10. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (23-07-2025)

20. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 1242 i 1416).

Poseł Marek Jan Chmielewski:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ad vocem wystąpienia posła Prawa i Sprawiedliwości: wiem, że są różne objawy i różnie mogą być odczytywane, stąd pewien problem z leczeniem choroby. Myślę, że niektórzy muszą się skupić na tym, co jest meritum i przedmiotem naszych rozważań. ? propos ustawy, nad którą procedujemy, to przyglądałem się czasowi, który upływa, i na 5 minut pan poseł poświęcił na nią niecałą minutę. Więc jeżeli tak ma wyglądać ten problem, to powodzenia. (Oklaski) Ja skupię się na opinii klubu Koalicji Obywatelskiej dotyczącej zmiany ustawy zawartej w drukach nr 1242 i 1416, które wprowadzają kluczowe zmiany w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

    Projekt ma przede wszystkim na celu zagwarantowanie wszystkim podmiotom prawa cywilnego rzeczywistego, to trzeba podkreślić, a nie pozornego prawa do sądu. Obowiązujące przepisy niestety skutecznie ograniczają dzisiaj możliwość dochodzenia roszczeń przez przedsiębiorców z powodu wysokich i natychmiastowo wymagalnych kosztów sądowych. Jest to, krótko mówiąc, realna pomoc przedsiębiorcom, którzy nie mając określonych środków, nie mogą wnosić swoich roszczeń. Pozorność instytucji zwolnienia od kosztów sądowych przedsiębiorców - spółek handlowych w postępowaniach gospodarczych de facto ogranicza tym przedsiębiorcom prawo do sądu. A więc po pierwsze, w ustawie zaproponowano zmianę wysokości opłaty stosunkowej. Proponowana zmiana polega na obniżeniu górnej opłaty z 200 tys. do 100 tys. zł w sprawach o prawa majątkowe przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej ponad 20 tys. zł, którą pobiera się w wysokości wynoszącej 5% tej wartości, ale nie więcej jednak niż 100 tys. zł. Granica ta jest obecnie za wysoka i nie gwarantuje wszystkim podmiotom rzeczywistego prawa do sądów, więc obniżenie tej maksymalnej opłaty ma zwiększyć dostępność sądów dla uczestników postępowań.

    Drugi element to zmiany dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych dla spółek, to jest art. 103. Komisja do Spraw Deregulacji w druku nr 1416 wprowadza modyfikację propozycji rządowej polegającą na zmianie treści art. 103 ust. 2 zamiast jego uchylenia, w wersji: ˝Spółka osobowa powinna wykazać również, że jej wspólnicy, którzy ponoszą odpowiedzialność za jej zobowiązania, nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki˝. Oznacza to, że obowiązek wykazania braku środków przez wspólników zostaje utrzymany, ale dotyczy tylko spółek osobowych, a nie wszystkich spółek handlowych, jak było dotychczas.

    Jeżeli chodzi o przepisy przejściowe, zmienia się podejście do nich: ˝Do pism wniesionych przed wejściem w życie niniejszej ustawy oraz wniosków spółek handlowych o zwolnienie od kosztów sądowych złożonych przed tym dniem stosuje się przepisy dotychczasowe˝. Oznacza to, że nowe przepisy będą miały zastosowanie tylko do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy, a nie do toczących się postępowań. Ustawa wejdzie w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia.

    Klub Koalicji Obywatelskiej pozytywnie opiniuje proponowane zmiany wraz z poprawkami komisji. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia