjazd strażaków z całego województwa krakowskiego w Pilźnie. W tym samym roku jednostka zakupiła z funduszy społecznych i Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych pierwszą motopompę, a w roku następnym zakupiono w Strażackich Zakładach Przemysłowych w Warszawie 25 hełmów bojowych ze stali nierdzewnej używanych do dziś jako paradne.

    Gdy wybuchła II wojna światowa, działalność OSP została zawieszona. W 1940 r. władze okupacyjne zarządziły utworzenie na nowo straży pożarnej. Druhowie poza działalnością pożarniczą aktywnie zaangażowali się w ruch oporu. Po zakończeniu działań wojennych w 1945 r. przystąpiono do konsolidacji jednostki. Zwiększyła się liczebność sprzętu gaśniczego i poprawiło się zaopatrzenie w sprzęt gaśniczy. W 1951 r. komenda straży pożarnej przekazała jednostce pilźnieńskiej samochód pożarniczy. Wówczas wyremontowano garaż, który znajdował się w budynku miejskiej rady narodowej, i zamontowano syrenę alarmową o napędzie elektrycznym. W 1958 r. jednostka otrzymała wóz pożarniczy, a w 1960 r. beczkowóz. Komenda straży doceniająca pracę pilźnieńskich strażaków w 1963 r. przekazała jednostce nowy samochód i motopompę.

    Posiadając już znacznie lepsze wyposażenie, jednostka brała udział w akcjach gaśniczych poza terenem gminy. Kiedy w latach 1972-1974 wybudowano w czynie społecznym dom strażaka przy ul. Węgierskiej, pilźnieńskiej straży oddano tylko garaż i jedno pomieszczenie biurowe. Pozostałe obiekty przeznaczono na miejsko-gminny dom kultury. Niezadowoleni strażacy już w 1975 r. przystąpili do prac przy fundamentach pod dodatkowe pomieszczenie garażowe i socjalne. Po oddaniu ich do użytku OSP otrzymała fabrycznie nowy samochód pożarniczy z pełnym wyposażeniem, a także mundury ćwiczebne, hełmy, pasy bojowe oraz nowy samochód. Przez kolejne lata strażacy dbali o ciągłe doskonalenie swoich umiejętności.

    Ważną datą w historii pilźnieńskiej straży był dzień 23 lutego 1995 r., kiedy to jednostka została włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. 2 lata później OSP Pilzno została skierowana w rejon powiatu brzeskiego w celu niesienia pomocy podczas powodzi. W 2000 r. jednostka obchodziła jubileusz 125-lecia istnienia. Podczas imprezy został poświęcony sztandar ufundowany przez mieszkańców miasta i gminy Pilzno oraz nowy samochód.

    Kolejne lata działalności to udział w licznych działaniach ratowniczo-gaśniczych. Do nich trzeba zaliczyć kilkudniową akcję prowadzoną po huraganie, jaki nawiedził Pilzno w 2004 r. W 2010 r. natomiast po długich ulewach doszło do podtopień na terenie całego kraju, a najbardziej ucierpiało Podkarpacie. Strażacy po opanowaniu sytuacji na terenie gminy Pilzno zostali skierowani do działania w okolicach Mielca, Tarnobrzega, Gorzyc i Dębicy. W tym samym roku jednostka pozyskała nowy wóz bojowy, a w 2012 r. - nowy lekki samochód ratowniczo-gaśniczy. W sierpniu 2019 r. jednostka brała udział w międzynarodowych ćwiczeniach taktyczno-bojowych jednostek OSP Polski, Austrii i Niemiec. Po 2 dniach zajęć wróciła z nagrodą za wzorową współpracę i zaangażowanie oraz medalem uznania i pamięci POLEX 2019. Rok ten zakończył się remontem garaży i pomieszczeń socjalnych.

    W 2020 r. na okoliczność 145-lecia historii OSP jednostka otrzymała nowy samochód ratowniczo-gaśniczy. W połowie lipca strażacy mieli kilka interwencji związanych z przejściem gwałtownych burz przez teren gminy. Jadąc do działań w rejon Jaworza Górnego, druhowie uratowali troje dzieci z samochodu porwanego przez silny nurt, napełniającego się wodą płynącą ze wzburzonego potoku.

    Strażacy poza wykonywaniem zadań statutowych inicjują i organizują ważne dla środowiska przedsięwzięcia, imprezy kulturalne, biorą udział w obchodach rocznic patriotycznych i religijnych. Co roku w przeddzień 4 maja jednostka organizuje wieczorem capstrzyk polegający na uroczystym przemarszu wraz z orkiestrą ulicami miasta. W 2024 r. udaje się zakupić kolejny nowy samochód. Obecnie jednostka liczy 79 członków, w tym 47 członków czynnych, orkiestra - 24 członków oraz drużyna młodzieżowa - 17 członków. Na wyposażenie jednostki składają się trzy samochody pożarnicze plus łódź motorowa.

    Z tej okazji gratuluję tak wspaniałego jubileuszu wszystkim strażakom ochotnikom, a także zarządowi. Życzę wam tyle powrotów, ile wyjazdów, jak również kolejnych pięknych jubileuszy. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia