10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)

15. punkt porządku dziennego:

Rozpatrzenie wniosku Rady Ministrów o wyrażenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi (druk nr 1452).

Poseł Jarosław Zieliński:

    Wszyscy się zdziwiliśmy, panie marszałku.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rząd, składając do Sejmu wniosek o zgodę na przedłużenie przepisów, które obowiązują już od jakiegoś czasu, wprowadzających ograniczenia prawa do składania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy polsko-białoruskiej, uzasadnia go tym, że nie ustała instrumentalizacja migracji na granicy polsko-białoruskiej, oraz tym, że to rozwiązanie prawne oddziałuje w sposób przede wszystkim prewencyjny, utrudniając wykorzystywanie procedury ochrony międzynarodowej do przekraczania granicy i legalizacji pobytu w Polsce celem dalszej podróży do państw członkowskich Unii Europejskiej. To się zgadza. To się zgadza i właśnie dlatego warto przedłużyć okres obowiązywania tych ograniczeń. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość w związku z tym poprze ten wniosek rządu. Ale tak naprawdę na tym kończy się to, co jest pewne i niedyskusyjne.

    Jeżeli chodzi już o liczby, o dane związane z granicą polsko-białoruską, ale powiązane także z granicą polsko-niemiecką, to powstają naprawdę bardzo poważne wątpliwości. Z jednej strony słyszeliśmy tu od premiera Donalda Tuska zapewnienie, że granica z Republiką Białorusi jest już tak szczelna, że w 98% uniemożliwia próby jej nielegalnego przekraczania. Czyli zostaje tylko 2% przypadków, kiedy może to nastąpić. Jednocześnie mamy informację zawartą w uzasadnieniu, że w okresie od 27 marca do 29 czerwca 2025 r. - pan minister podawał inne dane, pewnie trochę już uzupełnione o czas, który biegnie - nie przyjęto na granicy polsko-białoruskiej w związku z nielegalnym przekroczeniem granicy wniosków od 47 cudzoziemców. We wcześniejszym okresie było to 16 wniosków. I 35 cudzoziemcom z tzw. grup wrażliwych - wcześniej, w poprzednim okresie 6 - przyznano prawo do złożenia wniosku ze względu na uzasadnienia, o których pokrótce mówił pan minister, dotyczące grup wrażliwych. Jednocześnie z innego materiału, który otrzymaliśmy na wczorajszym posiedzeniu podkomisji, wynika, że od 1 stycznia do 6 lipca 2025 r. Straż Graniczna na granicy zachodniej zatrzymała w związku z przekroczeniem granicy państwowej do Niemiec wbrew przepisom 1707 osób, w tym 468 cudzoziemców, którzy wcześniej przekroczyli granicę polsko-białoruską.

    A więc tutaj od razu się pojawia pytanie. Jeszcze na dodatek w tym samym okresie, prawie w tym samym, bo od 1 stycznia do 13 lipca, z Niemiec do Polski zostało przekazanych 346 osób. Pomijam już zdecydowaną rozbieżność danych polskich i niemieckich - trzeba też zapytać o wiarygodność danych, które Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przywołuje - ale proszę to zestawić z informacjami o szczelności granicy polsko-białoruskiej. Jeżeli granica została uszczelniona, jeżeli mamy system optoelektroniki, mamy perymetry, mamy uszczelnioną fizycznie barierę na granicy i to daje 98% szczelności, to chciałbym zapytać, panie ministrze, jaka liczba cudzoziemców nielegalnie przekraczających granicę znalazła się w Polsce w ramach tych 2% i co się z nimi dalej dzieje. Te dane dotyczące odmowy prawa do złożenia wniosku i przyjęcia wniosków są jakoś nieprzekonujące, zwłaszcza wobec tych liczb, które przywołuję w wielkim skrócie, dotyczących granicy polsko-niemieckiej, odnoszących się do przekroczenia granicy polsko-białoruskiej. Krótko mówiąc, mamy do czynienia z chaosem, z niewiarygodnością czy przynajmniej słabą wiarygodnością danych.

    Jednocześnie chcielibyśmy uzyskać odpowiedzi na inne pytania, np. na pytanie, jaki jest dalszy los - pytałem też o to poprzednio - tych cudzoziemców, którym odmówiono prawa do złożenia wniosku o ochronę międzynarodową. Pan minister mówi, że oni zostali cofnięci. No dobrze, to skąd się biorą na granicy polsko-niemieckiej migranci z granicy polsko-białoruskiej? Prosiłbym też o bliższą charakterystykę, taką szczegółowszą, tych wniosków, które zostały przyjęte, złożonych przez cudzoziemców z grup wrażliwych - oczywiście bez nazwisk i może bez konkretnych narodowości. Dobrze by było punkt po punkcie, po kolei pokazać, jeśli chodzi o tych 35 cudzoziemców, z jakich powodów oni rzeczywiście spełniali te warunki, te kryteria, dlaczego zostali zakwalifikowani do grup wrażliwych. Spadek, jeżeli chodzi o... (Dzwonek)

    Już kończę, panie marszałku.

    Spadek wykazywany przez rząd, jeżeli chodzi o przekraczanie granicy, też się zmniejsza, bo wcześniej mówiono o spadku o 46%, a ostatnio - o 26%, czyli z tego też wynika, że nie jest z tym dobrze.

    W ramach pytań później jeszcze do niektórych spraw wrócę. Dziękuję bardzo. Oklaski)

Przebieg posiedzenia